Δύο αιώνες αφότου η Γαλλία κατήργησε τη δουλεία, νόμος της αποικιακής περιόδου που κατέτασσε ανθρώπους σε ιδιοκτησία εξακολουθούσε να παραμένει «σιωπηλά» σε ισχύ. Σήμερα, Πέμπτη, η Γαλλική Εθνοσυνέλευση αναμένεται επιτέλους να προχωρήσει στην κατάργησή του.
Το νομοσχέδιο, που αναμένεται να εγκριθεί από τη Γαλλική Εθνοσυνέλευση, καταργεί τον λεγόμενο Code Noir («Μαύρο Κώδικα»), το διάταγμα του 1685 που υπέγραψε ο βασιλιάς Λουδοβίκος ΙΔ΄.
Επί της ουσίας, ο νόμος καθιστούσε ανθρώπους κινητή περιουσία, θεσμοθετώντας την καταναγκαστική εργασία αλλά και τη δυνατότητα να ξυλοκοπούνται, να πωλούνται, να βιάζονται και να δολοφονούνται από τους «ιδιοκτήτες» τους. Κι όμως έναν τέτοιο νόμο, όπως μεταδίδει το AP, η Γαλλία δεν τον κατήργησε ποτέ επίσημα, γεγονός που προκαλεί αλγεινή εντύπωση τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό της χώρας.
Τα 60 άρθρα του «Code Noir» «δεν θα έπρεπε ποτέ να έχουν επιβιώσει μετά την κατάργηση της δουλείας» τον 19ο αιώνα, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν.
«Η σιωπή, ακόμη και η αδιαφορία, που κρατήσαμε για σχεδόν δύο αιώνες δεν αποτελεί παράλειψη», είπε ο Μακρόν. «Είχε μετατραπεί σε ένα είδος προσβολής».
Πριν ανακαλύψει την αλήθεια και ο ίδιος ο Γάλλος βουλευτής Μαξ Ματιάζεν που κατέθεσε την πρόταση για την κατάργηση του νόμου δεν γνώριζε ότι εξακολουθούσε να είναι τυπικά σε ισχύ.
Ο Ματιάζεν, από τη Γουαδελούπη –που αποτελεί υπερπόντιο διαμέρισμα της Γαλλίας στην ανατολική Καραϊβική– λέει πως «ως τρισέγγονος ανθρώπων που υπήρξαν σκλάβοι, δεν είχα ποτέ καταφέρει να διαβάσω ολόκληρο τον νόμο». «Είναι ένας νόμος που δημιουργήθηκε από ανθρώπους εναντίον ανθρώπων», σημειώνει επίσης.
Για εκείνον, η ψηφοφορία αποτελεί «μέσο ώστε να αποκαταστήσουμε την ανθρωπιά μας» σε μια Γαλλία της οποίας «το σύνθημα είναι ελευθερία, ισότητα, αδελφότητα», ενώ παράλληλα επισημαίνει πως και σήμερα «στη Γουαδελούπη (σ.σ.: πρώην αποικία της Γαλλίας), στις πιο σημαντικές διοικητικές θέσεις, στις κρατικές δομές, βρίσκονται λευκοί».
Σημειώνεται πως τέσσερις πρώην αποικίες της Γαλλίας –η Γουαδελούπη, η Μαρτινίκα, η Γαλλική Γουιάνα και η Ρεϋνιόν– έγιναν γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα το 1946 και διοικούνται από το Παρίσι όπως κάθε άλλη περιοχή της χώρας.
Παρά την ένταξή τους στη Γαλλία, τα υπερπόντια διαμερίσματα παραμένουν από τις φτωχότερες περιοχές της χώρας, με την ανεργία να είναι περίπου διπλάσια από τον μέσο όρο της μητροπολιτικής Γαλλίας.
Με πληροφορίες από Associated Press
