Από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επίθεση στο Ιράν, η Τεχεράνη επέτρεπε τη διέλευση πλοίων που μετέφεραν δικά της φορτία από τα Στενά του Ορμούζ, πλήττοντας ξένα εμπορικά σκάφη και ουσιαστικά αναστέλλοντας τη ναυσιπλοΐα για σχεδόν όλους τους υπόλοιπους. Αυτή ακριβώς τη «νέα κανονικότητα» επιχειρεί τώρα να ανατρέψει η Ουάσιγκτον με τον ναυτικό αποκλεισμό.
Παρότι το Ιράν αποκόμιζε (άκρως απαραίτητα για το ίδιο) έσοδα από τα δεξαμενόπλοια που συνδέονταν με αυτό, οι ΗΠΑ επέτρεπαν αρχικά τη διέλευσή τους, ώστε να περιοριστούν οι αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου που συνδέονταν με τον πόλεμο.
Τη Δευτέρα, όμως, οι ΗΠΑ επέβαλαν δικό τους ναυτικό αποκλεισμό, επιδιώκοντας να τερματίσουν την κυριαρχία του Ιράν στη θαλάσσια αρτηρία και να πλήξουν τα έσοδά του από το πετρέλαιο, μπλοκάροντας κάθε κίνηση από και προς τα λιμάνια του.
Περισσότερα από 12 αμερικανικά πολεμικά πλοία είχαν αναπτυχθεί σε διεθνή ύδατα στον Κόλπο του Ομάν, πέρα από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο την Τρίτη. Ο στρατός πιθανότατα παρακολουθεί την περιοχή εξ αποστάσεως, χρησιμοποιώντας ραντάρ, αεροσκάφη επιτήρησης και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ανέφερε η Τζένιφερ Πάρκερ, πρώην αξιωματικός του ναυτικού και νυν ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Αμυνας και Ασφάλειας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αυστραλίας.
Από την έναρξη του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, δεν έχει καταγραφεί απόπλους πλοίων που να συνδέονται με το Ιράν, σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης ναυσιπλοΐας Kpler.
Ορισμένα πλοία φαίνεται να επιβράδυναν ή να σταμάτησαν, ενώ τουλάχιστον δύο που συνδέονται με το Ιράν και αποτελούν στόχο αμερικανικών κυρώσεων φέρεται να έκαναν αναστροφή, βάζοντας ξανά πλώρη προς τον Περσικό Κόλπο. Ενα από αυτά, το κινεζικό δεξαμενόπλοιο Rich Starry, είχε εντοπιστεί να κινείται ανατολικά μέσω των Στενών την Τρίτη, πριν κάνει αναστροφή.
Ορισμένα πλοία χωρίς δεσμούς με το Ιράν διέσχισαν τα Στενά τη Δευτέρα και την Τρίτη, σύμφωνα με τη Διοίκηση Κεντρικών Δυνάμεων των ΗΠΑ αλλά και με βάση τα στοιχεία εταιρειών όπως η Kpler. Τα σκάφη κινήθηκαν κοντά στις ακτές του Ομάν, διατηρώντας απόσταση ασφαλείας από πιθανά θαλάσσια ναρκοπέδια στο κέντρο της θαλάσσιας οδού.
Ωστόσο, ο ακριβής υπολογισμός του αριθμού των πλοίων που διέρχονται από τα Στενά είναι δύσκολος, καθώς τα πλοία μπορούν να αποκρύπτουν ή να παραποιούν στοιχεία για τη θέση τους, σύμφωνα με ειδικούς στη ναυσιπλοΐα.
Πώς το Ιράν και (ακολούθως) οι ΗΠΑ επηρέασαν τη ναυσιπλοΐα
Η κίνηση πλοίων στα στενά μειώθηκε σχεδόν αμέσως μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Ενώ πριν από τα χτυπήματα διέρχονταν περίπου 130 πλοία ημερησίως, μετά την έναρξη των εχθροπραξιών ελάχιστα «τολμούσαν» τη διέλευση.
Τα λίγα πλοία που διέσχισαν τα Στενά τις πρώτες ημέρες του πολέμου εκτελούσαν το καθορισμένο δρομολόγιο που περνά από βαθιά ύδατα μακριά από τις ακτές του Ομάν. Ωστόσο, δύο εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου, τα πλοία άρχισαν αιφνιδίως να αποφεύγουν την «πεπατημένη» οδό, και κινούνταν σε πιο ρηχά νερά κοντά στο Ιράν, ενδεχομένως καταβάλλοντας κάποιο αντίτιμο.
Μετά την επίτευξη εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, πηγές που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης έδωσαν στη δημοσιότητα έναν χάρτη που καθοδηγεί τα πλοία να ακολουθούν δύο «λωρίδες» γύρω από το νησί Λαράκ, χαρακτηρίζοντας επικίνδυνα τα παλιά δρομολόγια.
Πλέον, οι ΗΠΑ διαμηνύουν ότι αποκλείουν όλα τα πλοία που έχουν προσεγγίσει ιρανικά λιμάνια.
Ωστόσο, ακόμη και πληρώματα πλοίων χωρίς δεσμούς με το Ιράν ενδέχεται να διστάζουν να επιχειρήσουν τη διέλευση. Υπό τον φόβο ιρανικών επιθέσεων σε εμπορικά σκάφη ως απάντηση στον αμερικανικό αποκλεισμό, πολλές ναυτιλιακές εταιρείες αποφεύγουν να αναλάβουν το ρίσκο. Αυτό ενδέχεται να μην αλλάξει πριν επιτευχθεί κάποια μακροπρόθεσμη συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Εκτιμάται ότι περίπου 900 πλοία έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με ανάλυση των New York Times βασισμένη σε δεδομένα της Kpler.
Η αντιμαχία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εντείνει τις ανησυχίες ότι τα πλοία θα παραμείνουν εκεί για μεγαλύτερο διάστημα, δίνοντας πλεονέκτημα στο Ιράν, εκτιμά ο Αντρέας Κριγκ, λέκτορας στη Σχολή Σπουδών Ασφάλειας του King’s College του Λονδίνου.
«Πλησιάζουμε σε ένα σημείο όπου όλοι βρίσκονται σε απόγνωση, οπότε οι Ιρανοί προσπαθούν να το εκμεταλλευτούν όσο περισσότερο μπορούν», ανέφερε, προβλέποντας πως τα προβλήματα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ θα διαρκέσουν πολλούς μήνες.
