Η Γκουίνεθ Πάλτροου το έχει δοκιμάσει. Το ίδιο και η Κένταλ Τζένερ και η Χέιλι Μπίμπερ. Influencers, όπως ο Αντριου Χάμπερμαν, ο Μπράιαν Τζόνσον και ο Γκάρι Μπρέκα έχουν επίσης υποστηρίξει τη χρήση του.
Το νικοτιναμιδο-αδενινο-δινουκλεοτίδιο, γνωστό ως NAD+, συγκαταλέγεται εδώ και αρκετά χρόνια στα πιο δημοφιλή συμπληρώματα αντιγήρανσης, καθώς διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στον κυτταρικό μεταβολισμό και σε άλλες θεμελιώδεις βιολογικές διεργασίες. Παράλληλα, επιστήμονες αλλά και εταιρείες συμπληρωμάτων υποστηρίζουν ότι τα επίπεδα του συγκεκριμένου μορίου μειώνονται με την ηλικία. Ετσι, η ιδέα ότι η λήψη ενός συμπληρώματος NAD+ θα μπορούσε να συμβάλει στην υγιή γήρανση γνωρίζει μεγάλη απήχηση, παρά τα περιορισμένα στοιχεία ότι ωφελεί τους ανθρώπους.
Ωστόσο, νέα έρευνα υποδηλώνει ότι ένα από τα βασικά επιχειρήματα που τροφοδότησαν την ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά αυτών των συμπληρωμάτων ενδέχεται να είναι λανθασμένο. Μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Nature Metabolism έδειξε ότι τα επίπεδα του NAD+ στο αίμα δεν μειώνονται στην πραγματικότητα με την ηλικία. Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξε και μια άλλη πρόσφατη μελέτη, η οποία προδημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο και δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ανεξάρτητους επιστήμονες.
Εκπτωση λειτουργιών
«Είχε σχεδόν παγιωθεί ως δεδομένο ότι τα επίπεδα του NAD+ μειώνονται με την ηλικία σε όλους τους ανθρώπους και ότι αυτή η μείωση συμβάλλει στη σταδιακή έκπτωση των λειτουργιών του οργανισμού», λέει ο Ματ Κέμπερλαϊν, συνεργάτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον, ο οποίος έχει μελετήσει το NAD+ αλλά δεν συμμετείχε στη νέα έρευνα. «Τα νέα αυτά δεδομένα θα πρέπει να μας κάνουν να αναρωτηθούμε κατά πόσο αυτή η αντίληψη ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα».
Στη νέα μελέτη οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα αίματος από επτά διαφορετικές βάσεις δεδομένων, οι οποίες περιλάμβαναν συνολικά περισσότερα από 300 άτομα. Ορισμένα σύνολα δεδομένων συνέκριναν νεότερους και μεγαλύτερους σε ηλικία ενηλίκους, ενώ άλλα αφορούσαν ευάλωτα άτομα ή πρωταθλητές. Η μελέτη έδειξε ότι η λήψη συμπληρωμάτων μπορεί πράγματι να αυξήσει τα επίπεδα του NAD+, δεν βρήκε όμως καμία ένδειξη ότι αυτά μειώνονται με την ηλικία.
Ο Ρίκελτ Χαουτκούπερ, καθηγητής Εφαρμοσμένου Μεταβολισμού στο Πανεπιστημιακό Ιατρικό Κέντρο του Αμστερνταμ και επικεφαλής της έρευνας, αναφέρει ότι η ομάδα του ξεκίνησε τη μελέτη με την ελπίδα να αναπτύξει μια διαγνωστική εξέταση βασισμένη σε έναν βιοδείκτη που θα βοηθούσε τους ανθρώπους να αποφασίζουν αν θα έπρεπε να λαμβάνουν συμπλήρωμα NAD+. Οπως λέει, «απογοητευτήκαμε πολύ από τα αποτελέσματα».
Δεν συμμερίζονται όλοι αυτή την απογοήτευση. Ο Τζόζεφ Μπάουρ, καθηγητής Φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, σημειώνει ότι, παρότι είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τι συμβαίνει με τα επίπεδα του NAD+ στο αίμα, «δεν θεωρώ ότι τα νέα ευρήματα αλλάζουν ουσιαστικά» τη βασική θεωρία σχετικά με τα NAD+ και τη γήρανση.
Αυτό συμβαίνει επειδή αρκετές άλλες μελέτες σε ανθρώπους έχουν δείξει ότι τα επίπεδα του NAD+ μειώνονται σε ορισμένους ιστούς, όπως οι μύες και ο εγκέφαλος, εξηγεί ο Μπάουρ. Ο ίδιος ο Χαουτκούπερ δημοσίευσε μία τέτοια μελέτη το 2022. Ο Μπάουρ αναγνώρισε, ωστόσο, ότι αυτή η έρευνα είναι ακόμη «προκαταρκτική».
Επίδραση στους ιστούς
Κατά τον Μπάουρ, το σημαντικότερο ερώτημα είναι αν η μείωση του NAD+ που παρατηρείται στους ιστούς με την πάροδο της ηλικίας είναι αρκετά μεγάλη ώστε να επηρεάζει τη λειτουργία τους. Οι ειδικοί γνωρίζουν ότι εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα NAD+ συνδέονται με σοβαρά προβλήματα υγείας. Η φυσιολογική γήρανση, όμως, σχετίζεται με πολύ μικρότερη μείωση – σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, περίπου κατά 30%. Επιπλέον, μελέτη που δημοσιεύθηκε πέρυσι και πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια έδειξε ότι ακόμη και η μείωση των επιπέδων NAD+ στους μυς κατά 85% δεν φάνηκε να επηρεάζει τη λειτουργικότητά τους. Ο Αντριου Σάο, ανώτερος αντιπρόεδρος παγκόσμιων ρυθμιστικών και επιστημονικών υποθέσεων της Niagen Bioscience, η οποία διαθέτει συμπληρώματα NAD+, υπογραμμίζει ότι, κατά τη γνώμη του, η νέα μελέτη «αλλάζει ελάχιστα πράγματα». Οπως και ο Μπάουρ, θεωρεί σημαντικότερες τις έρευνες που δείχνουν ότι το NAD+ μειώνεται στους ιστούς.
Η θεωρία ότι τα επίπεδα του NAD+ μειώνονται με την ηλικία εμφανίστηκε πριν από περίπου είκοσι χρόνια, εξηγεί ο Κέμπερλαϊν, και βασίστηκε σε μελέτες σε ζυμομύκητες, σκουλήκια και ποντίκια, οι οποίες έδειξαν ότι η αύξηση των επιπέδων του μορίου μπορούσε να βελτιώσει τη μακροζωία. Οι επιστήμονες, όμως, δεν ήταν σε θέση να εξετάσουν αν κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και στους ανθρώπους παρά μόνον τα τελευταία χρόνια, επειδή η μέτρηση των επιπέδων NAD+ στο αίμα είναι τεχνικά ιδιαίτερα δύσκολη. Παρ’ όλα αυτά, η θεωρία εξαπλώθηκε γρήγορα και «ξεπέρασε κατά πολύ τα πραγματικά δεδομένα», προσθέτει ο Κέμπερλαϊν και συμπληρώνει: «Και από τη στιγμή που το θέμα πέρασε στον χώρο των συμπληρωμάτων, η ανάγκη για επιστημονικά δεδομένα πήγε περίπατο και τα πάντα μετατράπηκαν σε ζήτημα μάρκετινγκ».
