Το Ιράν απέστειλε σήμερα την απάντησή του στην πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών που αποσκοπεί στον τερματισμό του πολέμου ο οποίος διαρκεί πάνω από δύο μήνες, όπως μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.
Το IRNA αναφέρει ακόμα ότι η απάντηση του Ιράν διαβιβάστηκε προς τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω πακιστανικών διαμεσολαβητικών καναλιών, ενώ το προτεινόμενο πλαίσιο προβλέπει ότι «σε αυτό το στάδιο, οι διαπραγματεύσεις θα επικεντρωθούν στον τερματισμό του πολέμου».
Σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης, η απάντηση του Ιράν εστιάζει στον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, ιδίως στον Λίβανο.
Την ίδια ώρα, στην Τεχεράνη, εκφράζονται αμφιβολίες για το αν και κατά πόσον η αμερικανική διπλωματία είναι σοβαρή.
«Η πρόσφατη κλιμάκωση των εντάσεων από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις και πολλαπλές παραβιάσεις της εκεχειρίας από πλευράς τους εγείρουν υποψίες για τα κίνητρα και τη σοβαρότητα της αμερικανικής πλευράς όσον αφορά την οδό της διπλωματίας», τόνισε εχθές ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Αξίζει να αναφερθεί ότι οποιαδήποτε ευρύτερη συμφωνία θα βρεθεί μπροστά σε δυσεπίλυτα θέματα.
Ποια είναι τα κυριότερα ζητήματα;
1. Ελλειψη εμπιστοσύνης
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, έχει δηλώσει ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή πλησιάζει στο τέλος του και η κρίση μπορεί να επιλυθεί αν το Ιράν αποδεχθεί τους όρους.
Το Ιράν, ωστόσο, δεν εμπιστεύεται ούτε τον Τραμπ και ούτε βέβαια τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Ιρανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν τις ισραηλινές επιθέσεις του 2025 καθώς και την κοινή επίθεση ΗΠΑ – Ισραήλ στα τέλη Φεβρουαρίου. Και οι δύο συγκρούσεις ξεκίνησαν χωρίς προειδοποίηση, εν μέσω προσπαθειών για διπλωματική επίλυση των ζητημάτων. Η Τεχεράνη επικαλείται επίσης τις ισραηλινές επιθέσεις κατά τη διάρκεια των εκεχειριών στη Γάζα και στον Λίβανο ως λόγους για να πιστεύει ότι μια εκεχειρία δεν θα κρατήσει και επιθυμεί κάποια μορφή εξωτερικής εγγύησης.
2. Το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ
Το Ιράν θεωρεί τον έλεγχο επί των Στενών του Ορμούζ το κύριο μέσο πίεσης που διαθέτει καθώς εντείνεται η παγκόσμια ενεργειακή κρίση. Η Τεχεράνη συνεχίζει έως σήμερα να επιδιώκει την επίσημη αναγνώριση του ελέγχου της επί των Στενών του Ορμούζ.
Από την άλλη, οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών για να πιέσουν οικονομικά την Τεχεράνη. Η οικονομία του Ιράν βρίσκεται σε κακή κατάσταση και η αδυναμία εξαγωγής πετρελαίου αναμένεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις.
3. Το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ισχυρίζονται ότι το Ιράν επιδιώκει να κατασκευάσει πυρηνική βόμβα. Το Ιράν το έχει αρνηθεί, υποστηρίζοντας ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα εξυπηρετεί αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς. Το επίκεντρο της διαφωνίας βρίσκεται στον εμπλουτισμό ουρανίου, ο οποίος παράγει καύσιμο για πυρηνική ενέργεια, αλλά μπορεί επίσης να δώσει υλικό για πυρηνική κεφαλή.
Η Ουάσιγκτον επιθυμεί το Ιράν να παραιτηθεί από το δικαίωμα εμπλουτισμού για 20 χρόνια και να παραδώσει τα αποθέματά του σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο. Το Ιράν επιθυμεί να αναγνωριστεί το δικαίωμά του στον εμπλουτισμό. Ενδεχομένως να επιτευχθεί τελικά μια συμφωνία που θα περιλαμβάνει μια πολυετή αναστολή του εμπλουτισμού και της εξαγωγής του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, αλλά αυτό φαίνεται ακόμα μακρινό.
4. Το ιρανικό βαλλιστικό πρόγραμμα
Μια βασική απαίτηση των ΗΠΑ -πριν από τον πόλεμο- ήταν το Ιράν να περιορίσει την εμβέλεια των βαλλιστικών πυραύλων του, ώστε να μην μπορούν να φτάσουν στο Ισραήλ. Οι ΗΠΑ ισχυρίζονται ότι ο πόλεμος πέτυχε να μειώσει τα αποθέματα πυραύλων του Ιράν, και δεν είναι σαφές αν θα συνεχίσουν να επιμένουν σε περιορισμούς της εμβέλειας όταν φτάσουμε στο σημείο μιας ευρύτερης ειρηνευτικής συμφωνίας.
Το Ιράν αρνείται κατηγορηματικά να θέσει υπό συζήτηση το βαλλιστικό του πρόγραμμα, υποστηρίζοντας ότι το δικαίωμά του στα συμβατικά όπλα δεν μπορεί να τεθεί υπό διαπραγμάτευση.
