Οι ηγέτες της Κίνας και της Ρωσίας εξήραν σήμερα, Τετάρτη, την πρόοδο στις στρατηγικές τους σχέσεις, κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής στο Πεκίνο, όπου η Μόσχα αναμένεται να επιδιώξει περαιτέρω ενίσχυση των ενεργειακών δεσμών.
Ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ υποδέχθηκε τον πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν με τιμητικό άγημα και χαιρετισμό με πυροβολισμούς στη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού, ενώ παιδιά κρατούσαν και κυμάτιζαν κινεζικές και ρωσικές σημαίες. Παράλληλα με τις επίσημες συνομιλίες, οι δύο ηγέτες αναμένεται να ολοκληρώσουν την ημέρα με ιδιωτική συνάντηση για τσάι.
Καθώς η συνάντηση πραγματοποιείται λίγο μετά την επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο, η εικόνα και τα αποτελέσματα της συνόδου μεταξύ των δύο ηγετών βρίσκονται στο μικροσκόπιο για να συγκριθούν.
Ο Σι δήλωσε ότι οι δύο χώρες θα πρέπει να επικεντρωθούν στη μακροπρόθεσμη στρατηγική και να προωθήσουν ένα «πιο δίκαιο και πιο λογικό» σύστημα παγκόσμιας διακυβέρνησης, σύμφωνα με το κινεζικό πρακτορείο Xinhua.
Ο Σι Τζινπίνγκ χαρακτήρισε τις σχέσεις με τη Ρωσία ως δύναμη «ηρεμίας μέσα στο χάος», λίγες ημέρες αφότου είχε φιλοξενήσει τον Τραμπ.
Ο Σι αναφέρθηκε σε ένα διεθνές περιβάλλον που γίνεται ολοένα πιο συγκρουσιακό και άφησε αιχμές κατά των ΗΠΑ, κατά την έναρξη της περίπου 24ωρης επίσημης επίσκεψη του Ρώσου προέδρου στην κινεζική πρωτεύουσα.
«Η διεθνής κατάσταση χαρακτηρίζεται από αλληλένδετη αναταραχή και μετασχηματισμό, ενώ οι μονομερείς ηγεμονικές τάσεις είναι ανεξέλεγκτες», δήλωσε ο Σι, ασκώντας έμμεση κριτική στην «υπερβολή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής», σύμφωνα με ανάλυση στο CNN.
Υπό αυτό το πρίσμα, η Κίνα και η Ρωσία θα πρέπει να ενισχύσουν τον «συνολικό στρατηγικό συντονισμό» τους, πρόσθεσε ο Σι, όπως μετέδωσαν κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Ο Πούτιν ανέφερε επίσης ότι οι σχέσεις των δύο χωρών συμβάλλουν στη διασφάλιση της παγκόσμιας σταθερότητας και τόνισε πως η Ρωσία παραμένει αξιόπιστος προμηθευτής ενέργειας, παρά τις αναταράξεις στη Μέση Ανατολή.
«Ακόμη και υπό δυσμενείς εξωτερικές συνθήκες, η συνεργασία και οι οικονομικές μας σχέσεις συνεχίζουν να παρουσιάζουν καλή δυναμική», δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος, προσθέτοντας ότι έχει προσκαλέσει τον Σι να επισκεφθεί τη Ρωσία το επόμενο έτος.
Σύμφωνα με το ρωσικό κρατικό πρακτορείο TASS, ο Πούτιν χαρακτήρισε και πάλι τον Σι «αγαπητό φίλο».
Η συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών έχει ενισχυθεί περαιτέρω από τους Σι και Πούτιν, δύο ηγέτες που έχουν συναντηθεί πάνω από 40 φορές και είναι γνωστοί για την προσωπική τους σχέση εμπιστοσύνης.
Ο Πούτιν το υπαινίχθηκε αυτό στις αρχικές του δηλώσεις προς τον Σι, αναφερόμενος σε κινεζική παροιμία –«μία ημέρα μακριά μοιάζει σαν τρία φθινόπωρα»– που εκφράζει τη νοσταλγία της απουσίας.
«Παγκόσμιος διαμεσολαβητής»
Οι συνομιλίες της ημέρας αναμένεται να επικεντρωθούν στην περαιτέρω επέκταση της σχέσης «χωρίς όρια», ενώ παράλληλα θα δώσουν την ευκαιρία στους δύο ηγέτες να συζητήσουν την επίσκεψη Τραμπ, καθώς και τους πολέμους στην Ουκρανία και το Ιράν.
Ο Κινέζος ηγέτης αναφέρθηκε άμεσα στον πόλεμο στο Ιράν, σημειώνοντας ότι ο «ταχύτερος τερματισμός» του θα συμβάλει στη μείωση των διαταραχών στις ενεργειακές ροές, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και στο εμπόριο.
«Μια συνολική παύση του πολέμου δεν επιδέχεται καθυστέρηση, η επανέναρξη των εχθροπραξιών είναι ακόμη λιγότερο επιθυμητή και η συνέχιση των διαπραγματεύσεων είναι ιδιαίτερα σημαντική», δήλωσε ο Σι.
Για τον Σι, η φιλοξενία των ηγετών των ΗΠΑ και της Ρωσίας –δύο χωρών που εμπλέκονται σε συγκρούσεις– μέσα σε λίγες ημέρες ενισχύει την εικόνα της Κίνας ως παγκόσμιου διαμεσολαβητή, σύμφωνα με την ανάλυση στο CNN.
«Η τετραμερής πρότασή μου για τη διατήρηση και την προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή αποσκοπεί στην περαιτέρω διαμόρφωση διεθνούς συναίνεσης και στη συμβολή στη μείωση της έντασης, στην αποκλιμάκωση της σύγκρουσης και στην προώθηση της ειρήνης», δήλωσε ο Σι, σύμφωνα με το πρακτορείο Xinhua.
Η τετραμερής πρόταση του Σι, που παρουσιάστηκε τον περασμένο μήνα κατά τη συνάντησή του με τον διάδοχο του θρόνου του Αμπου Ντάμπι, προωθεί την ειρηνική συνύπαρξη, την εθνική κυριαρχία, το διεθνές κράτος δικαίου και μια συντονισμένη προσέγγιση στην ανάπτυξη και την ασφάλεια.
Διπλωματία του τσαγιού
Ο Σι Τζινπίνγκ είναι γνωστός για το ότι φιλοξενεί ηγέτες σε συναντήσεις με τσάι, ωστόσο το περιβάλλον και ο τρόπος διεξαγωγής τέτοιων επαφών θεωρούνται συχνά ένδειξη της σημασίας που αποδίδει ο Κινέζος πρόεδρος στον εκάστοτε καλεσμένο του.
Οταν ο Σι φιλοξένησε τον Πούτιν για συνομιλίες τον Μάιο του 2024, οι δύο ηγέτες είχαν αφήσει στην άκρη τις γραβάτες τους, συζητώντας σε εξωτερικό χώρο με τσάι στο Ζονγκνανχάι, πρώην αυτοκρατορικό κήπο που σήμερα στεγάζει τα γραφεία του κυβερνώντος Κομμουνιστικού Κόμματος και της κινεζικής κυβέρνησης.
Αντίθετα, η πρόσφατη επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ –με περίπατο σε έναν «μυστικό κήπο», τσάι με τον Σι στον ίδιο χώρο και ξενάγηση στον Ναό του Ουρανού– εμφανίστηκε πιο σκηνοθετημένη και προσεκτικά οργανωμένη.
«Το Πεκίνο απολαμβάνει την εικόνα αυτή. Του αρέσει να βρίσκεται στο επίκεντρο της παγκόσμιας προσοχής και θα την αξιοποιήσει στο έπακρο για το εσωτερικό του ακροατήριο», σχολίασε, σύμφωνα με το Reuters, ο Γκρέιμ Σμιθ, ανώτερος ερευνητής στο Τμήμα Ειρηνικών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου της Αυστραλίας.
Οι σπάνιες διαδοχικές επισκέψεις στο Πεκίνο ηγετών δύο μεγάλων χωρών που βρίσκονται σε βαθιά πολιτική, στρατιωτική και οικονομική αντιπαράθεση έχουν παρουσιαστεί από τα κινεζικά κρατικά μέσα ως ένδειξη αναγνώρισης της παγκόσμιας θέσης της Κίνας σε μια ολοένα πιο κατακερματισμένη διεθνή τάξη.
Την ίδια στιγμή, το Κρεμλίνο είναι επίσης σαφώς πρόθυμο να προβάλει τη στρατηγική του σχέση με την Κίνα και να παρουσιάσει τις σχέσεις Μόσχας – Πεκίνου ως βαθύτερες και πιο «ειδικές» από τις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας.
Αυτό ενδέχεται να εξηγεί και ορισμένα από τα σχόλια που δημοσιεύονται στον σημερινό ρωσικό Τύπο, όπου αρκετά άρθρα ασκούν κριτική στην πρόσφατη επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα.
«Σε ό,τι αφορά τα συγκεκριμένα αποτελέσματα, ήταν αποτυχία… παρά τους ισχυρισμούς των Αμερικανών για το αντίθετο», αναφέρει η ημερήσια εφημερίδα Izvestia.
«Οι Ρώσοι διπλωμάτες που συνοδεύουν τον Βλαντιμίρ Πούτιν γνωρίζουν τις λεπτές αποχρώσεις της κινεζικής εθιμοτυπίας, σε αντίθεση με τους Αμερικανούς», γράφει η Komsomolskaya Pravda. «Ο Τραμπ δεν κατανοεί την κινεζική κουλτούρα και δεν θέλει να την κατανοήσει», προστίθεται.
«Το Πεκίνο υποδέχεται τον ηγέτη της Ρωσίας ως σύμμαχο και αξιόπιστο εταίρο», υποστηρίζει η εβδομαδιαία εφημερίδα Argumenty i Fakty, προσθέτοντας: «Υποδέχθηκε τον ηγέτη της Αμερικής ως αντίπαλο από τον οποίο δεν ξέρει κανείς τι να περιμένει».
Υπογραφή συμφωνιών
Οι δύο πλευρές τιμούν την 25η επέτειο της «Συνθήκης Καλής Γειτονίας και Φιλικής Συνεργασίας» του 2001, η οποία είχε επιλύσει μακροχρόνιες συνοριακές διαφορές και είχε εγκαινιάσει νέα περίοδο συνεργασίας.
Μετά την ολοκλήρωση της σύντομης πρώτης συνάντησης μεταξύ του Πούτιν, του Σι και των αντιπροσωπειών τους ακολούθησε διευρυμένη συνάντηση με τη συμμετοχή αντιπροσωπειών από τις δύο χώρες.
Παράλληλα, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ είχε προγραμματισμένες συνομιλίες με τον Κινέζο ομόλογό του, Ουάνγκ Γι.
Οι δύο ηγέτες παραβρέθηκαν σε επίσημη τελετή υπογραφής συμφωνιών. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με συνεργάτη του Πούτιν, οι πρόεδροι επρόκειτο να επιβλέψουν την υπογραφή 21 συμφωνιών και άλλων εγγράφων.
Μεταξύ αυτών, δύο κείμενα επρόκειτο να βρεθούν στο επίκεντρο, σύμφωνα με τα ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης:
- Κοινή δήλωση για την περαιτέρω ενίσχυση της συνολικής εταιρικής σχέσης και της στρατηγικής συνεργασίας
- Διακήρυξη για τη διαμόρφωση ενός πολυπολικού κόσμου και ενός νέου τύπου διεθνών σχέσεων.
Ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσακόφ, δήλωσε ότι οι συνομιλίες μεταξύ του Πούτιν και του Σι ήταν θετικές και πως οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία για σημαντικό ζήτημα στον τομέα της ενέργειας.
Ανιση σχέση
Η σύνοδος κορυφής με τον Σι στο Πεκίνο αποτελεί το πρώτο ταξίδι του Ρώσου προέδρου στο εξωτερικό για το 2026, γεγονός που αντανακλά τη σημασία που έχει αποκτήσει η Κίνα για τη Ρωσία.
Το Πεκίνο αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή ρωσικού πετρελαίου και βασικό σύμμαχο της Μόσχας.
Ωστόσο, πίσω από την επισημότητα, ο Πούτιν έφτασε στο Πεκίνο σε πιο αδύναμη θέση σε σχέση με την τελευταία του επίσκεψη, καθώς αυξάνονται οι επιπτώσεις στη Μόσχα από τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία και τις δυτικές κυρώσεις.
Ο Σι επιδιώκει να διατηρεί στενούς δεσμούς με τη Μόσχα, χωρίς όμως να εμφανίζεται υπερβολικά κοντά της, σύμφωνα ανταπόκριση του BBC από το Πεκίνο.
Κινεζικά εξαρτήματα θεωρούνται κρίσιμα για ρωσικά οπλικά συστήματα, όπως τα drones που χρησιμοποιούνται ευρέως στις επιθέσεις κατά της Ουκρανίας. Παράλληλα, κινεζικά καταναλωτικά προϊόντα –όπως τα αυτοκίνητα– έχουν αντικαταστήσει δυτικά αντίστοιχα προϊόντα, μετά την αποχώρηση πολλών δυτικών εταιρειών από τη ρωσική αγορά λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Παρότι η Κίνα δεν έχει εκφράσει ανοιχτά στήριξη στον πόλεμο, δεν έχει αξιοποιήσει την επιρροή και τα μέσα που διαθέτει ώστε να συμβάλει στον τερματισμό του, σύμφωνα με ανάλυση του Βασίλι Σεβτσένκο στο BBC.
Ο Πούτιν αναμένεται να επιδιώξει περαιτέρω ενίσχυση των διμερών σχέσεων, με νέο αγωγό φυσικού αερίου –που θα μπορούσε να μεταφέρει έως και 50 δισ. κυβικά μέτρα αερίου προς την Κίνα– να βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα των συνομιλιών.
Ο Σι ενδέχεται από πλευράς του να αξιοποιήσει την ολοένα πιο άνιση σχέση μεταξύ των δύο χωρών –με τη ρωσική οικονομία να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα– προκειμένου να αποσπάσει οφέλη για το Πεκίνο στον τομέα της ενεργειακής συνεργασίας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή περιορίζουν την πρόσβαση της Κίνας σε αργό πετρέλαιο.
Στο μεταξύ, ο Ρώσος πρόεδρος προστίθεται στη μακρά λίστα ηγετών που έχουν επισκεφθεί το Πεκίνο τους τελευταίους μήνες, επιδιώκοντας στενότερες οικονομικές σχέσεις με την Κίνα.
Με πληροφορίες από Reuters, BBC, CNN
