Καθώς τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά εδώ και εβδομάδες μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο έχει πλέον περιοριστεί σημαντικά. Κράτη που διαθέτουν την οικονομική δυνατότητα, όπως η Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ιαπωνία αλλά και οι χώρες της Ευρώπης, πληρώνουν τώρα όσο χρειαστεί προκειμένου να ενισχύσουν τα ενεργειακά τους αποθέματα.
Η πρακτική αυτή σε συνδυασμό με το ότι ορισμένα κράτη περιορίζουν παράλληλα τις εξαγωγές τους έχει ωθήσει τις τιμές προς τα πάνω ακόμα περισσότερο, απειλώντας την ενεργειακή ασφάλεια των λιγότερο εύπορων χωρών στην Ασία, την υποσαχάρια Αφρική και τη Λατινική Αμερική.
«Η αγορά δεν είναι κάποιος αρμονικός μηχανισμός κατανομής, αλλά καταλήγει να είναι ο νόμος της ζούγκλας», δήλωσε η Ιζαμπέλα Γουέμπερ, οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης στο Αμχερστ. «Ο περιορισμός της προσφοράς μέσω της εκτίναξης των τιμών καταλήγει να είναι θεμελιωδώς άδικος».
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο κόσμος οδηγείται σε τέτοιες εμπορικές πρακτικές. Η αύξηση των τιμών σε βασικά εμπορεύματα όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο ενισχύεται από έναν φαύλο κύκλο πανικού και αγοράς σε κρίση. Μια παρόμοια κατάσταση εκτυλίχθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, καθώς οι χώρες απαγόρευσαν τις εξαγωγές προστατευτικού εξοπλισμού και ανταγωνίζονταν για τις περιορισμένες δόσεις εμβολίων. Τώρα, η ίδια δυναμική φαίνεται να οδηγεί σε αύξηση των τιμών της ενέργειας σε όλο τον κόσμο, προκαλώντας ελλείψεις σε πιο ευάλωτες οικονομικά χώρες.
«Για άλλη μια φορά, ένα μεγάλο απρόβλεπτο πλήγμα πλήττει την παγκόσμια οικονομία και κάθε χώρα φροντίζει τον εαυτό της», δήλωσε ο Εσουαρ Πρασάντ, εμπειρογνώμονας σε θέματα διεθνούς εμπορίου στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ. «Δεν είναι πλέον ένας κόσμος που στέκεται ενωμένος και προσπαθεί να επιλύσει το πρόβλημα από κοινού. Κάθε χώρα μπαίνει σε κατάσταση επιβίωσης».
Ενδεικτικά, μόλις την περασμένη εβδομάδα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Παγκόσμια Τράπεζα και ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προέτρεψαν από κοινού τις εθνικές κυβερνήσεις να μη συσσωρεύουν ενεργειακά αποθέματα ή να απαγορεύουν τις εξαγωγές, προειδοποιώντας ότι τέτοια μέτρα θα επιδεινώσουν την κατάσταση σε παγκόσμιο επίπεδο.
«Μην προκαλέσετε ζημιά», προέτρεψε η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, καθώς το Ταμείο αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις του για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη.
Με πληροφορίες από New York Times
