Στάση αναμονής και ασάφεια επικρατεί τις τελευταίες ώρες σχετικά με την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.
Παρά τη συγκρατημένη αισιοδοξία και τα μηνύματα περί «σημαντικής προόδου» στις συνομιλίες, προσώρας δεν υπάρχει επισήμως συμφωνία, ενώ το απόγευμα της Κυριακής αξιωματούχος του Λευκού Οίκου διεμήνυσε πως «θα χρειαστούν μέρες για την επίτευξη συμφωνίας».
Τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν πως εξακολουθούν να υπάρχουν «ένα ή δύο» σημεία διαφωνίας στην ενδεχόμενη συμφωνία.
Οπως ανέφερε αργά το απόγευμα της Κυριακής το ιρανικό πρακτορείο Tasnim, η αμερικανική πλευρά εξακολουθεί να θέτει προσκόμματα σε ορισμένες ρήτρες της υπό συζήτηση συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένου του ξεπαγώματος των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν. «Συνεπώς, υπάρχει πάντα πιθανότητα ακύρωσης της συμφωνίας», σημειώνει το μέσο.
Το βράδυ της Κυριακής, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έκανε άλλη μία ανάρτηση στο Truth Social λέγοντας ότι οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.
«Αν κάνω μια συμφωνία με το Ιράν, θα είναι μια καλή και σωστή συμφωνία, όχι σαν εκείνη που έκανε ο Ομπάμα, η οποία έδωσε στο Ιράν τεράστια ποσά σε μετρητά και έναν ξεκάθαρο και ανοιχτό δρόμο προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου. Η δική μας συμφωνία είναι ακριβώς το αντίθετο, αλλά κανείς δεν την έχει δει ούτε γνωρίζει τι περιλαμβάνει. Δεν έχει καν ολοκληρωθεί πλήρως η διαπραγμάτευσή της ακόμα» σημείωσε χαρακτηριστικά.
Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε στους New York Times ότι δεν είναι δυνατό να συναφθεί μια συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα μέσα σε «72 ώρες».
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας ζήτησε επίσης να ανοίξουν άμεσα τα Στενά του Ορμούζ, και μετά «θα αρχίσουμε, σύμφωνα με τα συμφωνηθέντα, πολύ σοβαρές διαπραγματεύσεις για το ουράνιο υψηλού βαθμού εμπλουτισμού, καθώς και για τη δέσμευση των Ιρανών να μην αποκτήσουν ποτέ πυρηνικά όπλα».
Στενά του Ορμούζ
Νωρίτερα, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε υποστηρίξει ότι η διαπραγμάτευση έχει «ολοκληρωθεί σε μεγάλο βαθμό» και ότι το κείμενο, που μένει να υπογραφεί, θα εξασφαλίσει «το άνοιγμα» των Στενών του Ορμούζ – ισχυρισμός, ωστόσο, που τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν έσπευσαν να διαψεύσουν, απηχώντας την πάγια θέση του Ιράν να διατηρήσει τον έλεγχο της στρατηγικής για τη διεθνή οικονομία θαλάσσιας οδού.
Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim ανέφερε ότι η ναυσιπλοΐα στο σημείο θα επανέλθει στα προπολεμικά επίπεδα εντός 30 ημερών, αλλά ότι «δεν θα επανέλθει στην προπολεμική του κατάσταση».
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι η πρόοδος που σημειώθηκε τις τελευταίες 48 ώρες θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα «εντελώς ανοιχτό στενό… χωρίς διόδια».
Πυρηνικά
Ο Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν «πρέπει να καταλάβει» ότι δεν μπορεί να «αναπτύξει ή να προμηθευτεί» πυρηνικά όπλα. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου πρόσθεσε σε δεύτερο χρόνο πως οποιαδήποτε τελική συμφωνία με το Ιράν θα πρέπει να «εξαλείψει την πυρηνική απειλή» – μια διαδικασία που, όπως λέει, θα περιλαμβάνει την απομάκρυνση «εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού» από το Ιράν.
Το Tasnim ανέφερε ότι το Ιράν δεν έχει αναλάβει καμία συγκεκριμένη δέσμευση στο σχέδιο ψηφίσματος να παραδώσει οποιοδήποτε από τα πυρηνικά του υλικά, παρά τα δημοσιεύματα περί του αντιθέτου από δυτικά μέσα ενημέρωσης.
Ωστόσο, επικαλούμενο έναν αξιωματούχο των ΗΠΑ, το ειδησεογραφικό site Axios ανέφερε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει δεσμεύσεις από το Ιράν να μην επιδιώξει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και να διαπραγματευτεί σχετικά με το εμπλουτισμένο ουράνιό του.
Οι New York Times, επικαλούμενοι δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, μετέδωσαν επίσης ότι η πρόταση φέρεται να περιλαμβάνει δέσμευση της Τεχεράνης να παραδώσει τα αποθέματά της σε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού.
«Πριν από τον μαρτυρικό θάνατο του αγιατολάχ Χαμενεΐ… είχαμε δηλώσει, και το επαναλαμβάνουμε τώρα, ότι είμαστε έτοιμοι να διαβεβαιώσουμε τον κόσμο πως δεν επιδιώκουμε πυρηνικά όπλα», διεμήνυσε σήμερα ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν.
Σχέσεις ΗΠΑ-Ιράν
Επικαλούμενο Αμερικανό αξιωματούχο, το Axios αναφέρει ότι η συμφωνία περιλαμβάνει παράταση της εκεχειρίας κατά 60 ημέρες, με τις αμερικανικές δυνάμεις να παραμένουν στην περιοχή για το διάστημα αυτό και να αποσυρθούν μόνο όταν επιτευχθεί τελική συμφωνία.
Αναφέρει επίσης ότι η συμφωνία περιλαμβάνει την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, τη χορήγηση ορισμένων εξαιρέσεων από τις κυρώσεις για το ιρανικό πετρέλαιο, καθώς και τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων από την πλευρά των ΗΠΑ για την άρση των κυρώσεων και το ξεπάγωμα των ιρανικών κεφαλαίων.
Ενα άλλο ιρανικό μέσο ενημέρωσης, το Fars, που συνδέεται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), αναφέρει ότι παραμένουν ορισμένα σημεία διαφωνίας που σχετίζονται με τα δεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία και τις κυρώσεις επί του πετρελαίου και των συναφών ουσιών.
Με πληροφορίες από BBC και ΑΠΕ
