Προτού γνωρίσει βαριά ήττα στις εκλογές της Κυριακής απέναντι στον Πέτερ Μάγιαρ, ο Βίκτορ Ορμπαν αποτέλεσε για δύο δεκαετίες την κυρίαρχη πολιτική φυσιογνωμία της Ουγγαρίας, συγκεντρώνοντας τη στήριξη εκατομμυρίων πολιτών.
Ο μακροβιότερος ηγέτης της Ευρωπαϊκής Ενωσης και ένας από τους μεγαλύτερους επικριτές της, διένυσε μια μακρά πορεία από τα πρώτα του χρόνια ως φιλελεύθερος, αντισοβιετικός ριζοσπάστης μέχρι τον ρωσόφιλο εθνικιστή που θαυμάζεται σήμερα από την παγκόσμια Ακροδεξιά.
Παρότι ο Ορμπαν ηττήθηκε με συντριπτική διαφορά από το κεντροδεξιό κόμμα Tisza και τον ηγέτη του, τον φιλοευρωπαίο μεταρρυθμιστή Πέτερ Μάγιαρ, πολλοί υποστηρικτές του εξακολουθούν να τον θεωρούν έναν από τους σημαντικότερους ηγέτες στην ιστορία της Ουγγαρίας. Διατηρεί σημαντική βάση υποστήριξης καθώς περισσότεροι από 2,3 εκατομμύρια άνθρωποι ψήφισαν το εθνικιστικό-λαϊκιστικό κόμμα του, το Fidesz.
Ανάμεσα στους υποστηρικτές του Ορμπαν ξεχωρίζει ο Ακος Σιλάγκι, ένας από τους πιο γνωστούς υποστηρικτές του πρώην πρωθυπουργού. Ο 61χρονος Σιλάγκι βρίσκεται συχνά στην πρώτη σειρά σε συγκεντρώσεις και πορείες του Ορμπαν και έχει γίνει γνωστός στην Ουγγαρία για τα πολύχρωμα μπλουζάκια που σχεδίασε, τα οποία απεικονίζουν τον Ορμπαν ως «ηγέτη της Ευρώπης».
«Δεν είμαι υποστηρικτής του Fidesz. Είμαι Ορμπανιστής», είπε ο Σιλάγκι στο Associated Press σε συνέντευξη στη Βουδαπέστη, δύο ημέρες μετά τις εκλογές. «Οι Ούγγροι σπάνια αποκτούν έναν τέτοιο άνδρα. Μπορεί να τον αγαπάς ή να τον μισείς, αλλά πιστεύω ότι όλοι αναγνωρίζουν πως είναι ιδιοφυΐα».
Από φιλελεύθερος, εθνικιστής
Δημοφιλής κυρίως σε Ούγγρους μεγαλύτερης ηλικίας και στην επαρχία, ο Ορμπαν έχει αναδειχθεί στον πιο καθοριστικό ηγέτη της χώρας από τη μετάβαση στη δημοκρατία μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Γεννημένος το 1963, μεγάλωσε σε μια ταπεινή οικογένεια στο Φελσούτ, περίπου 32 χιλιόμετρα έξω από τη Βουδαπέστη. Εξαιρετικός μαθητής και φανατικός φίλαθλος του ποδοσφαίρου, σπούδασε νομικά και αργότερα πήγε στην Οξφόρδη για να σπουδάσει πολιτικές επιστήμες με υποτροφία από ίδρυμα που διαχειριζόταν ο Τζορτζ Σόρος. Τον ουγγρικής καταγωγής χρηματοδότη αργότερα ο Ορμπαν παρουσίασε ως τον πιο σκοτεινό «εχθρό» της χώρας.
Το 1988, ο Ορμπαν συνίδρυσε το Fidesz, αρχικά ένα φιλελεύθερο, αντικομμουνιστικό νεανικό κόμμα. Τον επόμενο χρόνο, ως 26χρονος φοιτητής νομικής, εκφώνησε μια οργισμένη ομιλία μπροστά σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, απαιτώντας την αποχώρηση των σοβιετικών στρατευμάτων από την Ουγγαρία — μια τολμηρή κίνηση στα τελευταία χρόνια του κομμουνιστικού καθεστώτος.
Αφού εισήλθε για πρώτη φορά στο κοινοβούλιο το 1990 ως επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Fidesz, έγινε ένας από τους νεότερους πρωθυπουργούς στην Ευρώπη όταν κέρδισε τις εκλογές του 1998 σε ηλικία 35 ετών. Ομως, καθώς το πολιτικό τοπίο της Ουγγαρίας άλλαζε και εμφανίζονταν άλλα φιλελεύθερα κόμματα, άρχισε να στρέφει το Fidesz προς τα δεξιά.
Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι οι εκλογές του 2002, όταν έχασε από το Σοσιαλιστικό κόμμα της Ουγγαρίας, αποτέλεσαν σημείο καμπής για την προσέγγισή του στην εξουσία. Μιλώντας τότε στα μέλη του Fidesz, έθεσε την ατζέντα για τις μεγάλες αλλαγές που θα εφάρμοζε όταν επέστρεφε στην εξουσία.
«Πρέπει να κερδίσουμε μόνο μία φορά, αλλά πρέπει να κερδίσουμε με μεγάλη διαφορά», είπε.
Η εποχή Ορμπαν
Χρειάστηκαν οκτώ χρόνια από τη θέση της αντιπολίτευσης στο κοινοβούλιο, αλλά αυτή η μεγάλη νίκη που περίμενε ήρθε. Ο Ορμπαν εκμεταλλεύτηκε τη δυσαρέσκεια από τις συνέπειες της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, καθώς και σκάνδαλα και κακοδιαχείριση της σοσιαλιστικής κυβέρνησης, για να επιστρέψει ως πρωθυπουργός το 2010. Το Fidesz κέρδισε πλειοψηφία δύο τρίτων στο κοινοβούλιο.
Αυτό αποτέλεσε σημείο καμπής. Με την ισχυρή του εντολή, το Fidesz προχώρησε σε αναδιαμόρφωση της Ουγγαρίας, γράφοντας μονομερώς νέο σύνταγμα, αλλάζοντας το εκλογικό σύστημα και επηρεάζοντας τη δικαιοσύνη.
Παράλληλα, ο Ορμπαν άρχισε να διοχετεύει δημόσιες συμβάσεις, σε μεγάλο βαθμό χρηματοδοτούμενες από την Ε.Ε., σε εταιρείες που ανήκαν σε πιστούς του συνεργάτες. Αυτοί με τη σειρά τους αγόρασαν εκατοντάδες μέσα ενημέρωσης και ανάγκασαν άλλα να κλείσουν. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας, εκτιμάται ότι το Fidesz και οι σύμμαχοί του έλεγχαν έως και το 80% των ιδιωτικών μέσων ενημέρωσης.
Χρησιμοποιώντας την ισχύ και τους πόρους του κράτους, ο Ορμπαν μετέτρεψε επίσης τα δημόσια μέσα ενημέρωσης σε φερέφωνο του κόμματός του και δαπάνησε κρατικό χρήμα σε διαφημίσεις και επιστολές σε νοικοκυριά για να ενισχύσει το αφήγημά του.
Παρά τις προειδοποιήσεις της Ε.Ε. και διεθνών οργανισμών –το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χαρακτήρισε την Ουγγαρία «αυταρχική» το 2022– οι υποστηρικτές του Ορμπαν τον επαινούν ως υπερασπιστή των χριστιανικών αξιών και της εθνικής κυριαρχίας απέναντι στην παγκοσμιοποίηση, τη μετανάστευση και αυτό που ο ίδιος περιγράφει ως «καταπιεστική Ε.Ε.»
Ο Ορμπαν έχτισε τείχη στα σύνορα και εφάρμοσε αυστηρές πολιτικές μετανάστευσης και ασύλου, παρουσιάζοντας τους μετανάστες και πρόσφυγες ως μέρος μιας παγκόσμιας συνωμοσίας για την «αντικατάσταση» του λευκού πληθυσμού της Ευρώπης.
Ο Σιλάγκι συμφωνεί πλήρως με τη στάση του Ορμπαν στο μεταναστευτικό και στην Ε.Ε., για την οποία είπε ότι «έχει απομακρυνθεί πλήρως από τις αρχές της».
«Τους κατηγορούν ότι η Ουγγαρία απορρίπτει τις ευρωπαϊκές αξίες», είπε, προσθέτοντας ότι η ίδια η Ε.Ε. έχει «απορρίψει κάθε υπάρχουσα ευρωπαϊκή αξία από την οποία γεννήθηκε η χριστιανική Ευρώπη».
«Γι’ αυτό υποστηρίζω τον Βίκτορ Ορμπαν. Επειδή μπόρεσε να τους αντισταθεί. Το κατάφερε τόσο καλά που τώρα τον έχουν πολιτικά αποκεφαλίσει», είπε.
Φίλος του Τραμπ και του Πούτιν
Η κυβέρνηση Ορμπαν έχει συγκρουστεί επανειλημμένα με τις Βρυξέλλες για τη διαφθορά, την ελευθερία των μέσων, την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τη νομοθεσία κατά των ΛΟΑΤΚΙ+. Πιο πρόσφατα, έχει εμποδίσει προσπάθειες της Ε.Ε. να στηρίξει την Ουκρανία και να επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία.
Η Ε.Ε. έχει παγώσει τη χρηματοδότηση προς την Ουγγαρία λόγω ανησυχιών για το κράτος δικαίου. Σε απάντηση, ο Ορμπαν έχει κάνει εκτεταμένη εκστρατεία κατά της Ε.Ε., συγκρίνοντάς τη με τη Σοβιετική Ενωση, η οποία είχε κυριαρχήσει στην Ουγγαρία για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες.
Ο Ορμπαν έχει επίσης αναπτύξει στενές σχέσεις με ηγέτες με παρόμοιες απόψεις, όπως ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν. Εχει συμμαχήσει με ευρωσκεπτικιστικά, ακροδεξιά κόμματα, προβλέποντας μια «πατριωτική» κατάληψη των θεσμών της Ε.Ε.
Ανάμεσα στα περισσότερα από δώδεκα προσαρμοσμένα μπλουζάκια στη συλλογή του Σιλάγκι υπέρ του Ορμπαν, αρκετά απεικονίζουν τον Τραμπ και τον Ορμπαν, χαρακτηρίζοντάς τους «ειρηνοποιούς» και «ηγέτες του ελεύθερου κόσμου».
Ο Σιλάγκι είναι τακτικός συμμετέχων στις ουγγρικές εκδοχές του συνεδρίου Conservative Political Action Conference και το 2022 ταξίδεψε στο Ντάλας για την εθνική διοργάνωση CPAC. Ηταν επίσης παρών στην Ουάσιγκτον τον Φεβρουάριο για την εναρκτήρια συνάντηση του «Board of Peace» του Τραμπ.
Παρά την ιστορική ήττα του Ορμπαν, ο Σιλάγκι είπε ότι η συντηρητική πολιτική του κοινότητα θα συνεχίσει να τον στηρίζει, ακόμη κι αν δεν βρίσκεται πλέον στην πρωθυπουργική καρέκλα.
«Λέω ότι ο λαός θα σταθεί δίπλα στον Ορμπαν και, αν τον χρειαστεί, θα είναι εκεί για εκείνον», είπε.
