Εξαιρετικά επιφυλακτική εμφανίζεται η Κομισιόν απέναντι στις προτάσεις για παράταση της αποπληρωμής του κοινού ευρωπαϊκού χρέους, ξεκαθαρίζοντας ότι το Ταμείο Ανάκαμψης αποτελεί «εργαλείο μιας χρήσης» και ότι οποιαδήποτε αλλαγή στο υφιστάμενο πλαίσιο θα απαιτούσε νέα πολιτική απόφαση των κρατών-μελών.
Κληθείς να σχολιάσει τις σχετικές δηλώσεις του Γάλλου προέδρου – κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα-, εκπρόσωπος της Κομισιόν σημείωσε σήμερα ότι το πρόγραμμα NextGenerationEU, στο οποίο εντάσσεται και το Ταμείο Ανάκαμψης, σχεδιάστηκε εξαρχής ως προσωρινό. Οπως υπογράμμισε, «αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο το βλέπουμε σε αυτή τη φάση», δίνοντας έμφαση στο ότι η προτεραιότητα σήμερα είναι ο τρόπος αποπληρωμής του χρέους, που έχει ήδη εκδοθεί.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι έχει ήδη καταθέσει προτάσεις για νέους «ίδιους πόρους», δηλαδή νέες πηγές εσόδων για τον επόμενο, επταετή κοινοτικό προϋπολογισμό (2028-2034), ώστε να καταστεί εφικτή η εξυπηρέτηση του χρέους, που έχει προκύψει από το NextGenerationEU. Μάλιστα, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επανέφερε το ζήτημα αυτό και κατά την άτυπη σύνοδο στην Κύπρο, την περασμένη Παρασκευή υπογραμμίζοντας την ανάγκη προόδου.
Ως προς τη διαδικασία, η Κομισιόν ξεκαθαρίζει ότι οι ισχύοντες κανόνες προβλέπουν την άντληση όλων των σχετικών κεφαλαίων έως το τέλος του 2026. Οποιαδήποτε επέκταση ή τροποποίηση -είτε αφορά παράταση είτε νέα έκδοση χρέους- δεν αποτελεί τεχνική απόφαση της Επιτροπής, αλλά θα απαιτούσε νέα πολιτική συμφωνία σε επίπεδο Ε.Ε., όπως συνέβη και με την αρχική δημιουργία του Ταμείου το 2020.
Ο Εμανουέλ Μακρόν, πάντως, χαρακτήρισε «παράλογη» την έναρξη αποπληρωμής του χρέους μέσω του επόμενου κοινοτικού προϋπολογισμού. «Δανειστήκαμε κατά τη διάρκεια της Covid και τώρα κάποιοι λένε να αποπληρώσουμε γρήγορα. Αυτό είναι παράλογο. Ας παρατείνουμε αυτό το χρέος ή ας προχωρήσουμε σε νέα έκδοση ομολόγων», ανέφερε ο Μακρόν, επαναφέροντας παράλληλα την ιδέα του μόνιμου κοινού δανεισμού για τη χρηματοδότηση στρατηγικών επενδύσεων.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Ελληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος υποστήριξε ότι η πρόωρη αποπληρωμή θα περιόριζε τον δημοσιονομικό χώρο της Ενωσης σε μια περίοδο αυξημένων αναγκών.
Το ζήτημα απασχόλησε και την άτυπη σύνοδο των ηγετών της Ε.Ε. στην Κύπρο, όπου, σύμφωνα με πληροφορίες, συζητήθηκε η ιδέα αναχρηματοδότησης του χρέους του Ταμείου Ανάκαμψης, ενόψει της έναρξης αποπληρωμών από το 2028, ύψους περίπου 25 δισ. ευρώ ετησίως. Ωστόσο, ισχυρές αντιδράσεις καταγράφηκαν από τις λεγόμενες «φειδωλές» χώρες, με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς να εκφράζει την αντίθεσή του σε οποιαδήποτε αύξηση του κοινού ευρωπαϊκού χρέους.
Παρά τις ενστάσεις των «φειδωλών», ο Μακρόν εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι η συζήτηση θα προχωρήσει, τονίζοντας ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί τα κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία για να παραμείνει ανταγωνιστική στο διεθνές περιβάλλον.
