Πιο κοντά στο σενάριο των πρόωρων εθνικών εκλογών βρίσκεται πλέον το Ισραήλ καθώς το κοινοβούλιο (Κνεσέτ) ενέκρινε σε αρχική φάση –με 110 ψήφους υπέρ και καμία κατά– κυβερνητικό νομοσχέδιο για τη διάλυσή της.
Η εξέλιξη έρχεται καθώς οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν ότι o Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, θα ηττηθεί στο ενδεχόμενο εκλογών.
Πότε θα γίνουν οι εκλογές;
Η ημερομηνία των εκλογών δεν έχει ακόμη καθοριστεί. Το Ισραήλ διεξάγει εθνικές εκλογές κάθε τέσσερα χρόνια, αλλά συχνά η εκλογική διαδικασία γίνεται πρόωρα. Οι τελευταίες εθνικές εκλογές έγιναν τον Νοέμβριο του 2022 και οι επόμενες πρέπει να διεξαχθούν το αργότερο έως τις 27 Οκτωβρίου 2026.
Μετά την ψήφιση της διάλυσης της Κνεσέτ, τα μέλη του κοινοβουλίου θα πρέπει να συμφωνήσουν για την ημερομηνία των εκλογών. Πολιτικοί αναλυτές στο Ισραήλ εκτιμούν ότι είναι πιθανό να διεξαχθούν το πρώτο μισό του Σεπτεμβρίου, αλλά θα μπορούσαν επίσης να πραγματοποιηθούν πιο κοντά στην προθεσμία του τέλους Οκτωβρίου.
Γιατί η Κνεσέτ ψήφισε υπέρ της διάλυσης;
Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε τώρα επειδή μια ομάδα υπερορθόδοξων Εβραίων βουλευτών, παραδοσιακά στενοί πολιτικοί σύμμαχοι του Νετανιάχου, ανακοίνωσε ότι δεν θεωρεί πλέον τον Ισραηλινό πρωθυπουργό εταίρο και θα επιδιώξει πρόωρες εκλογές.
Οι ηγέτες των υπερορθόδοξων δήλωσαν ότι προχωρούν σε αυτή την κίνηση επειδή η πολιτική συμμαχία με τον Νετανιάχου δεν έφερε νόμο που θα εξαιρούσε την κοινότητά τους από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία. Ταυτόχρονα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης επιδιώκουν εδώ και καιρό την ανατροπή της κυβέρνησης Νετανιάχου.
Στο πλαίσιο αυτό, και σε μια προσπάθεια να ελέγξει τη διαδικασία, η πολιτική συμμαχία του Νετανιάχου υπέβαλε στις 13 Μαΐου το δικό της νομοσχέδιο για τη διάλυση της Κνεσέτ.
Τι θα συμβεί στη συνέχεια;
Το νομοσχέδιο προωθείται τώρα στην επιτροπή της Κνεσέτ, για να συμφωνηθεί η ημερομηνία των εκλογών. Στη συνέχεια, επιστρέφει για τελική έγκριση, με την τρίτη από τις τρεις ψηφοφορίες να απαιτεί πλειοψηφία 61 από τα 120 μέλη της Κνεσέτ.
Η διαδικασία μπορεί να είναι γρήγορη ή να διαρκέσει πολλές εβδομάδες.
Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις;
Λιγότερο από έναν χρόνο μετά την πολιτική του επιστροφή το 2022 ως επικεφαλής της πιο δεξιάς κυβέρνησης στην ιστορία του Ισραήλ, η εικόνα του Νετανιάχου ως εγγυητή της ασφάλειας της χώρας επλήγη ιδιαίτερα μετά την αιφνιδιαστική επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Από τότε, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά ότι η κυβερνητική συμμαχία απέχει πολύ από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Ωστόσο, υπάρχει επίσης η πιθανότητα τα κόμματα της αντιπολίτευσης να μην καταφέρουν να σχηματίσουν κυβέρνηση, αφήνοντας τον Νετανιάχου επικεφαλής μιας προσωρινής κυβέρνησης μέχρι να ξεπεραστεί το πολιτικό αδιέξοδο. Αυτό έχει συμβεί και στο παρελθόν. Πριν από τις εκλογές του 2022, το Ισραήλ βίωνε έντονη πολιτική αστάθεια με πέντε ατελέσφορες εκλογές σε λιγότερο από τέσσερα χρόνια.
Ποιοι είναι οι αντίπαλοι του Νετανιάχου;
Ο κύριος αντίπαλος του Νετανιάχου είναι ο επίσης δεξιός Ναφτάλι Μπένετ, ένας πρώην συνεργάτης του ο οποίος μάλιστα ανέλαβε την πρωθυπουργία της χώρας το 2021.
Ο Μπένετ ένωσε τις δυνάμεις του με τον κεντροαριστερό αρχηγό της αντιπολίτευσης, Γιαίρ Λαπίντ, δημιουργώντας ένα νέο κόμμα, το Μαζί. Το εν λόγω κόμμα βρίσκεται πλέον σε απόσταση αναπνοής από το Λικούντ του Νετανιάχου στις δημοσκοπήσεις.
Ενας άλλος υποψήφιος που κερδίζει έδαφος στις δημοσκοπήσεις είναι ο πρώην αρχηγός του στρατού, και κεντρώος υπουργός, Γκάδι Εϊζενκότ.
Ολοι τους βασίζουν την προεκλογική τους εκστρατεία σε παρόμοιες πλατφόρμες, επιδιώκοντας να κινητοποιήσουν τους αναποφάσιστους ψηφοφόρους που έχουν απογοητευτεί από τον Νετανιάχου. Βασικά πολιτικά μηνύματα περιλαμβάνουν την επούλωση του συλλογικού τραύματος της 7ης Οκτωβρίου καθώς και τη βελτίωση της διεθνούς εικόνας του Ισραήλ η οποία έχει πληγεί πρωτοφανώς λόγω των πολέμων σε Γάζα, Λίβανο και Ιράν.
Ποιοι άλλοι παράγοντες παίζουν ρόλο;
Ο Νετανιάχου εξακολουθεί να διώκεται για υπόθεση διαφθοράς. Ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ, φέρεται να μεσολαβεί σε συνομιλίες για μια συμφωνία αποδοχής ενοχής στην υπόθεση, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει τον Νετανιάχου να αποσυρθεί από την πολιτική. Μια τέτοια συμφωνία έχει τεθεί στο τραπέζι από τότε που ξεκίνησε η δίκη του πριν από έξι χρόνια, αλλά προς το παρόν δεν την έχει αποδεχθεί.
Η υγεία του Νετανιάχου θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει πρόβλημα. Πρόσφατα αποκάλυψε ότι υποβλήθηκε με επιτυχία σε θεραπεία για καρκίνο του προστάτη και ότι το 2023 του τοποθετήθηκε βηματοδότης.
Παράλληλά, το Ισραήλ, παρά τις εκεχειρίες, συνεχίζει ουσιαστικά να βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση με τη Χαμάς στη Γάζα, τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο και το Ιράν. Πρόκειται για μέτωπα που παραμένουν ασταθή και ως εκ τούτου ενδέχεται να επηρεάσουν τις εκλογές.
Με πληροφορίες από Reuters
