Ο Ντόναλντ Τραμπ είπε πολλά και αντικρουόμενα τους τελευταίους τρεισήμισι μήνες, κινούμενος μέσα σε έναν ορυμαγδό από αλλεπάλληλες αντιφάσεις: ότι ενδιαφέρεται για τους υδρογονάνθρακες του Ιράν, αλλά και ότι δεν τον ενδιαφέρουν τα ιρανικά πετρέλαια· ότι επιθυμεί αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη, αλλά και ότι μπορεί να συνεργαστεί με την εναπομείνασα ηγεσία της ιρανικής θεοκρατίας· ότι είναι ο ίδιος που κάνει κουμάντο, αλλά και ότι οι άλλοι (Ισραήλ/Νετανιάχου) επιμένουν να κάνουν του κεφαλιού τους· ότι ο πόλεμος τελειώνει, αλλά και ότι συνεχίζεται· ότι η εκεχειρία παραμένει σε ισχύ, παρά τις σφοδρές ανταλλαγές πυρών· ότι οι ΗΠΑ έχουν νικήσει, αλλά και ότι δέχονται πλήγματα· ότι ο πληθωρισμός δεν τον απασχολεί, αλλά -να μην ανησυχούν οι Αμερικανοί καταναλωτές- αυτός θα αρχίσει να υποχωρεί μόλις πόλεμος τελειώσει κ.ά.
Οι ιστορικοί του μέλλοντος θα καταφέρουν, κάποια στιγμή, να βάλουν σε τάξη το χάος. Μέχρι στιγμής πάντως, με βάση όσα έχουν δηλωθεί από επίσημα χείλη, την πιο ρεαλιστική εκδοχή του πώς φτάσαμε ως εδώ μάλλον την έδωσε πριν από μήνες ο Μάρκο Ρούμπιο. Οι Ισραηλινοί ήταν βέβαιο ότι θα χτυπούσαν το Ιράν και οι Αμερικανοί ήταν βέβαιοι ότι σε μια τέτοια περίπτωση τα ιρανικά αντίποινα θα στρέφονταν κατά αμερικανικών θέσεων. Για αυτό και αποφάσισαν να εμπλακούν. Αυτή ήταν η εκδοχή του Ρούμπιο, μια εκδοχή η οποία παρουσιάζεται ωστόσο να επιβεβαιώνει όσους έλεγαν ότι οι ΗΠΑ σύρθηκαν σε αυτόν τον πόλεμο από τον Νετανιάχου, έναν Νετανιάχου ο οποίος φέρεται να δελέασε τον Τραμπ τάζοντάς του τη θεαματική εξόντωση της ιρανικής ηγεσίας και πιο συγκεκριμένα του Αλί Χαμενεΐ. Ο πατήρ Χαμενεΐ όντως εξοντώθηκε κατά την πρώτη ημέρα του πολέμου στην Τεχεράνη. Ως προς αυτό, ο Νετανιάχου επιβεβαιώθηκε. Στην πορεία ωστόσο, το ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς αντί να καταρρεύσει επιβίωσε και ο Τραμπ αντί να αυτοδικαιωθεί άρχισε να αυτοδιαψεύδεται.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είπε πολλά και αντιφατικά σε σχέση με το Ιράν από τις 28 Φεβρουαρίου κι έπειτα. Υπάρχει, ωστόσο, τουλάχιστον ένα σημείο σε σχέση με το οποίο αυτός δεν έχει αλλάξει θέση.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επιμένει να απορρίπτει την -υπογραφείσα το 2015- συμφωνία για τον πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης (JCPOA) που είχε διαπραγματευτεί η διοίκηση του Μπαράκ Ομπάμα. Σύμφωνα με εκείνη τη συμφωνία, το Ιράν δεσμευόταν να μην επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου, μείωνε τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου που είχε στην κατοχή του (σε κάτω από 300 κιλά), περιόριζε το ποσοστό εμπλουτισμού ουρανίου για μια περίοδο 15 ετών (στο 3,67%), ανασχεδίαζε/αναδιαμόρφωνε τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις (ξηλώνοντας μάλιστα πολλές από αυτές) και αποδεχόταν να τεθεί το πυρηνικό του πρόγραμμα υπό διεθνή έλεγχο και εποπτεία για ένα διάστημα τουλάχιστον 25 ετών. Σε αντάλλαγμα, εξασφάλιζε τη σταδιακή/μερική άρση κυρώσεων και το ξεπάγωμα ιρανικών κεφαλαίων/περιουσιακών στοιχείων.
Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε μονομερώς τις ΗΠΑ από αυτήν τη συμφωνία το 2018, κατά την πρώτη θητεία του στην αμερικανική προεδρία.
Περίπου οχτώ χρόνια μετά πια, κατά τη δεύτερη προεδρική θητεία του πια, ο Τραμπ επιμένει να διαμηνύει ότι πρόκειται να φέρει/επιβάλει μια νέα συμφωνία που θα είναι καλύτερη από την JCPOA του Ομπάμα.
Προς το παρόν πάντως, ο Αμερικανός ηγέτης έχει φέρει έναν νέο πόλεμο με το Ιράν (ή δύο, εάν συνυπολογίσει κανείς τη σύγκρουση του 2015) και δύο εκεχειρίες: μία τον περασμένο Απρίλιο και μια νέα τώρα τον Ιούνιο η οποία συνοδεύεται και από ένα νέο μνημόνιο κατανόησης. Τι μας λέει αυτό το μνημόνιο; Οτι ΗΠΑ και Ιράν παρατείνουν την εκεχειρία σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσουν κάποιες από τις άμεσες επιπτώσεις αυτού του πολέμου, αλλά και όχι παράλληλα και τις αιτίες του οι οποίες πρόκειται να συζητηθούν σε μεταγενέστερη φάση. «Το όποιο ειρηνευτικό σχέδιο πρέπει να εξαλείφει τις βαθύτερες αιτίες του πολέμου, πράγμα το οποίο δεν γίνεται», θα μπορούσε να πει κανείς δανειζόμενος μια φράση που τείνει να επαναλαμβάνει η ρωσική πλευρά στο μέτωπο του Ουκρανικού. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ήρθε ως αποτέλεσμα του πολέμου στο Ιράν. Πριν από τις 28 Φεβρουαρίου, τα Στενά ήταν ανοιχτά. Αφού ξανανοίξουν ωστόσο, το αγκάθι του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης θα παραμένει, όπως άλλωστε και το έτερο αγκάθι του ιρανικού βαλλιστικού οπλοστασίου το οποίο το Ισραήλ θα συνεχίσει να υπενθυμίζει στις ΗΠΑ. Θα καταφέρει, άραγε, ο Τραμπ να φέρει μια συμφωνία που θα μπορούσε να θεωρηθεί «καλύτερη» από την JCPOA; Μέχρι στιγμής πάντως, όλοι δείχνουν να κρατούν μικρό καλάθι… μικρό και εύφλεκτο.
