Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα «καθοδηγούν» εμπορικά πλοία μέσα από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν έχει ουσιαστικά μπλοκάρει εδώ και δύο μήνες, στο πλαίσιο μιας επιχείρησης που ο ίδιος αποκαλεί «Σχέδιο Ελευθερία».
Ωστόσο, παραμένουν πολλά ασαφή σημεία σχετικά με την επιχείρηση, καθώς ο Τραμπ δεν έχει παράσχει συγκεκριμένες λεπτομέρειες.
Αν και ορισμένα πλοία κατάφεραν να περάσουν τα Στενά, οι αναφορές για επιθέσεις από το Ιράν έχουν δοκιμάσει την εκεχειρία που συμφωνήθηκε πριν από τέσσερις εβδομάδες, ενώ ειδικοί αμφισβητούν ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες θα επιχειρήσουν τη διέλευση με αμερικανική υποστήριξη, λόγω φόβων για ιρανικά αντίποινα.
Τι γνωρίζουμε για το «Σχέδιο Ελευθερία»
Το Ιράν έχει ουσιαστικά μπλοκάρει τη ναυσιπλοΐα μέσω της κρίσιμης θαλάσσιας οδού στην είσοδο του Περσικού Κόλπου. Εκτιμάται ότι περίπου 1.600 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα. Παράλληλα, το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ έχει επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό για τα πλοία προς ή από το Ιράν.
Ο Τραμπ δήλωσε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Κυριακή ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνοδεύουν πλοία ώστε να «βγουν με ασφάλεια» από τον Κόλπο, χαρακτηρίζοντας την ενέργεια «ανθρωπιστική πρωτοβουλία».
Ωστόσο, δεν διευκρίνισε αν θα αρθεί ο αμερικανικός αποκλεισμός. Επίσης, δεν έγινε σαφές πώς ακριβώς οι ΗΠΑ θα «καθοδηγούν» τα πλοία.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανέφερε ότι θα συντονίζει την ασφαλή διέλευση των πλοίων, χωρίς όμως να συνοδεύει άμεσα κάποιο από αυτά. Οπως σημείωσε, η στρατιωτική υποστήριξη του «Σχεδίου Ελευθερία» θα περιλαμβάνει αντιτορπιλικά με κατευθυνόμενους πυραύλους, πάνω από 100 αεροσκάφη, μη επανδρωμένα συστήματα και 15.000 στρατιώτες.
Εχουν περάσει πλοία από τα Στενά;
Τέσσερα πλοία διέσχισαν το Ορμούζ τη Δευτέρα, σύμφωνα με την S&P Global Market Intelligence, ενώ ο Αμερικανός υπουργός Αμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε την Τρίτη ότι δύο εμπορικά πλοία πέρασαν με αμερικανική στρατιωτική συνοδεία. Πριν από τον πόλεμο, περίπου 130 πλοία περνούσαν καθημερινά από το σημείο.
Η ναυτιλιακή εταιρεία Maersk ανέφερε ότι ένα πλοίο υπό αμερικανική σημαία, το οποίο διαχειρίζεται θυγατρική της, διέσχισε τα Στενά υπό την προστασία του αμερικανικού στρατού. Ωστόσο, δεν ήταν σαφές ποια διαδρομή ακολούθησε και με ποιον ακριβώς τρόπο το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ διευκόλυνε τη διέλευσή του.
Αμερικανικές δυνάμεις αναχαίτισαν τη Δευτέρα πυραύλους κρουζ και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), ενώ κατέστρεψαν έξι ιρανικά ταχύπλοα που απειλούσαν πλοία τα οποία το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ καθοδηγούσε μέσω του στενού, σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ.
Μέχρι το βράδυ της Τρίτης, κανένα πλοίο δεν είχε διασχίσει το Ορμούζ, σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακών δεδομένων Kpler.
Τηρείται η εκεχειρία;
Οι Αρχές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων κατηγόρησαν χθες το Ιράν για επιθέσεις σε μεγάλο πετρελαϊκό λιμάνι και σε δεξαμενόπλοιο στα Στενά του Ορμούζ, από τις οποίες τραυματίστηκαν τρία άτομα. Πρόκειται για τα πρώτα τέτοια περιστατικά στα ΗΑΕ από τότε που τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία, πριν από τέσσερις εβδομάδες. Παράλληλα, η Νότια Κορέα ανακοίνωσε ότι κορεατικό φορτηγό πλοίο τυλίχθηκε στις φλόγες έπειτα από έκρηξη στην ίδια περιοχή, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει αν επρόκειτο για επίθεση.
Ο στρατός του Ιράν διέψευσε «κατηγορηματικά» απόψε ότι εξαπέλυσε επίθεση στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία νωρίτερα ανέφεραν ότι ενεργοποίησαν τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα, για να αναχαιτίσουν πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη που εκτόξευσε η Τεχεράνη.
«Οι ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν δεν έκαναν καμία επιχείρηση, με πυραύλους ή με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, εναντίον των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων τις τελευταίες ημέρες», είπε ο εκπρόσωπος του γενικού επιτελείου διοίκησης των ενόπλων δυνάμεων, ο Χατάμ Αλ Ανμπιγιά, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.
Ο Μοχάμαντ Γκαλιμπάφ, κορυφαίος διαπραγματευτής της Τεχεράνης στις ειρηνευτικές συνομιλίες, ανέφερε σε ανάρτησή του την Τρίτη ότι οι αμερικανικές ενέργειες έχουν θέσει σε κίνδυνο τη ναυσιπλοΐα στα Στενά. Προειδοποίησε για κλιμάκωση και κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι παραβιάζουν την εκεχειρία.
Σε συνέντευξη που μεταδόθηκε τη Δευτέρα, ο Ντόναλντ Τραμπ απέφυγε να απαντήσει αν η εκεχειρία έχει καταρρεύσει. Ο Πιτ Χέγκσεθ, την Τρίτη, χαρακτήρισε τις αμερικανικές προσπάθειες προστασίας της ναυσιπλοΐας αμυντικές και προσωρινές, υπογραμμίζοντας ότι η εκεχειρία εξακολουθεί να ισχύει.
Αποδίδει το σχέδιο του Τραμπ;
Παρότι ορισμένα πλοία κατάφεραν να περάσουν, οι χθεσινές επιθέσεις έχουν απειλήσει την εύθραυστη εκεχειρία, με το Ιράν να αντιτίθεται στο αμερικανικό εγχείρημα. «Το “Σχέδιο Ελευθερία” είναι “Σχέδιο Αδιέξοδο”», δήλωσε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκτσί.
Ο Αλί Αμπντολαχί, ανώτατος Ιρανός στρατιωτικός διοικητής, προειδοποίησε, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα, όλα τα εμπορικά πλοία και τα δεξαμενόπλοια να απέχουν από οποιαδήποτε προσπάθεια διέλευσης χωρίς συντονισμό με τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις».
Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν ανησυχία στις ναυτιλιακές εταιρείες.
Πολλές εμφανίζονται απρόθυμες να στείλουν πλοία μέσω των Στενών, ενώ ορισμένες εκτιμούν ότι η αμερικανική πρόταση δεν επαρκεί για να τις πείσει να αναλάβουν το ρίσκο. Οπως τονίζουν, το Ιράν θα πρέπει να συμμετάσχει σε οποιοδήποτε σχέδιο για τη μαζική διέλευση πλοίων από τη θαλάσσια οδό.
Με πληροφορίες από New York Times
