Δώδεκα μήνες στην εξουσία συμπληρώνει σήμερα ο Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα στις 6 Μαΐου 2025, αλλά δεν υπάρχουν περιθώρια για ανέφελους εορτασμούς. Αντιθέτως, η επέτειος του πρώτου έτους εκτυλίσσεται με φόντο τη μεγαλύτερη κρίση που έχει σημειωθεί εδώ και δεκαετίες στις σχέσεις Βερολίνου – Ουάσιγκτον, έπειτα από τις προαναγγελίες του Αμερικανού προέδρου Τραμπ ότι θα πλήξει τις εισαγωγές ευρωπαϊκών αυτοκινήτων στις ΗΠΑ με δασμούς 25% και θα αποσύρει 5.000 στρατιώτες από τη Γερμανία.
Η πρόσφατη κριτική του Γερμανού καγκελαρίου απέναντι στην αμερικανική στρατηγική στη Μέση Ανατολή και το σχόλιό του περί «ταπείνωσης» των ΗΠΑ από το Ιράν προκάλεσαν την οργή του Αμερικανού προέδρου, πυροδοτώντας τις προαναφερθείσες αντιδράσεις.
Οι διατλαντικές σχέσεις βρίσκονται σε τροχιά επιδείνωσης ήδη από την έναρξη της δεύτερης θητείας Τραμπ και πλέον τα «επεισόδια» με τον Αμερικανό ηγέτη προστίθενται σε μια σειρά από προβλήματα τα οποία καλείται να αντιμετωπίσει ο Γερμανός ηγέτης. «Βλέπουμε τι συμβαίνει με τον Ντόναλντ Τραμπ και τις ΗΠΑ και ότι αυτό έχει αντίκτυπο. Βλέπουμε ότι η Κίνα γίνεται όλο και πιο δυνατή και ότι η Ευρώπη δεν είναι αρκετά ισχυρή. Από αυτή την άποψη, πολλά εξαρτώνται από τη Γερμανία», δήλωσε στο Reuters ο προερχόμενος από τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD) υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ.
Μικρή ανάκαμψη
Οι δώδεκα μήνες του Μερτς στη γερμανική εξουσία χαρακτηρίστηκαν από δειλή οικονομική ανάκαμψη. Ωστόσο, το ενεργειακό σοκ που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στο Ιράν απειλεί την όποια πρόοδο της γερμανικής οικονομίας, ενώ οι εσωτερικές διαμάχες του γερμανικού κυβερνητικού συνασπισμού επισκιάζουν άλλες κινήσεις της κυβέρνησης, όπως το πακέτο μεταρρυθμίσεων γύρω από τη φορολογία, την πρόνοια και την υγεία.
Ο πόλεμος στο Ιράν και οι δασμοί των ΗΠΑ απειλούν τη γερμανική οικονομία, ενώ αυξάνονται οι διαμάχες εντός του κυβερνητικού συνασπισμού και η δυσαρέσκεια των πολιτών.
Το ελεύθερο –και ορισμένες φορές παρορμητικό, όπως έχει παραδεχθεί και ο ίδιος– επικοινωνιακό στυλ του Μερτς φαίνεται επίσης να έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια στους Γερμανούς ψηφοφόρους. Η αύξηση των αμερικανικών δασμών από 15% σε 25% απειλεί την ήδη πιεσμένη από τον κινεζικό ανταγωνισμό ραχοκοκαλιά της γερμανικής βιομηχανίας, την αυτοκινητοβιομηχανία. Σε συνέντευξή του στο ARD την Κυριακή, ο Γερμανός ηγέτης παραδέχθηκε ότι «οι αμφιβολίες αυξάνονται». «Οχι για μένα, αλλά για τον συνασπισμό», διευκρίνισε.
Για το μεγαλύτερο μέρος της έως τώρα θητείας του ο Μερτς αντιστάθμισε τη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό της χώρας με μια σχετικά σταθερή εξωτερική πολιτική, ενισχύοντας βασικές στρατηγικές σχέσεις της Γερμανίας εντός της Ε.Ε. και απολαύοντας μάλιστα για ένα διάστημα ακόμη και την εύνοια του Αμερικανού προέδρου. «Στην εσωτερική πολιτική δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες», δήλωσε στο Reuters ο Ολιβερ Λέμπκε, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο του Ρουρ, στο Μπόχουμ.
Προσεκτικές κινήσεις
Με τον πόλεμο στην Ουκρανία ακόμη ανοιχτό, ο 70χρονος Μερτς είχε μέχρι πρότινος κινηθεί προσεκτικά στις σχέσεις του με τον πρόεδρο Τραμπ. Ωστόσο, ο ίδιος είχε προειδοποιήσει επανειλημμένως ότι η εποχή της εξάρτησης από τις αμερικανικές δυνάμεις έχει τελειώσει, θέτοντας έτσι τη Γερμανία σε πορεία στρατιωτικής ανάκαμψης έπειτα από δεκαετίες παραμέλησης των ενόπλων δυνάμεων. Η αμερικανοϊσραηλινή σύγκρουση με το Ιράν θα ερχόταν, εν συνεχεία, να λειτουργήσει ως νέο αγκάθι στις σχέσεις μεταξύ Βερολίνου και Ουάσιγκτον.
Ο Γερμανός υπουργός Αμυνας Μπόρις Πιστόριους δήλωσε ότι η προαναγγελία απόσυρσης αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία δεν τον εκπλήσσει. Ο ίδιος ο Μερτς ωστόσο επιχείρησε να επιστρέψει στην καθησυχαστική τακτική που είχε υιοθετήσει αρχικά στις σχέσεις του με τον Αμερικανό πρόεδρο, όπως αναφέρει το Politico. «Παραμένω πεπεισμένος ότι οι Αμερικανοί είναι οι πιο σημαντικοί εταίροι μας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία», ανέφερε ο Γερμανός καγκελάριος στη συνέντευξή του στο ARD.
Επί του παρόντος παραμένει ασαφές ποια ακριβώς αμερικανικά στρατεύματα θα αποσυρθούν από τη Γερμανία και πώς αυτό θα επηρεάσει κάποιες από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ εκτός συνόρων.
