Πούτιν και Τραμπ παρουσιάστηκαν τις τελευταίες ημέρες να συμφωνούν ανοιχτά σε –τουλάχιστον– ένα πράγμα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία «οδεύει προς το τέλος του», δήλωσαν αμφότεροι, ο μεν Πούτιν έπειτα από την καθιερωμένη ετήσια παρέλαση για την Ημέρα της Νίκης, ο δε Τραμπ προτού επιβιβαστεί στο αεροπλάνο με προορισμό το Πεκίνο, όπου επρόκειτο να έχει μια κάθε άλλο παρά καθιερωμένη συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ.
Σενάρια για το «επικείμενο τέλος του πολέμου» στην Ουκρανία «που είναι κοντά» έχουμε βέβαια ξανακούσει τα τελευταία –πάνω από τέσσερα πια– χρόνια που είναι σε εξέλιξη αυτός ο πόλεμος. Ο ίδιος ο Τραμπ υπενθυμίζεται ότι προεκλογικά διεμήνυε πως επρόκειτο να τελειώσει αυτή τη σύγκρουση μέσα σε λίγα 24ωρα, εάν εκλεγόταν.
Δεκαέξι μήνες έπειτα από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ωστόσο, ο πόλεμος στην Ουκρανία μπορεί να μη συζητείται πια διεθνώς το ίδιο έντονα όπως άλλοτε, αφού εν τω μεταξύ άνοιξαν κι άλλα μέτωπα (σε Γάζα και Ιράν), αλλά συνεχίζεται «απτόητος».
Εκτός ατζέντας
Είναι ενδεικτικό, δε, ότι από την πλειονότητα των αναλύσεων για τα βασικά θέματα που επρόκειτο να συζητηθούν κατά τη συνάντηση των Τραμπ και Σι στο Πεκίνο, απουσίαζε πλήρως το Ουκρανικό. Κι όμως, Πούτιν, Τραμπ και Κρεμλίνο επιμένουν ότι το τέλος του πολέμου είναι κοντά. Αυτή «η υπόθεση φθάνει στο τέλος της», ανέφερε ο Ρώσος πρόεδρος το περασμένο Σαββατοκύριακο. «Το τέλος πλησιάζει», επανέλαβε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ την περασμένη Τρίτη.
«Το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία πιστεύω πραγματικά ότι πλησιάζει», δήλωσε ο Τραμπ την Τετάρτη, ενώ παράλληλα οι Ευρωπαίοι ετοιμάζονται να συζητήσουν (στο συμβούλιο των ΥΠΕΞ της Ε.Ε. στις 27-28 Μαΐου στην Κύπρο) το ενδεχόμενο αποκατάστασης των διαύλων επικοινωνίας με τη Ρωσία, ένα ενδεχόμενο το οποίο όμως, για να περάσει από τη θεωρία στην πράξη, θα προϋπέθετε έστω μια λειτουργική και βιώσιμη εκεχειρία και την ουσιαστική πρόθεση τερματισμού αυτού του πολέμου εκ μέρους της Μόσχας.
Από την πλευρά του ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι προειδοποιεί ότι στην πραγματικότητα η Ρωσία «δεν έχει καμία πρόθεση να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο», ενώ επί του πεδίου οι επιθέσεις όντως συνεχίζονταν.
Ενδεικτικά, μόλις χθες οι Ουκρανοί ανακοίνωσαν ότι έπληξαν έναν ρωσικό τερματικό σταθμό πετρελαίου, ένα διυλιστήριο και μια μονάδα επεξεργασίας φυσικού αερίου στις περιοχές του Κρασνοντάρ, του Γιάροσλαβλ και του Αστραχαν αντίστοιχα. Παράλληλα χθες, δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και άλλοι τέσσερις τραυματίστηκαν από ρωσική επίθεση στην περιοχή Ρίβνε της δυτικής Ουκρανίας, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσαν οι τοπικές αρχές.
Είτε ο Πούτιν εννοεί όσα λέει για το τέλος του πολέμου που υποτίθεται ότι πλησιάζει, είτε όχι, είναι πια γεγονός ότι διαμορφώνεται ένα αφήγημα περί «επικείμενου τέλους», το οποίο αυτή τη φορά τροφοδοτείται από την ίδια τη ρωσική ηγεσία, η οποία φαίνεται όμως να διανύει επί του παρόντος μια «ιδιαίτερη» περίοδο.
«Τα πράγματα εντός Ρωσίας έχουν πάρει μια απότομη τροπή προς το χειρότερο από την αρχή του έτους», δηλώνει ο αντιπολιτευόμενος πολιτικός Μπόρις Ναντέζντιν.
Ζητήματα ασφαλείας
Σύμφωνα με δυτικά δημοσιεύματα (FT, CNN, OCCRP/Important Stories) που είδαν το φως της δημοσιότητας στις αρχές Μαρτίου, επικαλούμενα στοιχεία προερχόμενα από ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών, ο Πούτιν φοβάται πια για τη ζωή του, νιώθει ότι απειλείται εκ των έσω και κρύβεται σε πολυτελή καταφύγια.
Επιβεβαιώνοντας ότι όντως υπάρχουν ανησυχίες όσον αφορά ζητήματα ασφαλείας (βλ. ουκρανικά drones), η ρωσική ηγεσία «μίκρυνε» τη φετινή στρατιωτική παρέλαση της 9ης Μαΐου και δεν επέτρεψε να παρελάσουν οπλικά συστήματα. Κι όλα αυτά μέσα σε κλίμα εντεινόμενης ενδορωσικής δυσαρέσκειας.
Ο Γκενάντι Ζιουγκάνοφ, ηγέτης του Κομμουνιστικού Κόμματος Ρωσίας, προειδοποίησε για το ενδεχόμενο να ξεσπάσει στη χώρα μια νέα επανάσταση («μια επανάληψη αυτού που έγινε το 1917»). Μια Ρωσίδα ινφλουένσερ ονόματι Βικτόρια Μπόνια άσκησε σκληρή κριτική στο Κρεμλίνο σε βίντεο το οποίο συγκέντρωσε δεκάδες εκατομμύρια θεάσεις στα social media.
«Τα πράγματα (σ.σ. εντός Ρωσίας) έχουν πάρει μια απότομη τροπή προς το χειρότερο από την αρχή του έτους», δηλώνει στους New York Times ο Μπόρις Ναντέζντιν, αντιπολιτευόμενος Ρώσος πολιτικός και πρώην βουλευτής. «Προς το παρόν, η επικρατούσα άποψη είναι “ο τσάρος είναι καλός, αλλά οι βογιάροι κακοί”», προσθέτει, εξηγώντας ότι η λαϊκή δυσαρέσκεια μέχρι στιγμής στρέφεται όχι τόσο κατά του ιδίου του Πούτιν, αλλά κατά συνεργατών του.
Κριτική
Σημειώνεται ότι ακριβώς αυτή ήταν η γραμμή κριτικής που υιοθέτησε και η Μπόνια στο βίντεό της. «Για πολλούς Ρώσους, αυτή η χρονιά έφερε αυξήσεις φόρων, περιορισμούς στο Διαδίκτυο, κλείσιμο επιχειρήσεων και αύξηση των τιμών στα είδη παντοπωλείου και στους λογαριασμούς των νοικοκυριών», σημειώνει ο Πολ Σόνι, ανταποκριτής των New York Times.
Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, ο Πούτιν, ο οποίος έχασε τα τελευταία χρόνια μια σειρά από «φίλους» στη διεθνή σκηνή (βλ. Ασαντ, Μαδούρο, Χαμενεΐ), υποστήριξε ότι το τέλος του πολέμου είναι κοντά.
Ο Ρώσος πρόεδρος «θέλει να στείλει ένα μήνυμα», σχολιάζει ο Στέφαν Μάιστερ, αναλυτής του Γερμανικού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων, ενώ η Ρωσία οδεύει προς βουλευτικές εκλογές τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.
