ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Στο Γερεβάν, στη χθεσινή 8η Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας (ΕΠΚ), η Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με διπλή «πρόκληση» που καθορίζει πλέον τη στρατηγική της: πώς να ενισχύσει την αυτονομία της χωρίς να διαρρήξει τη διατλαντική σχέση με τις ΗΠΑ και ταυτόχρονα πώς να διαχειριστεί την «πίεση» και την απειλή από τη Ρωσία. Η επιλογή του Γερεβάν ως τόπου διεξαγωγής της ΕΠΚ, όπως και η σημερινή πρώτη σύνοδος Ε.Ε. – Αρμενίας, δεν ήταν τυχαία: αποτυπώνει τη μετατόπιση της γεωπολιτικής προσοχής της Ευρώπης προς τον Νότιο Καύκασο, μια περιοχή-γέφυρα αλλά και πεδίο ανταγωνισμού.
Εν μέσω και των νέων εντάσεων στις διατλαντικές σχέσεις, που πυροδοτούν οι απειλές του Τραμπ για νέους δασμούς εναντίον της Ε.Ε., ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι η Ευρώπη οφείλει να αποκτήσει μια «ολιστική, 360 μοιρών προσέγγιση στην ασφάλεια».
Καθώς οι κρίσεις στη γειτονιά της –από την Ουκρανία έως τη Μέση Ανατολή– έχουν άμεσες συνέπειες στην ενέργεια, στην οικονομία και στη συνοχή της Ε.Ε., ο Αντόνιο Κόστα έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη συνδεσιμότητα και στην περιφερειακή συνεργασία.
Συμμετοχή Κάρνεϊ
Σε αυτό το πλαίσιο, η συμμετοχή του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ –για πρώτη φορά στην ΕΠΚ, δηλαδή στο διακυβερνητικό φόρουμ πολιτικού διαλόγου μεταξύ Ευρωπαϊκής Ενωσης και χωρών που φιλοδοξούν να γίνουν μέλη της– απέκτησε ξεχωριστό ενδιαφέρον.
Στέλνοντας έμμεσο, αλλά σαφές μήνυμα προς τις ΗΠΑ ανέφερε ότι πρόκειται για «μια πολιτικά σημαντική παρουσία», που αντανακλά την ενίσχυση της σύγκλισης μεταξύ Ευρώπης και Καναδά και τη διεύρυνση της συνεργασίας με εταίρους πέραν της ηπείρου. Επισήμανε, παράλληλα, ότι αποτελεί «ισχυρή υπενθύμιση ότι οι αρχές της πολυμέρειας και της διεθνούς τάξης, που βασίζεται σε κανόνες, μοιράζονται ευρέως σε παγκόσμιο επίπεδο».
Στο επίκεντρο των χθεσινών συζητήσεων παρέμεινε, ωστόσο, ο πόλεμος στην Ουκρανία, με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να προειδοποιεί, μάλιστα, ότι ουκρανικά drones «μπορούν να πλήξουν» ακόμη και τη στρατιωτική παρέλαση της 9ης Μαΐου στη Μόσχα, μια ημέρα με ισχυρό συμβολισμό για το Κρεμλίνο. Παράλληλα επιχείρησε να αποδομήσει την εικόνα ισχύος της Ρωσίας, υποστηρίζοντας ότι «δεν είναι πλέον τόσο ισχυρή όσο πριν». Οι δηλώσεις του έγιναν την ίδια ημέρα που δημοσίευμα των Financial Times αποκάλυψε ότι ο Ρώσος πρόεδρος λαμβάνει αυξημένα μέτρα ασφαλείας. Στο περιθώριο της χθεσινής συνόδου, σε συμφωνία κατέληξαν Ε.Ε. και Μεγάλη Βρετανία για τη συμμετοχή του Λονδίνου στο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό «πακέτο» των 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, το οποίο θεωρείται κρίσιμο για τη συνέχιση της άμυνάς της απέναντι στη Ρωσία. Στην κοινή δήλωσή τους η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ υπογράμμισαν ότι η κίνηση «αποτελεί σημαντικό βήμα προόδου στις σχέσεις της αμυντικής βιομηχανίας Ε.Ε. – Ηνωμένου Βασιλείου», επαναβεβαιώνοντας την «ακλόνητη στήριξη προς τον ουκρανικό λαό».
Πάντως οι εντάσεις δεν έλειψαν, καθώς ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ –που μετέσχε χθες σε μια συμβολική κίνηση μέσω τηλεδιάσκεψης– επιτέθηκε φραστικά στο Ευρωκοινοβούλιο κατηγορώντας το για «συκοφαντίες και ψεύδη», καθώς υποστήριξε ότι ορισμένοι ευρωβουλευτές, μέσω ψηφισμάτων, επιχειρούν να «σαμποτάρουν» την ειρηνευτική διαδικασία με την Αρμενία. Αμεση ήταν η απάντηση της προέδρου του Ευρωκοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, η οποία τόνισε ότι το Σώμα «δεν θα αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας του».
