Κορυφώνεται η αγωνία στη Μέση Ανατολή, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι αναστέλλει προγραμματισμένη αμερικανική επίθεση την Τρίτη κατά του Ιράν έπειτα από παρεμβάσεις ηγετών του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ, οι οποίοι τόνισαν πως βρίσκονται σε εξέλιξη διπλωματικές επαφές με στόχο μια συμφωνία που θα αποτρέψει μια νέα πολεμική κλιμάκωση στην περιοχή. Λίγες ώρες νωρίτερα, η Τεχεράνη είχε αποστείλει στις ΗΠΑ την αναθεωρημένη πρότασή της, την οποία η Ουάσιγκτον χαρακτήρισε «ανεπαρκή».
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε επίσης ότι έδωσε εντολή στον στρατό να βρίσκεται σε ετοιμότητα «για πλήρη, μεγάλης κλίμακας επίθεση κατά του Ιράν ανά πάσα στιγμή, σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί αποδεκτή συμφωνία».
Με φόντο αυτή τη ρητορική, πάντως, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ανησυχούν πλέον όχι για το αν πλησιάζει κάποια συμφωνία αλλά για το πόσο καιρό μπορούν να συνεχιστούν οι εντάσεις μεταξύ των δύο πλευρών προτού κάποια λανθασμένη εκτίμηση από την Ουάσιγκτον ή την Τεχεράνη πυροδοτήσει νέα σύγκρουση.
Οι φωνές που ζητούν νέα στρατιωτική επίθεση γίνονται όλο και πιο δυνατές στις ΗΠΑ και το Ισραήλ, με ορισμένους αξιωματούχους να υποστηρίζουν ότι η αυξημένη πίεση θα μπορούσε να αποδυναμώσει τη διαπραγματευτική δύναμη της Τεχεράνης και να αναγκάσει το Ιράν να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
«Πόλεμος φθοράς»
«Υπάρχει ένα σημαντικό πρόβλημα με αυτή τη θεωρία: την έχουμε ήδη δοκιμάσει, επανειλημμένα, και το Ιράν δεν υπέκυψε», δήλωσε ο Ντάνι Σιτροβίτς, ανώτερος ερευνητής για το Ιράν στο Ισραηλινό Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας και πρώην επικεφαλής του τμήματος Ιράν στην Ισραηλινή Υπηρεσία Αμυντικών Πληροφοριών.
«Βρισκόμαστε σε έναν πόλεμο φθοράς, με την προοπτική μιας νέας αμερικανο-ισραηλινής επίθεσης να εντείνεται μέρα με τη μέρα», δήλωσε από την πλευρά του περιφερειακός αξιωματούχος.
Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι οι παραχωρήσεις όσον αφορά το βαλλιστικό πρόγραμμα, τις πυρηνικές δυνατότητες ή τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ δεν αποτελούν εργαλεία πολιτικής, αλλά ιδεολογικούς πυλώνες της επιβίωσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Στο πλαίσιο αυτό, τόνισαν ότι η παραίτηση από αυτά τα θέματα δεν αποτελεί συμβιβασμό, αλλά παράδοση.
Εως σήμερα, οι γύροι έμμεσων συνομιλιών με τη μεσολάβηση του Πακιστάν δεν έχουν οδηγήσει σε καμία σημαντική πρόοδο με τις διαφορές να παραμένουν τεράστιες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιθυμούν το Ιράν να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου για 20 χρόνια και να αποστείλει τα αποθέματά του στις ΗΠΑ. Το Ιράν από την πλευρά του θέλει τον τερματισμό των επιθέσεων με εγγυήσεις ασφάλειας, πολεμικές αποζημιώσεις και αναγνώριση της κυριαρχίας του επί του Ορμούζ. Πρόκειται για όρους που η Ουάσιγκτον έχει απορρίψει επανειλημμένα.
Απροθυμία για «οδυνηρές παραχωρήσεις»
Ο Αλι Βαέζ από το International Crisis Group δήλωσε ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει δείξει προθυμία να κάνει «τις οδυνηρές παραχωρήσεις» που απαιτούνται για μια συμφωνία. « Και οι δύο πιστεύουν ότι ο χρόνος είναι με το μέρος τους και ότι έχουν το πάνω χέρι, και αυτή η αντίληψη είναι ακριβώς αυτό που καθιστά αδύνατη τη συμφωνία».
Το αποτέλεσμα είναι ένας πόλεμος αντοχής με επίκεντρο έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους του κόσμου. Πριν από τον πόλεμο, τα Στενά του Ορμούζ χρησιμοποιούνταν για περίπου το 25% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και το 20% του υγροποιημένου φυσικού αερίου. Τώρα, με τα Στενά σχεδόν κλειστά, οι οικονομικές επιπτώσεις εντείνονται καθώς βρισκόμαστε στον τρίτο μήνα της κρίσης.
Ο Αλαν Εϊρ, πρώην αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ αρμόδιος για το Ιράν, ο οποίος συμμετείχε σε προηγούμενες συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, δήλωσε ότι η επίτευξη συμφωνίας ενδέχεται να είναι αδύνατη. «Οι δύο πλευρές δεν θα καταλήξουν ποτέ σε συμφωνία. Ο Τραμπ δεν θέλει απλώς να κερδίσει, θέλει να ταπεινώσει το Ιράν και να φανεί ότι το έχει συντρίψει».
Η Τεχεράνη θεωρεί τα αποθέματά της σε εμπλουτισμένο ουράνιο και τον έλεγχο του Ορμούζ βασικά στρατηγικά πλεονεκτήματα, απαραίτητα για την επιβίωσή της. «Το Ιράν είναι επομένως αποφασισμένο να χρησιμοποιήσει αυτά τα πλεονεκτήματα για να διασφαλίσει τα συμφέροντά του», δήλωσε ένας ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι η συνθηκολόγηση δεν αποτελεί επιλογή.
«Πολεμάμε, πεθαίνουμε, αλλά δεν δεχόμαστε την ταπείνωση. Η παράδοση είναι θεμελιωδώς ασυμβίβαστη με την ταυτότητα του Ιράν», συνέχισε.
