Τη ριζική αναδιάρθρωση της διπλωματικής υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης φαίνεται πως συζητούν η Γαλλία και η Γερμανία, με στόχο την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των γεωπολιτικών κρίσεων, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.
Οπως αναφέρει το βρετανικό Μέσο, το Παρίσι, το Βερολίνο και άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εξετάζουν διάφορες επιλογές, μεταξύ των οποίων και την απόσπαση αρμοδιοτήτων από την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), η οποία διαθέτει ετήσιο προϋπολογισμό περίπου 1 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με πέντε ανώτερους αξιωματούχους τους οποίους επικαλούνται οι FT, οι προαναφερθείσες προτάσεις περιλαμβάνουν τη μεταφορά ορισμένων εξουσιών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στα κράτη-μέλη, σε μια προσπάθεια επανακαθορισμού του τρόπου άσκησης της εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε.
«Το πρόβλημα είναι δομικό, επομένως η δομή πρέπει να αναδιαμορφωθεί», ανέφερε ένας εκ των ανώτερων αξιωματούχων στους FT.
Σύμφωνα με πληροφορίες από τις Βρυξέλλες, ακούγεται ήδη εδώ και καιρό ότι υπάρχει η διάθεση εκ μέρους της Κομισιόν να «ξηλωθεί» η ΕΥΕΔ πρωτίστως επειδή είναι πολύ δαπανηρή και δευτερευόντως λόγω της «σύγκρουσης» Φον ντερ Λάιεν – Κάλας.
Η Κάγια Κάλας έχει δεχθεί επικρίσεις ότι δεν ευθυγραμμίζεται με τις απόψεις της πλειονότητας των κρατών-μελών σε σειρά θεμάτων. Από την άλλη πλευρά, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν λέγεται πως θέλει μεγαλύτερο λόγο στα θέματα εξωτερικής πολιτικής, αν και δεν προβλέπεται από τις Συνθήκες της Ε.Ε.
Γεωπολιτικό σκηνικό
Το γεωπολιτικό τοπίο των τελευταίων ετών, όπως έχει διαμορφωθεί με φόντο τον πόλεμο στην Ουκρανία, τη σύρραξη στο Ιράν, τις «ιδιοτροπίες» του Τραμπ και την όλο και πιο συχνή χρήση δασμών και οικονομικών και ενεργειακών πιέσεων ως «εργαλείων» εξωτερικής πολιτικής, έχει «ταλαιπωρήσει» την Ε.Ε., με πολλούς να αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα της ΕΥΕΔ.
Η πρόταση για αλλαγές στην ΕΥΕΔ είναι μία από τις πολλές επιλογές που αναλύονται σε προκαταρκτική αξιολόγηση της γαλλικής κυβέρνησης που κοινοποιήθηκε σε άλλα κράτη-μέλη. Μεταξύ των εναλλακτικών που πρότεινε το Παρίσι είναι ο περιορισμός της αυτονομίας της Κάλας –μέσα από μια διπλή γραμμή λογοδοσίας, τόσο προς τα κράτη-μέλη όσο και προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή– και του ελέγχου που αυτή ασκεί στο δίκτυο των πάνω από 140 αντιπροσωπειών της ΕΥΕΔ σε όλο τον κόσμο. Οι σχετικές προτάσεις της Γαλλίας συζητιούνται διμερώς μεταξύ κυβερνήσεων και είναι μόνο μερικές από τις επιλογές που έχουν πέσει στο τραπέζι σχετικά με το μέλλον της ΕΥΕΔ.
Οι υποστηρικτές της ανάγκης αναδιάρθρωσης της διπλωματικής υπηρεσίας θεωρούν πως αυτή είναι εφικτή χωρίς να χρειαστεί να αλλάξει η Συνθήκη της Ε.Ε., η οποία ορίζει ότι η ΕΥΕΔ θα πρέπει να «βοηθάει» τον κορυφαίο διπλωμάτη βάσει όρων που έχουν συμφωνηθεί από τα κράτη-μέλη και χρονολογούνται από το 2010.
Διαμαρτυρίες
Οπως γράφουν οι FT, αρκετές χώρες έχουν διαμαρτυρηθεί για την έλλειψη συντονισμού μεταξύ της ΕΥΕΔ, των εθνικών ΥΠΕΞ και των διευθύνσεων εξωτερικών σχέσεων της Κομισιόν και του Συμβουλίου. Η διάθεση της Κάλας να εκφράζει την προσωπική άποψή της για θέματα όπως οι σχέσεις Ε.Ε. – Κίνας ή να ρίχνει στο τραπέζι προτάσεις που δεν είχαν ακόμη εγκριθεί από τις ευρωπαϊκές ηγεσίες, έχει προκαλέσει αντιδράσεις.
Οι συζητήσεις για την αναμόρφωση της ευρωπαϊκής διπλωματικής υπηρεσίας γίνονται παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις του νέου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της Ε.Ε.
