Εντείνεται η ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ίσως επιχειρήσει να επεκτείνει τον πόλεμο στην Ευρώπη, σε μια προσπάθεια να απεγκλωβιστεί από το αδιέξοδο στα πεδία των μαχών στην Ουκρανία.
Τις τελευταίες εβδομάδες, η Ρωσία προβαίνει σε όλο και πιο επιθετικές δηλώσεις, κυρίως κατά των κρατών της Βαλτικής. Η Μόσχα απείλησε να βομβαρδίσει «κέντρα λήψης αποφάσεων» στη Λετονία, αφού κατηγόρησε τη χώρα ότι φιλοξενεί χειριστές ουκρανικών drones, ισχυρισμό που αρνούνται οι λετονικές Αρχές.
Την περασμένη εβδομάδα ήχησαν συναγερμοί αεροπορικής επιδρομής στη Λιθουανία, αναγκάζοντας τα μέλη της κυβέρνησης να αναζητήσουν καταφύγιο, αφού ύποπτα ρωσικά drones πλησίασαν τον εναέριο χώρο της από τη Λευκορωσία.
«Απρόβλεπτες συνέπειες»
Το ρωσικό υπουργείο Αμυνας δημοσίευσε επίσης τις διευθύνσεις εταιρειών που φέρεται να συνεργάζονται με την Ουκρανία στην παραγωγή drones σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, προειδοποιώντας για «απρόβλεπτες συνέπειες» και «απότομη κλιμάκωση» εάν δεν σταματήσουν να βοηθούν στρατιωτικά το Κίεβο.
Αν και οι φόβοι ότι η Ρωσία θα μπορούσε να επεκτείνει τη σύγκρουση στην Ευρώπη δεν είναι καινούργιοι, οι πρόσφατες εξελίξεις σίγουρα κλιμακώνουν την ένταση. Αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εθνικής ασφάλειας έχουν προειδοποιήσει ότι η Ρωσία θα μπορούσε να δοκιμάσει τη συνοχή του ΝΑΤΟ, στοχεύοντας μία από τις χώρες της Βαλτικής, τα σουηδικά και δανέζικα νησιά στη Βαλτική Θάλασσα ή εδάφη της στρατιωτικής συμμαχίας στην Αρκτική.
«Η κατάσταση ασφάλειας στην Ευρώπη έχει επιδεινωθεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων 24 μηνών και παρατηρούμε μια μεγαλύτερη τάση από τη ρωσική πλευρά να αναλαμβάνει αυξημένα επιχειρησιακά ρίσκα στις υβριδικές επιχειρήσεις της», δήλωσε ο υπουργός Αμυνας της Σουηδίας, Παλ Τζόνσον. «Πρέπει να επικεντρωθούμε στην ενίσχυση της ικανότητάς μας να αποτρέπουμε και να αμυνόμαστε έναντι των Ρώσων», πρόσθεσε.
Στο μεταξύ, οι πρόσφατες απειλές του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ ακόμα και για αποχώρηση από το ΝΑΤΟ, καθώς και οι εντολές για μείωση των αμερικανικών δυνάμεων που έχουν αναπτυχθεί στην Ευρώπη, έχουν ήδη υπονομεύσει, σύμφωνα με αναλυτές, την αποτρεπτική ισχύ στη γηραιά ήπειρο. Ανώτεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παραδέχονται ότι φοβούνται πως η Ρωσία ενδέχεται να βρει ένα «παράθυρο ευκαιρίας» μέσα στους επόμενους 12 μήνες, καθώς η πετρελαϊκή κρίση που θα προκαλέσει ο πόλεμος με το Ιράν θα δημιουργήσει επιπλέον πολιτική αναταραχή στην Ευρώπη, ενισχύοντας τα ακροδεξιά κόμματα που επιδιώκουν την επανέναρξη των αγορών ρωσικής ενέργειας, καθώς και τον τερματισμό της στήριξης προς την Ουκρανία.
«Γνωρίζουμε ότι ο στόχος της Ρωσίας είναι να απειλήσει ολόκληρη την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας, οπότε έχουμε κάθε λόγο να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί, να συνεχίσουμε να στηρίζουμε την Ουκρανία και, φυσικά, να συνεχίσουμε τις προσπάθειες για τον ευρωπαϊκό επανεξοπλισμό», δήλωσε ο Μπέντζαμιν Χαντάντ, υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γαλλίας.
Σε κάθε περίπτωση, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Ρωσία μετακινεί πράγματι στρατεύματα ή εξοπλισμό για να εξαπολύσει επιθέσεις στις χώρες της Βαλτικής ή αλλού στο άμεσο μέλλον, σύμφωνα με αξιωματούχους των μυστικών υπηρεσιών και του στρατού σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Ωστόσο, όπως προσθέτουν, ο Πούτιν θα βρεθεί αντιμέτωπος με μια σκληρή επιλογή τους επόμενους μήνες λόγω της φθοράς στο πεδίο της μάχης.
Ο αδιάλλακτος εχθρός πρέπει να τιμωρηθεί
Σύμφωνα με τη ρητορική του Κρεμλίνου, που εμφανίζεται πιο φιλικό απέναντι στις ΗΠΑ μετά την εκλογή Τραμπ, η Ευρωπαϊκή Ενωση, που πλέον παρέχει το μεγαλύτερο μέρος της στήριξης προς την Ουκρανία, παρουσιάζεται ως ο αδιάλλακτος εχθρός που πρέπει να τιμωρηθεί ή να καταστραφεί.
«Η Ρωσία βλέπει ξεκάθαρα την Ε.Ε. ως απειλή για το σύστημα διακυβέρνησής της, το οποίο βασίζεται στην καταπίεση και τον φόβο», δήλωσε σε συνέντευξή του ο Μάικλ ΜακΓκραθ, επίτροπος της Ε.Ε. για τη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνη και το Κράτος Δικαίου. «Τελικός τους στόχος είναι να καταστρέψουν την Ευρωπαϊκή Ενωση. Και δεν πρέπει να έχουμε καμία αυταπάτη γι’ αυτό, επειδή δεν θέλουν ένα μεγάλο, ισχυρό και ενωμένο δημοκρατικό μπλοκ στο κατώφλι τους».
Σε πρόσφατες ασκήσεις προσομοίωσης, ουκρανικές ομάδες με drones κατάφεραν να νικήσουν γρήγορα πολύ μεγαλύτερες δυνάμεις του ΝΑΤΟ. Το πρόβλημα είναι ότι οι ρωσικές δυνάμεις διαθέτουν αντίστοιχη εμπειρία και εξοπλισμό drones και πιθανότατα θα είχαν πολύ καλύτερες επιδόσεις απέναντι στους ευρωπαϊκούς στρατούς απ’ ό,τι απέναντι στην Ουκρανία, ιδιαίτερα αν οι ΗΠΑ δεν έσπευδαν να βοηθήσουν.
Η «ζώνη του θανάτου»
Για να προχωρήσει σε μια τέτοια κλιμάκωση, η Ρωσία θα έπρεπε πρώτα να αναπληρώσει τις τάξεις του στρατού της. Σύμφωνα με εκτιμήσεις δυτικών μυστικών υπηρεσιών, οι Ρώσοι χάνουν σχεδόν 35.000 στρατιώτες τον μήνα, αριθμό μεγαλύτερο από όσους μπορεί να στρατολογήσει το Κρεμλίνο. Η συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία με τους σημερινούς ρυθμούς θα καταστεί σύντομα αδύνατη, αν η Ρωσία δεν καταφύγει σε αναγκαστική επιστράτευση, κάτι που δεν έχει κάνει από την επιστράτευση 300.000 στρατιωτών το 2022. Μια τέτοια κίνηση θα είχε τεράστιες επιπτώσεις τόσο εντός όσο και εκτός Ρωσίας.
Η σημερινή αδιέξοδη κατάσταση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις τεχνολογικές προόδους της Ουκρανίας -και της Ρωσίας- στον πόλεμο των drones. Αυτό που κάποτε ήταν η πρώτη γραμμή είναι τώρα μια τεράστια «ζώνη θανάτου», πλάτους δεκάδων χιλιομέτρων, στην οποία κάθε κίνηση συνήθως εντοπίζεται γρήγορα και οι προωθούμενες δυνάμεις εξοντώνονται πολύ πριν φτάσουν στις εχθρικές θέσεις. Το πλεονέκτημα της Ουκρανίας στα drones μεγαλύτερης εμβέλειας, χάρη στη χρήση του δορυφορικού δικτύου Starlink, επιτρέπει στο Κίεβο να στοχεύει κινούμενα φορτηγά και αποθήκες καυσίμων και πυρομαχικών στη ρωσική ενδοχώρα, διαταράσσοντας σοβαρά την εφοδιαστική αλυσίδα πίσω από την πρώτη γραμμή.
«Η Ρωσία δεν μπορεί να συνεχίσει τον πόλεμο με αυτόν τον ρυθμό, διότι θα βρεθεί αντιμέτωπη με την παγίδα της εξάντλησης των πόρων», εκτίμησε ο Ολεξάντρ Ντανίλιουκ, πρώην αξιωματούχος του υπουργείου Αμυνας και των μυστικών υπηρεσιών της Ουκρανίας. «Αυτό σημαίνει ότι ο Πούτιν θα πρέπει να κλιμακώσει τη σύγκρουση. Μπορεί να το κάνει αυξάνοντας την ένταση της βίας, μεταξύ άλλων μέσω πυρηνικού εκβιασμού, χωρίς όμως να χρησιμοποιήσει όντως τα πυρηνικά όπλα. Μπορεί επίσης να κλιμακώσει επεκτείνοντας τη γεωγραφική έκταση της σύγκρουσης, καθώς επιδιώκει να “παγώσει” τον πόλεμο στην Ουκρανία με καλύτερους όρους», εκτίμησε.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
