Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου είχε ποντάρει στο ότι ο κοινός πόλεμος Ισραήλ – ΗΠΑ κατά του Ιράν θα οδηγούσε στην ανατροπή της θεοκρατικής ηγεσίας στην Τεχεράνη και θα τον ενίσχυε πολιτικά ενόψει των εγχώριων εκλογών, αναδεικνύοντάς τον ως τον «αρχιτέκτονα» μιας αμερικανο-ισραηλινής συμμαχίας που θα αναμόρφωνε τη Μέση Ανατολή.
Αντίθετα, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός του Ισραήλ βρίσκεται πλέον σε πορεία σύγκρουσης με τον Τραμπ, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να απεμπλακεί από τον πόλεμο. Οι στόχοι και των δύο ανδρών παραμένουν ανεκπλήρωτοι, ενώ οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις παραμένουν εγκλωβισμένες στον Λίβανο, σημειώνει σε ανάλυσή του το πρακτορείο Reuters.
Η δημόσια «αυτοσυγκράτηση» και η ιδιωτική οργή
Προς το παρόν, οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι εμφανίζονται συγκρατημένοι δημόσια, φοβούμενοι μήπως εξοργίσουν τον σημαντικότερο σύμμαχό τους, ο οποίος είναι γνωστό ότι δεν ανέχεται την κριτική.
Ωστόσο, σε ιδιωτικές συζητήσεις, η απογοήτευση είναι έκδηλη. Η προκαταρκτική συμφωνία είναι «άθλια για το Ισραήλ», ανέφερε ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος, υπό τον όρο της ανωνυμίας, προσθέτοντας μια αφοπλιστική εκτίμηση: «Δεν υπάρχει κανείς στην ισραηλινή ηγεσία που να βλέπει το θέμα διαφορετικά, από τον πρωθυπουργό μέχρι τον αρχηγό του γενικού επιτελείου».
Η Ουάσιγκτον ξεκαθαρίζει ότι μέσα στο επόμενο διάστημα, όσο διαρκεί η εκεχειρία, θα διαπραγματευτεί τους τελικούς όρους που θα καλύπτουν τις αμερικανικές και ισραηλινές ανησυχίες, ειδικά όσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ομως, Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι θεωρούν πιθανή την παράταση της διαπραγματευτικής περιόδου, κάτι που ουσιαστικά «δένει τα χέρια» του Ισραήλ, εμποδίζοντάς το να αναλάβει στρατιωτική δράση.
Η κόντρα για τον Λίβανο και το «ξέσπασμα» του Τραμπ
Ο Νετανιάχου και ο Τραμπ έχουν συγκρουστεί επανειλημμένα για την άρνηση του Ισραήλ να περιορίσει τις επιχειρήσεις του κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, καθώς η παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα αποτελεί βασικό αίτημα της Τεχεράνης.
Στις αρχές του μήνα, σε μια επεισοδιακή τηλεφωνική επικοινωνία, ο Τραμπ χαρακτήρισε τον Νετανιάχου «παντελώς τρελό», απαιτώντας από εκείνον να μην πλήξει τη Βηρυτό όσο οι ΗΠΑ επιδίωκαν συμφωνία με το Ιράν. Ο Νετανιάχου ματαίωσε τις επιθέσεις εκείνη την ημέρα, αλλά μια εβδομάδα αργότερα έπληξε τα νότια προάστια της Βηρυτού, το Ιράν απάντησε με πυραυλικά πλήγματα κατά του Ισραήλ και ο Τραμπ επέπληξε δημόσια και τις δύο πλευρές.
Το πολιτικό μέλλον του Νετανιάχου
Ο Νετανιάχου είναι πλέον πιο πρόθυμος να πάει κόντρα στον Τραμπ. Από τη μία, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι θα χάσει τις εκλογές του φθινοπώρου. Από την άλλη, βλέπει ότι η ισραηλινή κοινή γνώμη έχει αρχίσει να αμφιβάλλει σοβαρά για το αν ο Αμερικανός πρόεδρος νοιάζεται πραγματικά για την ασφάλεια του Ισραήλ.
«Αυτή είναι μια τεταμένη στιγμή απόκλισης συμφερόντων», δήλωσε ο Νταν Σαπίρο, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Ισραήλ. «Θα προσπαθήσει να μην αντιταχθεί ανοιχτά (στη συμφωνία), ώστε να μην εμπλακεί σε καβγά με τον Τραμπ, αλλά θα καταστήσει σαφές ότι το Ισραήλ δεν δεσμεύεται από αυτήν και διατηρεί ελευθερία κινήσεων».
Το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αναμένεται να υπογραφεί την Παρασκευή στην Ελβετία. Αν και οι ακριβείς όροι δεν έχουν γίνει πλήρως γνωστοί, το Πακιστάν –ως διαμεσολαβητής– ανέφερε ότι η συμφωνία προβλέπει μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Ο Ισραηλινός υπουργός Αμυνας, Ισραελ Κατς, δήλωσε τη Δευτέρα ότι τα στρατεύματα θα παραμείνουν «επ’ αόριστον» ανεπτυγμένα στις «ζώνες ασφαλείας» που έχει καταλάβει το Ισραήλ σε Λίβανο, Συρία και Γάζα, προκειμένου να εξαλειφθούν οι απειλές. «Αν το Ιράν επιτεθεί στο Ισραήλ λόγω των γεγονότων στον Λίβανο, θα το χτυπήσουμε με όλη μας τη δύναμη», διαμήνυσε ο Κατς.
Το τέλος ενός αφηγήματος
Ο Νετανιάχου, ο οποίος στο παρελθόν συχνά αψηφούσε την Ουάσιγκτον (επί Ομπάμα και Μπάιντεν), είχε καθιερωθεί στη συνείδηση των Ισραηλινών ως ο μοναδικός πολιτικός που μπορούσε να χειριστεί τον Τραμπ. Παλαιότερα, το αφήγημά του βασιζόταν στη μεταφορά των πρεσβειών στην Ιερουσαλήμ και στις «Συμφωνίες του Αβραάμ».
Ομως, η τρέχουσα αμερικανο-ιρανική συμφωνία υπονομεύει το επιχείρημα του Νετανιάχου ότι η στενή σχέση του με τον Τραμπ τον κάνει να ξεχωρίζει από τους άλλους διεκδικητές της πρωθυπουργίας. Οπως σημειώνει ο Τζόναθαν Ρίνχολντ, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Μπαρ-Ιλάν: «Ο Νετανιάχου δεν θα μπορέσει να “πουλήσει” αυτή τη συμφωνία στο ισραηλινό κοινό. Το καλύτερο που μπορεί να ελπίζει είναι να μην επιτευχθεί συμφωνία και να ξεκινήσει εκ νέου ο πόλεμος σε 60 ημέρες, προς όφελος του Ισραήλ».
Ο Ελι Κοέν, υπουργός Ενέργειας της κυβέρνησης Νετανιάχου, ξεκαθάρισε ότι το Ισραήλ είναι έτοιμο να δράσει ακόμα και μόνο του, σε περίπτωση που το Ιράν ανασυντάξει τις πυρηνικές και πυραυλικές του δυνατότητες, αν και εκτίμησε ότι οι πιθανότητες να προχωρήσει η Τεχεράνη σε μια τέτοια κίνηση κατά τη διάρκεια της θητείας του Τραμπ είναι χαμηλές.
«Αν το Ιράν επιχειρήσει να αναβιώσει το πυρηνικό και το βαλλιστικό του πρόγραμμα, θα είμαστε εκεί και θα παρέμβουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Κοέν στο κρατικό ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο του Ισραήλ, Kan.
Πηγή: Reuters
