O Γερμανός Καγκελάριος ξόδεψε μήνες περπατώντας σε τεντωμένο σκοινί με τον Ντόναλντ Τραμπ. Τώρα, φαίνεται πώς χάνει την ισορροπία του.
Με αυτή τη φράση περιγράφει το Politico την κρίση στις σχέσεις του Φρίντριχ Μερτς με τον Αμερικανό πρόεδρο, εν μέσω γενικότερης αναταραχής στο ΝΑΤΟ, με εκατέρωθεν αιχμές, ευθείες επιθέσεις και μια… μονόπλευρη υποχώρηση τα τελευταία 24ωρα.
Οπως αναφέρεται στο δημόσιευμα, ο Μερτς έχει κάνει τα περισσότερα από κάθε άλλο Ευρωπαίο ηγέτη για να κερδίσει την εύνοια του Τραμπ, θεωρώντας ότι αποτελεί στρατηγική αναγκαιότητα να διατηρήσει στενούς δεσμούς με έναν πρόεδρο που είναι γνωστός για το ότι κρατάει κακίες και δεν διστάζει να το εκφράσει δημόσια.
Ωστόσο, υπό αυξανόμενη πολιτική πίεση στο εσωτερικό, ο Μερτς έχει εσχάτως οξύνει την κριτική του για τον Τραμπ, που είναι βαθιά αντιδημοφιλής στη Γερμανία, όπως και ο πόλεμος στο Ιράν.
Το χρονικό της ρήξης
Πριν λίγες ημέρες, προέβη σε αιχμηρές επικρίσεις για τον πόλεμο, τονίζοντας, μεταξύ άλλων πως οι ΗΠΑ «ταπεινώνονται» από το Ιράν.
Ετσι, όλα δείχνουν πως ο Γερμανός ηγέτης έχει χάσει την ισορροπία του σε αυτή τη λεπτή γραμμή, γράφει το Politico. Και – το σημαντικότερο – φαίνεται πως αυτό ενοχλεί πραγματικά τον Τραμπ, συμπληρώνει.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν δίστασε στιγμή να απαντήσει. Επιτέθηκε στον Μερτς μέσω Truth Social, ενώ απειλεί με ένα εφιαλτικό σενάριο για τους Γερμανούς: μια αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία.
Ο Γερμανός Καγκελάριος προσπάθησε να ρίξει τους τόνους, δηλώνοντας πως «όλα είναι καλά» σχετικά με τη «σημαντικότερη στρατηγική σχέση» του Βερολίνου.
Οπως εκτιμά το Politico, ο Μερτς πιθανότατα στοιχημάτιζε ότι το θέμα θα ξεπεραστεί και ότι ο Τραμπ δεν θα κλιμακώσει περαιτέρω την κατάσταση. Δεν θα ήταν, άλλωστε, η πρώτη φορά.
Ο Γερμανός Καγκελάριος είχε δει τις τελευταίες εβδομάδες τον Τραμπ να απειλεί να «καταστρέψει» την εμπορική συμφωνία των ΗΠΑ με το Ηνωμένο Βασίλειο λόγω της αντίθεσης Κιρ Στάρμερ στον πόλεμο κατά του Ιράν. Τον είχε δει επίσης να απειλεί με «εμπάργκο» τη Μαδρίτη λόγω της -ακόμη πιο έντονης- κριτικής του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ. Σε καμία από τις δύο περιπτώσεις ο Αμερικανός πρόεδρος δεν υλοποίησε τις απειλές του.
Ωστόσο, ο Τραμπ επανήλθε χθες, με νέα ανάρτησή του κατά του Μερτς, δείχνοντας ότι δεν σκοπεύει να ρίξει τους τόνους απέναντι στο Βερολίνο. «Ο καγκελάριος της Γερμανίας θα πρέπει να αφιερώσει περισσότερο χρόνο στον τερματισμό του πολέμου με τη Ρωσία/Ουκρανία (όπου είναι εντελώς αναποτελεσματικός!), και να φτιάξει τη διαλυμένη χώρα του, ειδικά στο μεταναστευτικό και στην ενέργεια, και λιγότερο χρόνο στην παρέμβαση σε εκείνους που ξεφορτώνονται την πυρηνική απειλή του Ιράν, καθιστώντας έτσι τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, ένα ασφαλέστερο μέρος!», έγραψε στο Truth Social.
Πρόκειται για μια σημαντική ανατροπή από την θερμή σχέση που έδειχναν να έχουν χτίσει οι δύο ηγέτες μέχρι πρόσφατα, σχολιάζει το δημοσίευμα.
Ο Τραμπ έχει επαινέσει στο παρελθόν τη γερμανική κυβέρνηση για τις πολιτικές της για τη μετανάστευση και την ενέργεια, ενώ κατά τη διάρκεια συνάντησής τους στο Οβάλ Γραφείο, τον είχε χαρακτηρίσει «φίλο» που κάνει «πραγματικά εξαιρετική δουλειά».
Από την πλευρά του ο Μερτς, είχε υιοθετήσει τη στρατηγική να αποφεύγει δημόσια την αντιπαράθεση με τον Αμερικανό πρόεδρο, παρά τις βαθιές διαφωνίες σε πολλά θέματα – από την Ουκρανία μέχρι το εμπόριο. Στόχος του ήταν να διατηρήσει καλό κλίμα και επιρροή, ώστε να φέρει τις ΗΠΑ πιο κοντά στις γερμανικές θέσεις.
Οπως σχολιάζει το Politico, πρόκειται για μια στρατηγική που εντάσσεται στη μεγάλη εικόνα: παρότι το Βερολίνο αποζητά άμεση στρατιωτική και οικονομική απεξάρτηση από τους Αμερικανούς, οι Γερμανοί γνωρίζουν καλά ότι θα συνεχίσουν να εξαρτώνται για πολλά χρόνια ακόμη από τις ΗΠΑ σε πολλούς τομείς – συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής αποτροπής και της ανταλλαγής πληροφοριών. Επομένως, παρά τις θεμελιώδεις διαφορές ο Μερτς είχε προσπαθήσει να διατηρήσεις τις διμερείς σχέσεις στο καλύτερο δυνατό επίπεδο
«Ξεπέρασε τα όρια»
Παρόλα αυτά, ο Γερμανός καγκελάριος ανά καιρούς «λοξοδρομούσε» από αυτή τη κατεύθυνση, για δύο λόγους: είτε λόγω του εκνευρισμού του για τις αποφάσεις του Αμερικανού προέδρου (οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου στο Ιράν είναι πολύ σοβαρές για τη Γερμανία), είτε γιατί αντιμετώπιζε πολιτικό κόστος στο εσωτερικό της χώρας, παριστάνοντας τον «καλό φίλο» ενός προέδρου ιδιαίτερα αντιδημοφιλούς στη γερμανική κοινή γνώμη.
Οταν μίλησε για «ταπείνωση των Αμερικανών από το Ιράν», ξεπέρασε κάθε όριο, σχολιάζει το Politico, διακινδυνεύοντας μια ρήξη με έναν πρόεδρο γνωστό για την εκδικητικότητά του.
Οι αμερικανικές βάσεις και ο «μεγάλος κίνδυνος»
Το διακύβευμα είναι μεγάλο για τη Γερμανία, συνεχίζει το δημοσίευμα. Υπάρχουν οι πιο ψύχραιμες φωνές που λένε ότι οι Αμερικανοί χρειάζονται τη στρατιωτική παρουσία στη Γερμανία για τις επιχειρήσεις τους. Οπως υποστηρίζουν, παρά τις επιθέσεις του Τραμπ στον Μέρτς, η στρατιωτική συνεργασία στο πεδίο παραμένει στενή και μια αποχώρηση των ΗΠΑ μοιάζει μη ρεαλιστική.
«Δεν είναι η πρώτη φορά που αντιμετωπίζουμε τέτοιες απειλές», λέει ο Κριστόφ Σμιντ, βουλευτής της κυβέρνησης συνεργασίας υπό τον Μερτς. «Μια αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Γερμανία, άμεσα, είναι απλά απίθανη. Και πιο μακροπρόθεσμα, θα αποδυνάμωνε τις επιχειρησιακές δυνατότητες του αμερικανικού στρατού παγκοσμίως».
Το Politico υπενθυμίζει ότι και κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, είχαν ανακοινωθεί σχέδια για αποχώρηση 9.500 Αμερικανών στρατιωτών από γερμανικές βάσεις. Τελικά, δεν υλοποιήθηκαν ποτέ και ο Τζο Μπάιντεν που ακολούθησε στην προεδρία τερμάτισε κάθε σχετικό σχεδιασμό.
Ο Τραμπ έχει μπροστά του τρία χρόνια για να επαναφέρει ένα νέο παρόμοιο σχέδιο. Αλλά, σημειώνει το Politico, ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τον Μερτς είναι να «κλείσει η πόρτα και τα… αυτιά του Τραμπ», ειδικά όσον αφορά τη στήριξη στην Ουκρανία.
Υπό αυτά τα δεδομένα, ο Μερτς εμφανίζεται τώρα πρόθυμος να επιστρέψει στο στρατόπεδο των «καλών φίλων» του Αμερικανού προέδρου. Οπως είπε άλλωστε και ο ίδιος μέσα στην εβδομάδα: «Οι σχέσεις μας παραμένουν, από τη δική μου οπτική, καλύτερες από ποτέ».
