Ο πόλεμος χαρακωμάτων και το βαρύ πυροβολικό των πεδίων μαχών της Ουκρανίας το 2022 δεν έμοιαζε καθόλου με τον πόλεμο από αέρος που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν τον Φεβρουάριο. Οι ομοιότητες μεταξύ των δύο συρράξεων άρχισαν, όμως, να γίνονται εμφανείς σχεδόν τρεις μήνες αργότερα. Και στους δύο πολέμους η χώρα με τον ισχυρότερο στρατό απέτυχε να υποτάξει τον αντίπαλό της. Ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν πίστευε ότι η «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» θα οδηγούσε σε γρήγορη νίκη. Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ δεσμεύθηκε αρχικά ότι η «μικρή εκδρομή» κατά του Ιράν θα διαρκούσε τέσσερις με πέντε εβδομάδες.
«Για τη Ρωσία και τις ΗΠΑ οι προσδοκίες για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις τους δεν ευοδώθηκαν και γι’ αυτό ευθύνεται η ύβρις των επιτιθεμένων», λέει η Νικόλ Γκραγέβσκι, καθηγήτρια στη σχολή SciencePo του Παρισιού και ειδήμων του Ιράν και της Ρωσίας.
Ανεξάρτητα από την έκβαση των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων, ο πόλεμος στο Ιράν έχει προσφέρει χρήσιμα διδάγματα για την εξέλιξη του σύγχρονου πολέμου. Οι «ασύμμετρες τακτικές» βοήθησαν τόσο την Ουκρανία όσο και το Ιράν να αποκρούσουν ισχυρότερες δυνάμεις. Το Ιράν χτύπησε τις ΗΠΑ, επιτιθέμενο στους συμμάχους της Ουάσιγκτον. Σκόρπισε τον φόβο στα κράτη του Περσικού Κόλπου και αξιοποίησε την απειλή ναρκοθέτησης των Στενών του Ορμούζ.
Η Ουκρανία δολοφόνησε Ρώσους ανώτατους αξιωματικούς στη Μόσχα και πλήττει συστηματικά πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Εχει χρησιμοποιήσει επίσης θαλάσσια drones εξουδετερώνοντας την ελευθερία κινήσεων του μεγάλου ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας.
Οι δύο πόλεμοι απέδειξαν επίσης την αξία της καινοτομίας και της τεχνολογίας αιχμής στη διαμόρφωση του σύγχρονου πεδίου μάχης. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη στραφεί σε συστήματα εντοπισμού drones που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη, για την προστασία της αεροπορικής βάσης Πρίγκιπας Σουλτάν στη Σαουδική Αραβία. Τα συστήματα αυτά σχεδιάσθηκαν στην Ουκρανία για την προστασία της χώρας από τη ρωσική αεροπορία. Στον Λίβανο, η σιιτική οργάνωση Χεζμπολάχ επιτίθεται σε ισραηλινά στρατεύματα με εκρηκτικά drones, καθοδηγούμενα με οπτικές ίνες, όπως αυτά που χρησιμοποιούνται κατά κόρον στον πόλεμο στην Ουκρανία. «Σε Ουκρανία και Ιράν διαπιστώνουμε την επικράτηση της μαζικής ακρίβειας και ευθυβολίας στο πεδίο της μάχης. Πρόκειται για εκδημοκρατισμό της πρόσβασης σε συστήματα υψηλής τεχνολογίας και μεγάλης ακρίβειας, που καταγράφεται σήμερα στο Μάλι με το ισλαμικό αντάρτικο να χρησιμοποιεί drones, όπως και οι μαχητές της Χεζμπολάχ», τονίζει ο Μάικλ Κόφμαν, ερευνητής του ινστιτούτου Carnegie.
Οι μάχες στη Μέση Ανατολή πριν από την κατάπαυση του πυρός στις αρχές Απριλίου διακρίθηκαν από πρωτότυπες τακτικές, όπως σμήνη drones σε συνδυασμό με επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους, κάτι που είχε γίνει για πρώτη φορά στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Το Ιράν εξήγαγε drones καμικάζι τύπου Σαχέντ το 2022 στη Ρωσία. Το ίδιο μοντέλο χτύπησε τα κράτη του Κόλπου. Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Ρωσία ξεπλήρωσε την υποχρέωση προς την Τεχεράνη μεταφέροντας μέσω της Κασπίας θάλασσας ανταλλακτικά για drones στο Ιράν.
Μόσχα και Τεχεράνη έχουν επίσης συνεργασθεί στην παραποίηση συστημάτων εντοπισμού γεωγραφικής θέσης, προκειμένου να αχρηστεύσουν τα συστήματα ηλεκτρονικής στόχευσης των αντιπάλων τους.
Ο πόλεμος στο Ιράν έχει προκαλέσει παγκόσμια κούρσα αναζήτησης ενεργειακών πόρων, με ορισμένες χώρες να στρέφονται στη Ρωσία για πετρέλαιο και φυσικό αέριο, παρά τις κυρώσεις. «Πιστεύω ότι άνοιγαν σαμπάνιες στο Κρεμλίνο όταν ο Τραμπ άρχισε τον πόλεμο στο Ιράν», λέει ο Ντανίλο Λουπίσκι, πρώην υφυπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας.
