Νέα περιοριστικά μέτρα για τη χορήγηση θεωρήσεων σε Ρώσους πολίτες προανήγγειλε η Κομισιόν, απαντώντας ουσιαστικά στις «πιέσεις» κρατών-μελών, που ζητούν αυστηρότερη ευρωπαϊκή πολιτική έναντι των τουριστικών ταξιδιών από τη Ρωσία προς τη ζώνη Σένγκεν.
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση της «Κ», ο εκπρόσωπος Μάρκους Λάμερτ ανέφερε σήμερα ότι η Κομισιόν θα προτείνει στο πλαίσιο της αναθεώρησης του Κώδικα Θεωρήσεων, που αναμένεται αρχές του επόμενου έτους, «στοχευμένα περιοριστικά μέτρα για την περαιτέρω αντιμετώπιση κινδύνων ασφαλείας που απορρέουν από εχθρικές ενέργειες τρίτων χωρών».
Παρότι ο ίδιος απέφυγε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο των μέτρων, σημείωσε ωστόσο ότι ο περιορισμός της έκδοσης θεωρήσεων σε Ρώσους πολίτες αποτελεί προτεραιότητα της Κομισιόν ήδη από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022.
Το ζήτημα επανήλθε στην ευρωπαϊκή ατζέντα, μετά την κοινή επιστολή εννέα κρατών-μελών υπό την πρωτοβουλία της Σουηδίας. Στην επιστολή προς την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας και τον επίτροπο Μάγκνους Μπρούνερ, η Σουηδία, η Τσεχία, η Δανία, η Εσθονία, η Φινλανδία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Ολλανδία και η Πολωνία, με τη στήριξη της Ισλανδίας και της Νορβηγίας ως χωρών της ζώνης Σένγκεν, ζητούν τη θέσπιση «δεσμευτικών και περιοριστικών» μέτρων για τις θεωρήσεις Ρώσων πολιτών το συντομότερο δυνατό.
Οι εν λόγω χώρες υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή των ευρωπαϊκών κατευθυντήριων γραμμών παραμένει άνιση μεταξύ των κρατών-μελών και καταγγέλλουν ότι η έλλειψη ενιαίας προσέγγισης υπονομεύει τόσο την αξιοπιστία της Ε.Ε, όσο και την αποτελεσματικότητα της πίεσης προς τη Μόσχα.
Παράλληλα, χαρακτηρίζουν πολιτικά και ηθικά προβληματικό το γεγονός ότι Ρώσοι πολίτες συνεχίζουν να απολαμβάνουν τουριστικά ταξίδια στην Ευρώπη, ενώ ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται.
Το ζήτημα τέθηκε και στο χθεσινό Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων στο Λουξεμβούργο, όπου υπουργοί των εν λόγω χωρών επικαλέστηκαν και λόγους ασφαλείας. Οπως υποστήριξαν μια θεώρηση, που εκδίδεται από ένα κράτος παρέχει πρόσβαση σε ολόκληρη τη ζώνη Σένγκεν, γεγονός που δημιουργεί δυνητικούς κινδύνους, ιδιαίτερα σε σχέση με άτομα, που έχουν συμμετάσχει στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.
Πάντως, η Κομισιόν υπενθυμίζει ότι ο αριθμός των θεωρήσεων, που εκδίδονται σε Ρώσους πολίτες έχει μειωθεί δραστικά σε σχέση με την περίοδο πριν από τη ρωσική εισβολή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της, πριν από το 2022 εκδίδονταν κατά μέσο όρο περίπου τέσσερα εκατομμύρια θεωρήσεις ετησίως, ενώ το 2025 ο αριθμός αυτός περιορίστηκε σε περίπου 679.000.
Ωστόσο, τα ίδια στοιχεία δείχνουν αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια.
Συγκεκριμένα, το 2025 οι χώρες της Ε.Ε εξέδωσαν 679.000 θεωρήσεις σε κατόχους ρωσικών διαβατηρίων, έναντι 606.594 το 2024 και 520.387 το 2023. Παράλληλα, το ποσοστό απόρριψης αιτήσεων μειώθηκε από 10,6% το 2023 σε 6,4% το 2025, ενώ οι περισσότερες θεωρήσεις αφορούσαν τουριστικούς σκοπούς.
Αν και η επιστολή των δέκα χωρών δεν κατονομάζει συγκεκριμένα κράτη, τα στατιστικά στοιχεία της Κομισιόν «δείχνουν» σαφώς προς τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία.
Συγκεκριμένα, η Γαλλία εξέδωσε το 2025 σχεδόν 180.000 θεωρήσεις σε Ρώσους πολίτες, η Ιταλία περίπου 160.000 και η Ισπανία σχεδόν 100.000. Στην τέταρτη θέση βρίσκεται, πάντως, και η Ελλάδα, με περισσότερες από 40.000 θεωρήσεις, γεγονός που την κατατάσσει μεταξύ των χωρών που εξακολουθούν να δέχονται σημαντικό αριθμό Ρώσων επισκεπτών.
Από την άλλη πλευρά, πάντως, ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που διαφωνούν με την «παρέμβαση» της «συμμαχίας» των 10 χωρών απορρίπτουν το επιχείρημα ότι η χορήγηση τουριστικών θεωρήσεων υπονομεύει τη συλλογική ευρωπαϊκή στάση απέναντι στη Μόσχα, επισημαίνοντας ότι τα πρόσωπα, που φέρουν ευθύνη για τον πόλεμο στην Ουκρανία βρίσκονται ήδη στο στόχαστρο των ευρωπαϊκών κυρώσεων και των ταξιδιωτικών περιορισμών, που έχει επιβάλει η Ε.Ε.
