Επειτα από 17 μήνες «αδιεξόδου» η άρση του ουγγρικού βέτο ανοίγει τον δρόμο για το πρώτο ουσιαστικό βήμα της Ουκρανίας προς την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση, σηματοδοτώντας μια εξέλιξη που στις Βρυξέλλες χαρακτηρίζεται ιστορική, τόσο για το Κίεβο όσο και για την ίδια την Ενωση.
Χθες το βράδυ, η κυβέρνηση της Ουγγαρίας υπό τον Πέτερ Μάγιαρ έδωσε το «πράσινο» φως για την έναρξη των πρώτων επίσημων ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Ουκρανίας, αίροντας το μπλόκο που είχε επιβάλει ο προκάτοχός του, Βίκτορ Ορμπαν.
Η εξέλιξη αυτή επιτρέπει πλέον στην κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. να προχωρήσει τις διαδικασίες για το άνοιγμα του πρώτου διαπραγματευτικού συμπλέγματος κεφαλαίων (cluster), το οποίο αφορά έξι βασικούς τομείς πολιτικής και αποτελεί το πρώτο από τα συνολικά 33 διαπραγματευτικά κεφάλαια που θα πρέπει να ολοκληρώσει η Ουκρανία για να ενταχθεί στην Ενωση.
Η κοινή θέση της Ε.Ε. για το πρώτο cluster αναμένεται να εγκριθεί επισήμως τις επόμενες ημέρες, ενώ στόχος είναι η πραγματοποίηση δύο ξεχωριστών Διακυβερνητικών Διασκέψεων για την Ουκρανία και τη Μολδαβία στις 15 Ιουνίου στο Λουξεμβούργο, σηματοδοτώντας την επίσημη έναρξη των διαπραγματεύσεων.
Η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. ανέφερε χθες ότι η εγγραφή του θέματος στην ημερήσια διάταξη των μονίμων αντιπροσώπων των κρατών-μελών συνιστά «σημαντικό βήμα στην πορεία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης της Ουκρανίας και στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα ενότητας και αποφασιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ενωσης».
Πάντως, η «στροφή» της Ουγγαρίας προέκυψε έπειτα από εβδομάδες εντατικών διαπραγματεύσεων μεταξύ Βουδαπέστης, Κιέβου και Βρυξελλών, αλλά και ισχυρές πιέσεις από άλλα κράτη-μέλη προς τη νέα ουγγρική κυβέρνηση ώστε να αποδείξει ότι εγκαταλείπει την πολιτική συγκρούσεων της εποχής Ορμπαν.
Ο Πέτερ Μάγιαρ ανακοίνωσε χθες ότι κατέληξε σε συμφωνία με την Ουκρανία για την ενίσχυση των γλωσσικών, εκπαιδευτικών, πολιτιστικών και πολιτικών δικαιωμάτων της ουγγρικής μειονότητας στην Υπερκαρπαθία, ένα ζήτημα που αποτελούσε επί χρόνια βασικό σημείο τριβής μεταξύ των δύο χωρών.
«Η Βουδαπέστη θα στηρίξει την ενταξιακή πορεία του Κιέβου, σε αντάλλαγμα για μια συνολική συμφωνία με την Ουκρανία σχετικά με τη διεύρυνση των δικαιωμάτων της ουγγρικής μειονότητας», ανέφερε ο Μάγιαρ.
Ωστόσο, στην ίδια δήλωση υπογράμμισε ότι η ουγγρική στήριξη δεν είναι άνευ όρων. «Εάν η Ουκρανία καταφέρει να κλείσει και τα 33 διαπραγματευτικά κεφάλαια μέσα στα επόμενα 10 έως 15 χρόνια, η Ουγγαρία θα υποστηρίξει την ένταξή της, υπό την προϋπόθεση διεξαγωγής νομικά δεσμευτικού δημοψηφίσματος», είπε χαρακτηριστικά.
Σε κάθε περίπτωση και παρά το κλίμα αισιοδοξίας που επικρατεί πλέον στις Βρυξέλλες, η έναρξη των διαπραγματεύσεων αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα μιας μακράς και εξαιρετικά απαιτητικής διαδικασίας.
Η Ουκρανία –όπως και κάθε υποψήφιο κράτος μέλος προς ένταξη στην Ε.Ε.– καλείται να ευθυγραμμίσει το σύνολο της νομοθεσίας και των θεσμών της με το ευρωπαϊκό κεκτημένο σε 33 διαφορετικούς τομείς πολιτικής, ενώ κάθε στάδιο της διαδικασίας απαιτεί ομοφωνία από τα κράτη-μέλη. Αυτό σημαίνει ότι, παρά τη σημερινή άρση του αδιεξόδου, η Βουδαπέστη αλλά και οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα θα μπορούσαν στο μέλλον να «μπλοκάρουν» ή να επιβραδύνουν την πορεία ένταξης.
Χθες, πάντως, η Ουγγαρία ήρε και το βέτο για την αποδέσμευση άνω των 6 δισ. ευρώ από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Ειρήνης (European Peace Facility), το «εργαλείο» μέσω του οποίου αποζημιώνονται τα κράτη-μέλη για τις στρατιωτικές προμήθειες που παρέχουν στην Ουκρανία. Η εξέλιξη είναι σημαντική, καθώς συνδέεται άμεσα με τη συνέχιση της ευρωπαϊκής στρατιωτικής στήριξης προς το Κίεβο εν μέσω του συνεχιζόμενου πολέμου με τη Ρωσία.
