Πράσινο φως για τη χορήγηση του δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο άναψε σήμερα η Ευρωπαϊκή Ενωση έπειτα από μήνες εντάσεων με τη Βουδαπέστη, ενώ παράλληλα υιοθετήθηκε και το 20ό πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η έγκριση του δανείου κατέστη δυνατή όταν η Ουγγαρία και η Σλοβακία, που έως πρόσφατα μπλόκαραν τη διαδικασία, δεν προέβαλαν αντιρρήσεις πριν από την καταληκτική προθεσμία της Πέμπτης. Η αλλαγή στάσης συνδέεται άμεσα με την αποκατάσταση της ροής πετρελαίου μέσω του αγωγού Ντρούζμπα, ο οποίος είχε υποστεί ζημιές από ρωσικά πλήγματα νωρίτερα μέσα στο έτος. Η επανεκκίνηση των ροών, που επιβεβαιώθηκε από τη σλοβακική πλευρά τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα, έδωσε τη δυνατότητα άρσης των βέτο και ξεμπλόκαρε το μεγαλύτερο χρηματοδοτικό πακέτο της Ε.Ε προς την Ουκρανία έως σήμερα.
Το δάνειο, που είχε συμφωνηθεί ήδη από τον περασμένο Δεκέμβριο είναι ζωτικής σημασίας για την Ουκρανία, καθώς σε διαφορετική περίπτωση θα βρισκόταν στα πρόθυρα χρεοκοπίας στα μέσα Μαΐου.
Η σημερινή απόφαση συμπίπτει και με την έναρξη της διήμερης άτυπης συνόδου της Ε.Ε. στην Κύπρο, όπου θα παρευρεθεί απόψε και ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Μεταβαίνοντας στην Κύπρο η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν καλωσόρισε την εξέλιξη, ενώ υπογράμμισε ότι «ενώ η Ρωσία εντείνει την επιθετικότητά της, εμείς ενισχύουμε τη στήριξή μας προς τον γενναίο ουκρανικό λαό, δίνοντας τη δυνατότητα στην Ουκρανία να υπερασπιστεί τον εαυτό της».
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του Συμβουλίου της Ε.Ε. εγκρίθηκε «το τελικό βασικό νομοθετικό στοιχείο», που επιτρέπει την εκταμίευση του δανείου, το οποίο είχε συμφωνηθεί σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ήδη από τον Δεκέμβριο του 2025. Η χρηματοδότηση θα καλύψει τις πλέον επείγουσες δημοσιονομικές ανάγκες της Ουκρανίας, αλλά και την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας της για τα έτη 2026 και 2027, υπό ένα «αυστηρό και υπό όρους πλαίσιο», που περιλαμβάνει δεσμεύσεις για το κράτος δικαίου και την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Από την πλευρά του ο Κύπριος υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός εκ μέρους της κυπριακής προεδρίας της Ε.Ε. τόνισε ότι «οι εκταμιεύσεις θα ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατό, παρέχοντας ζωτικής σημασίας στήριξη». Παράλληλα, εκπρόσωπος της κυπριακής προεδρίας σημείωσε ότι τόσο το δάνειο όσο και το 20ό πακέτο κυρώσεων «υιοθετήθηκαν ομόφωνα», έπειτα από επιτυχή ολοκλήρωση των σχετικών γραπτών διαδικασιών.
Η δομή της χρηματοδότησης προβλέπει περίπου 30 δισ. ευρώ για μακροοικονομική στήριξη, μέσω υφιστάμενων «εργαλείων» όπως η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή και το Ukraine Facility, και 60 δισ. ευρώ για επενδύσεις στην αμυντική βιομηχανία. Η εκταμίευση θα βασίζεται σε χρηματοδοτική στρατηγική, που εκπονεί η ίδια η Ουκρανία και εγκρίνεται από την Ε.Ε, με τις πρώτες πληρωμές να αναμένονται εντός του δεύτερου τριμήνου του 2026.
Από εδώ και πέρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να προχωρήσει στις πρώτες εκταμιεύσεις το επόμενο διάστημα, μετά την ολοκλήρωση των τεχνικών ελέγχων από τα κράτη-μέλη. Οπως επισημαίνεται τόσο στην ανακοίνωση του Συμβουλίου όσο και από την κυπριακή προεδρία, η Ε.Ε. παραμένει «σταθερή στη στήριξή της προς την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας», με το νέο «πακέτο» να αποτελεί κομβικό εργαλείο για τη συνέχιση αυτής της πολιτικής.
Οσον αφορά το 20ό πακέτο κυρώσεων, αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων και τη δημιουργία βάσης για μελλοντική απαγόρευση ναυτιλιακών υπηρεσιών σχετικά με τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου όμως ύστερα από συντονισμό με την ομάδα των επτά ισχυρότερων οικονομιών του κόσμου (G7). Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν την προσθήκη 60 νέων οντοτήτων, που στηρίζουν το ρωσικό στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα, καθώς και 20 χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
Επιπλέον, 46 πλοία του «σκιώδους» ρωσικού στόλου εντάσσονται στη σχετική λίστα, ενώ ενεργοποιείται για πρώτη φορά μηχανισμός αποτροπής καταστρατήγησης των κυρώσεων.
