Στα σκουπίδια είναι πνιγμένη εδώ και μήνες η πρωτεύουσα της Κούβας, με τις ελλείψεις καυσίμων εξαιτίας του αμερικανικού εμπάργκο να έχουν διακόψει τα δρομολόγια των απορριμματοφόρων οχημάτων. Οι κάτοικοι της πόλης των 2 εκατομμυρίων έχουν αρχίσει να καίνε τα συγκεντρωμένα στις γωνίες σκουπίδια, παρά την τοξικότητα του καπνού, ενώ εκφράζουν φόβους για επιδείνωση της υγειονομικής κρίσης με την άνοδο των θερμοκρασιών και της υγρασίας.
Στο κέντρο, αλλά και στα προάστια, οι κάτοικοι αναγκάζονται να κινούνται ανάμεσα σε βουνά σκουπιδιών, με πολλούς να εξερευνούν τα απορρίμματα αναζητώντας κάτι χρήσιμο. Τον περασμένο Ιούλιο, όταν η ενεργειακή κρίση δεν ήταν ακόμη τόσο έντονη, ο δήμος της Αβάνας συνέλεγε μόλις το 57% των απορριμμάτων από τους δρόμους, εξαιτίας ελλείψεων σε ανταλλακτικά για απορριμματοφόρα.
«Η ελλιπής διαχείριση στερεών οικιακών απορριμμάτων έχει αναγνωρισθεί ως μια από τις κυριότερες περιβαλλοντικές προκλήσεις στην εθνική στρατηγική της Κούβας», λέει η Ονταλίς Γκοϊκοετσέα, αξιωματούχος του υπουργείου Περιβάλλοντος της χώρας.
Η Γκοϊκοετσέα προειδοποιεί ότι η παρούσα κατάσταση της αποκομιδής σκουπιδιών, σε συνδυασμό με την άνοδο της θερμοκρασίας και τις αναμενόμενες βροχοπτώσεις, ενδέχεται να απειλήσει τη δημόσια υγεία, με την εξάπλωση επικίνδυνων ασθενειών από τις μύγες και τα κουνούπια. «Το θέαμα είναι αποκαρδιωτικό. Τα σκουπίδια, οι μύγες, οι αρουραίοι», λέει η 63χρονη Μαρία Ραμίρεζ, που κατοικεί απέναντι από το νοσοκομείο Ερμάνος Αμεχέιρας.
Εθελοντές
Η κρίση έχει οδηγήσει στη δημιουργία πρωτοβουλιών πολιτών με στόχο τον καθαρισμό των συνοικιών. Η οργάνωση Ελ Μπατάζο, που έχει αναλάβει τον καθαρισμό οκτώ οικοδομικών τετραγώνων του κέντρου της Αβάνας, στέλνει καθημερινά στα σπίτια εθελοντές για τον διαχωρισμό σκουπιδιών, ενώ άλλοι ανέλαβαν να σκουπίζουν τους δρόμους.
Τα μέλη της οργάνωσης πωλούν τα ανακυκλώσιμα υλικά, όπως αλουμίνιο, γυαλί και υπολείμματα τροφίμων, και αποθηκεύουν τα υπόλοιπα σκουπίδια για μεταφορά στις χωματερές, όταν αυτό καταστεί δυνατό. «Το κυριότερο όφελος του προγράμματος είναι ότι αποδεικνύει στην κοινότητα την ισχύ της και την αποτελεσματικότητα της συνεργασίας. Είναι απόλυτα εφικτό να ζήσουμε σε πιο καθαρό περιβάλλον και να αξιοποιήσουμε όσα άλλοι θεωρούν σκουπίδια», λέει η Εβελιν Μαρτίνεζ, εθελόντρια στην οργάνωση Ελ Μπατάζο.
