Οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και τα κράτη που μεσολαβούν συζητούν το ενδεχόμενο να πραγματοποιηθεί η υπογραφή του μνημονίου κατανόησης ακόμα και σήμερα, Τετάρτη, αντί να γίνει διά ζώσης την Παρασκευή, όπως ήταν προγραμματισμένο, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται ο ιστότοπος Axios.
Αν η υπογραφή του μνημονίου γίνει εν τέλει πιο άμεσα ηλεκτρονικά, οι διατάξεις της συμφωνίας που αφορούν τα Στενά του Ορμούζ αναμένεται να τεθούν άμεσα σε ισχύ. Παράλληλα, οι ΗΠΑ ενδέχεται να δημοσιοποιήσουν το επίσημο κείμενο της συμφωνίας καθώς το Ιράν είχε ζητήσει να μη δημοσιευθεί το κείμενο πριν από την επίσημη υπογραφή.
Διπλωματική πηγή ανέφερε ότι οι συζητήσεις σχετικά με την επιτάχυνση του χρονοδιαγράμματος έχουν ως στόχο το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ νωρίτερα από την Παρασκευή, καθώς και οι δύο πλευρές συμφωνούν σε αυτό το θέμα.
Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν αλλάξει η ημερομηνία της υπογραφής, η συνάντηση μεταξύ των αντιπροσωπειών των ΗΠΑ και του Ιράν, με επικεφαλής τον Αμερικανό αντιπρόεδρο, Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ-Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, θα πραγματοποιηθεί κανονικά την Παρασκευή στην Ελβετία. Στην εν λόγω συνάντηση αναμένεται να συζητηθεί η έναρξη των διαπραγματεύσεων σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Τα 14 σημεία του προσχεδίου συμφωνίας
Το 14 σημείων μνημόνιο κατανόησης δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί επίσημα, ωστόσο το αμερικανικό δίκτυο CNN εξασφάλισε αντίγραφο του κειμένου από Αμερικανό αξιωματούχο. Διπλωμάτης που έλαβε γνώση του κειμένου κατά τη σύνοδο του G7 στη Γαλλία επιβεβαίωσε το περιεχόμενό του, όπως και δύο ακόμη διπλωματικές πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων.
Η επίσημη υπογραφή του μνημονίου θα ενεργοποιήσει μια περίοδο 60 ημερών για τη διαπραγμάτευση της τελικής συμφωνίας.
Ακολουθούν τα 14 σημεία σύμφωνα με το δημοσίευμα του CNN.
1. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους, ανακοινώνουν με την υπογραφή του παρόντος μνημονίου κατανόησης τον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και δεσμεύονται ότι εφεξής δεν θα προβαίνουν σε εχθρικές ενέργειες η μία κατά της άλλης και θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις αυτού και των υπολοίπων άρθρων.
2. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της κάθε πλευράς και να απέχουν από παρεμβάσεις στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης.
3. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να διαπραγματευθούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός μέγιστης προθεσμίας 60 ημερών, η οποία μπορεί να παραταθεί με αμοιβαία συναίνεση.
4. Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος μνημονίου κατανόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και θα αποτρέψουν κάθε παρεμπόδιση εις βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, αποκαθιστώντας πλήρως την κυκλοφορία εντός 30 ημερών. Η κίνηση των πλοίων θα είναι ανάλογη με τα προπολεμικά επίπεδα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται επίσης να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την επίτευξη της τελικής συμφωνίας.
5. Με την υπογραφή του παρόντος μνημονίου κατανόησης, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει άμεσα μέτρα ώστε η κίνηση εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντιστρόφως να επανέλθει εντός 30 ημερών στα προπολεμικά επίπεδα, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης τεχνικών εμποδίων και την εξουδετέρωση ναρκών από το Ιράν.
6. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται, σε συνεργασία με τους περιφερειακούς τους εταίρους, να καταρτίσουν ολοκληρωμένο σχέδιο, συμφωνημένο από αμφότερα τα μέρη, για την ανοικοδόμηση και οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, διασφαλίζοντας χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων. Ο μηχανισμός υλοποίησης του σχεδίου αυτού, ως μέρος της τελικής συμφωνίας, θα καθοριστεί εντός 60 ημερών.
7. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να τερματίσουν, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί, κάθε μορφή κυρώσεων που ισχύουν σήμερα εις βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, του Συμβουλίου Διοικητών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), καθώς και όλων των μονομερών αμερικανικών κυρώσεων, πρωτογενών και δευτερογενών.
8. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν ότι το μέλλον του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού, καθώς και όλων των άλλων αμοιβαία συμφωνημένων ζητημάτων που σχετίζονται με τα πυρηνικά, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα ρυθμιστούν επαρκώς στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας, η οποία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος άρθρου.
9. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι, έως την επίτευξη τελικής συμφωνίας, θα διατηρήσουν το υφιστάμενο καθεστώς: το Ιράν θα διατηρήσει αμετάβλητο το πυρηνικό του πρόγραμμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις εις βάρος του Ιράν ούτε θα ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή.
10. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος μνημονίου κατανόησης και έως την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα εκδίδει εξαιρέσεις για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων τους, καθώς και για όλες τις συναφείς υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών και μεταφορικών υπηρεσιών.
11. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται ότι, υπό το φως της προόδου των διαπραγματεύσεων προς την επίτευξη τελικής συμφωνίας, τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα αποδεσμευθούν και θα καταστούν πλήρως διαθέσιμα. Τα κεφάλαια αυτά, είτε τηρούνται σε κεντρικό λογαριασμό είτε έχουν μεταφερθεί, θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε τελική πληρωμή δικαιούχου καθοριστεί από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα είναι πλήρως διαθέσιμα προς χρήση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να εκδώσουν όλες τις αναγκαίες άδειες και εγκρίσεις για τον σκοπό αυτό.
12. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι θα συσταθεί μηχανισμός εφαρμογής για την εποπτεία της επιτυχούς υλοποίησης και της μελλοντικής τήρησης της τελικής συμφωνίας.
13. Μετά την υπογραφή του παρόντος μνημονίου κατανόησης και αφού παρασχεθούν διαβεβαιώσεις για την έναρξη εφαρμογής των Αρθρων 4, 5, 10 και 11, καθώς και για τη συνέχιση της εφαρμογής των μέτρων αυτών, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εισέλθουν σε διαπραγματεύσεις για την τελική συμφωνία αποκλειστικά ως προς τα υπόλοιπα άρθρα.
14. Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
