Από τότε που ανέλαβε την εξουσία, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν έχει δημιουργήσει μια σχεδόν κρατική «θρησκεία» γύρω από την 9η Μαΐου, την επέτειο της σοβιετικής νίκης επί της ναζιστικής Γερμανίας, την ιερότερη ημέρα στο ρωσικό ημερολόγιο. Το Σάββατο, ο Πούτιν θα ηγηθεί της παρέλασης για την Ημέρα της Νίκης για πρώτη φορά αφότου ο πόλεμος που ξεκίνησε στην Ουκρανία ξεπέρασε σε διάρκεια τον πόλεμο της Σοβιετικής Ενωσης κατά των ναζί.
Δεν έχει νίκες να γιορτάσει, σημειώνει η εφημερίδα Wall Street Journal. Οι συνεχείς επιθέσεις ουκρανικών drones σε όλη τη Ρωσία, ακόμη και στην πρωτεύουσα, έχουν αναγκάσει τον Πούτιν να ζητήσει κατάπαυση του πυρός για τη διάρκεια των εορτασμών. Οι διοργανωτές της παρέλασης, επικαλούμενοι λόγους ασφαλείας, έχουν επίσης υποβαθμίσει την εκδήλωση, ακυρώνοντας την επίδειξη τεθωρακισμένων οχημάτων και την παρέλαση στρατιωτικών δοκίμων. Οι υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας και διαδικτύου πρόκειται επίσης να διακοπούν στη Μόσχα για αρκετές ημέρες.
Με το μέτωπο να έχει ουσιαστικά παγώσει, τις ρωσικές απώλειες να ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο, την οικονομία να υποφέρει και τις επιθέσεις με πυραύλους και drones να έχουν γίνει καθημερινότητα πλέον, ένα βαθύ αίσθημα δυσαρέσκειας έχει απλωθεί στη χώρα τους τελευταίους μήνες. Αυτό ενδέχεται να αποτελεί τη σοβαρότερη πρόκληση μέχρι σήμερα για την εξουσία του Πούτιν.
Ως απάντηση, οι ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας επέβαλαν δρακόντεια μέτρα και αυστηρούς περιορισμούς, μπλοκάροντας μεγάλο μέρος της διαδικτυακής δραστηριότητας, κατά μίμηση του κινεζικού «Μεγάλου Ψηφιακού Τείχους». Οι περιορισμοί, για τους οποίους οι Αρχές επικαλούνται την ανάγκη αποτροπής επιθέσεων drones, είναι τόσο αυστηροί ώστε ακόμη και εθνικιστές υποστηρικτές του πολέμου έχουν αρχίσει να μιλούν για μια επερχόμενη επανάσταση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μια επανάσταση είναι άμεση, ούτε ότι ο 73χρονος σήμερα Πούτιν θα απομακρυνθεί σύντομα από την εξουσία. Ωστόσο, η αλλαγή στο κλίμα είναι αξιοσημείωτη σε σύγκριση με μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο, όταν Ρώσοι αξιωματούχοι αισιοδοξούσαν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα πίεζε την Ουκρανία να αποδεχθεί μια ειρηνευτική συμφωνία με όρους της Μόσχας, αίροντας τις οικονομικές κυρώσεις και ανοίγοντας τον δρόμο για μια μεγάλη επιχειρηματική άνθηση.
Σε συμβολικό επίπεδο, το σημείο καμπής ήρθε τον Ιανουάριο. Τότε ήταν που η λεγόμενη «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» του Πούτιν – η οποία σύμφωνα με το αφήγημα του Κρεμλίνου αποσκοπεί στην «αποναζιστικοποίηση» της Ουκρανίας – ξεπέρασε σε διάρκεια τον πόλεμο του 1941-45 εναντίον της ναζιστικής Γερμανίας. Αυτή η σύγκρουση περιγράφεται στη Ρωσία ως ο «Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος». «Κάθε μέρα από τότε ενισχύει το αίσθημα ότι δεν είμαστε αντάξιοι της μνήμης των παππούδων μας», δήλωσε ο Αμπάς Γκαλιγιάμοφ, πρώην λογογράφος του Πούτιν που πλέον είναι πολιτικός της αντιπολίτευσης και διαμένει στο εξωτερικό. «Ο Πούτιν δημιούργησε αυτή τη λατρεία των παππούδων και τώρα του γυρίζει μπούμερανγκ».
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι ο πόλεμος προκάλεσε «μια πρωτοφανή συσπείρωση της κοινωνίας γύρω από τον πρόεδρο», προσθέτοντας ότι διαρκεί πάνω από τέσσερα χρόνια επειδή οι στόχοι του δεν έχουν ακόμη επιτευχθεί πλήρως.
Μια δημοφιλής και ιδιαίτερα φιλοπολεμική Ρωσίδα δημοσιογράφος, η Αναστασία Κασέβαροβα, ανέδειξε αυτή την αλλαγή στο κλίμα όταν έγραψε στο Telegram ότι οι παππούδες μας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο «είχαν ήδη φτάσει στο Βερολίνο, ενώ εμείς για κάποιο λόγο συνεχίζουμε απλώς να κουνάμε τις γροθιές μας και να λέμε ανοησίες για κόκκινες γραμμές».
Την ίδια ώρα, οι ουκρανικές επιθέσεις με drones και πυραύλους που στοχεύουν ρωσικές εγκαταστάσεις πετρελαίου και στρατιωτικά εργοστάσια αποτελούν συχνό φαινόμενο τους τελευταίους μήνες. Περίπου το 70% του πληθυσμού της Ρωσίας –συμπεριλαμβανομένων περιοχών που απέχουν 1.600 χιλιόμετρα και θεωρούσαν ότι ήταν ασφαλείς– βρίσκεται πλέον εντός εμβέλειας του Κιέβου. Αρχικά, αυτές οι επιθέσεις προκάλεσαν ένα πρωτοφανές φαινόμενο συσπείρωσης γύρω από τη χώρα και τη σημαία. Τώρα όμως, καθώς οι ουκρανικές δυνάμεις γίνονται πιο αποτελεσματικές, απλώς αναδεικνύουν την αδυναμία του Πούτιν.
Σε πρόσφατη συνομιλία με τον Τραμπ, ο Πούτιν πρότεινε μια σύντομη κατάπαυση του πυρός ώστε να πραγματοποιηθεί η παρέλαση της νίκης. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι απάντησε με μια μονομερή κατάπαυση του πυρός που υποτίθεται ότι θα ξεκινούσε την Τετάρτη. Ωστόσο, ο ρωσικός στρατός συνέχισε τις επιθέσεις σε ουκρανικές πόλεις και ύστερα από αυτή την προθεσμία, καθιστώντας πιθανό ότι οι μάχες –και οι ουκρανικές επιθέσεις με drones και πυραύλους– θα συνεχιστούν αμείωτες κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου της παρέλασης.
«Αν ο Πούτιν μπορούσε να επιλέξει ελεύθερα, δεν θα έκανε αυτή την παρέλαση. Δεν θέλει να σταθεί κάπου σε ανοιχτό χώρο, λαμβάνοντας υπόψη τη ζημιά που έχει υποστεί η ρωσική εναέρια επιτήρηση και αεράμυνα, και τον τρόπο με τον οποίο τα ουκρανικά drones και οι πύραυλοι επιλέγουν πού θα πετάξουν», δήλωσε ο Νίκο Λάνγκε, πρώην ανώτερος αξιωματούχος του γερμανικού υπουργείου Αμυνας και επικεφαλής του think tank IRIS στη Γερμανία. «Αλλά λόγω της σχεδόν θρησκευτικής σημασίας της 9ης Μαΐου δεν μπορεί και να μην την κάνει».
