Εν μέσω απειλών για αφανισμό ενός πολιτισμού και σκαιών προσωπικών επιθέσεων κατά πολιτικών αντιπάλων, ολοένα και πυκνώνουν οι φωνές που εγείρουν ζήτημα ψυχικής αστάθειας και ακαταλληλότητας του Ντόναλντ Τραμπ για την αμερικανική ηγεσία, με ορισμένους να ζητούν την επίκληση της 25ης Τροπολογίας για την απομάκρυνσή του.
Μια σειρά από ακατάληπτες, ασυνάρτητες, εμπρηστικές και ενίοτε προσβλητικές δηλώσεις –με αποκορύφωμα την απειλή του την περασμένη εβδομάδα ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα αφανιστεί απόψε» και τη σκαιότατη επίθεση το βράδυ της Κυριακής του Πάσχα εναντίον του Πάπα, τον οποίο χαρακτήρισε «ΑΔΥΝΑΜΟ στον τομέα της εγκληματικότητας και καταστροφικό στην εξωτερική πολιτική»– «έχουν δημιουργήσει σε πολλούς την εντύπωση ενός διαταραγμένου, αυταρχικού ηγέτη, μανιακού με την εξουσία», σημειώνουν οι ΝΥΤ.
Ο Λευκός Οίκος απέρριψε αυτές τις εκτιμήσεις, αναφέροντας ότι ο Τραμπ είναι σε πλήρη διαύγεια και κρατά τους αντιπάλους του σε εγρήγορση.
Ωστόσο, οι εκρήξεις του προέδρου εγείρουν ερωτήματα για την επάρκειά του ως ηγέτη και, μάλιστα, σε καιρό πολέμου. Οπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα, παρότι και στο παρελθόν είχε αμφισβητηθεί η ικανότητα προέδρων (με πιο πρόσφατο τον 80χρονο Τζο Μπάιντεν και την αμφιλεγόμενη σωματική αντοχή του), «ποτέ στη σύγχρονη εποχή δεν έχει συζητηθεί τόσο δημόσια και διεξοδικά –και με τόσο σοβαρές συνέπειες– η πνευματική ευστάθεια ενός προέδρου», σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Οι Δημοκρατικοί, οι οποίοι εδώ και καιρό αμφισβητούν την ψυχική ισορροπία του Τραμπ, έχουν ξεκινήσει μια νέα εκστρατεία για την ενεργοποίηση της 25ης Τροπολογίας του αμερικανικού Συντάγματος, με στόχο την απομάκρυνση του Τραμπ από την εξουσία λόγω ανικανότητας.
Δεν πρόκειται απλώς για μια ανησυχία που εκφράζουν οι οπαδοί της Αριστεράς, οι παρουσιαστές των βραδινών σατιρικών εκπομπών ή οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Πλέον, στις επικριτικές φωνές έχουν προστεθεί απόστρατοι στρατιωτικοί, διπλωμάτες, ξένοι αξιωματούχοι, αλλά και μερίδα της αμερικανικής Δεξιάς που κάποτε, όχι πολύ μακριά από σήμερα, υποστήριζε με ζέση τον πρόεδρο και τις θέσεις του.
Ενδεικτικά:
- Η πρώην βουλευτής Μαρτζόρι Τέιλορ Γκριν, η Ρεπουμπλικανή από την Τζόρτζια που προσφάτως ήρθε σε ρήξη με τον Τραμπ, τάχθηκε υπέρ της ενεργοποίησης της 25ης Τροπολογίας, δηλώνοντας στο CNN ότι η απειλή για τον αφανισμό του πολιτισμού του Ιράν «δεν είναι σκληρή ρητορική, είναι παραφροσύνη».
- Η Κάντις Οουενς, η ακροδεξιά ποντκάστερ και μέχρι πρότινος φλογερή υποστηρίκτρια του Τραμπ (που κατηγορείται πως διέσπειρε –και έβγαλε χρήματα από διαφημίσεις– την απίθανη θεωρία ότι η σύζυγος του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν «γεννήθηκε άνδρας») τον χαρακτήρισε «τρελό γενοκτόνο».
- Ο Αλεξ Τζόουνς, συνωμοσιολόγος και ιδρυτής του Infowars, είπε ότι ο Τραμπ «λέει ασυναρτησίες και ακούγεται σαν να μη λειτουργεί και πολύ καλά ο εγκέφαλός του».
- Ακόμη και πριν από την ανάρτηση περί αφανισμού του ιρανικού πολιτισμού, ο Τάι Κομπ, δικηγόρος του Λευκού Οίκου κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, είπε στο CNN ότι ο πρόεδρος είναι «ένας άνθρωπος που είναι σαφώς παράφρων» και πως η πρόσφατη σειρά επιθετικών αναρτήσεών του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που έγιναν μέσα στη νύχτα, «αναδεικνύει τον βαθμό της παραφροσύνης του».
- «Είναι σαφές ότι δεν είναι στα καλά του», έγραψε την περασμένη εβδομάδα στα social media η Στέφανι Γκρίσαμ, πρώην εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου στην πρώτη θητεία Τραμπ.
Η ρήξη στους κόλπους των Ρεπουμπλικανών στο θέμα αυτό φαίνεται να είναι προς το παρόν αποσπασματική και περιορισμένη, με τους βουλευτές να παραμένουν, τουλάχιστον δημοσίως, στο πλευρό του προέδρου. Παρότι η επίκληση της 25ης Τροπολογίας είναι προσώρας θεωρητική, αντανακλά την κλιμακούμενη ανησυχία των Αμερικανών, αξιωματούχων και κοινής γνώμης, που σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, αμφισβητούν ολοένα και περισσότερο την καταλληλότητα του προσεχώς 80χρονου Τραμπ.
Αντεπίθεση
Αν και όχι πλέον αρραγές, το μέτωπο υπέρ του προέδρου παραμένει ισχυρό, με τους υποστηρικτές του να αποκαλούν «στρατηγική» αυτό που επικριτές του αποκαλούν «ψύχωση».
«Ο Τραμπ ξέρει ακριβώς τι κάνει», έγραψε η Λιζ Πικ, αρθρογράφος της εφημερίδας The Hill και συνεργάτης του Fox News. «Ο Τραμπ θα συνεχίσει να ασκεί μέγιστη (και ενίοτε εξωφρενική) στρατιωτική και διπλωματική πίεση στην προσπάθειά του να απαλλάξει τη Μέση Ανατολή από τη σχεδόν 50ετή εκστρατεία τρομοκρατίας του Ιράν».
Ο Τραμπ, ο οποίος κατά την πρώτη θητεία του αυτοχαρακτηριζόταν ως «μία πολύ σταθερή ιδιοφυΐα» και καυχιόταν τακτικά ότι πέρασε γνωστικές εξετάσεις που αποσκοπούσαν στην ανίχνευση άνοιας, αποκηρύσσει τις επικρίσεις για την ψυχική του κατάσταση, ερωτηθείς σχετικώς.
«Δεν το έχω ακούσει αυτό», είπε. «Αλλά αν ισχύει αυτό, θα χρειαστείτε περισσότερους ανθρώπους σαν εμένα, γιατί εκμεταλλεύονταν τη χώρα μας στο εμπόριο, σε όλα, για πολλά χρόνια μέχρι που ήρθα εγώ. Οπότε, αν ισχύει αυτό, θα χρειαστείτε περισσότερους ανθρώπους».
Ασυναρτησίες και ολισθήματα
Ωστόσο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, στη δεύτερη θητεία του, ο Τραμπ φαίνεται πιο ασυγκράτητος και, κατά καιρούς, πιο ασυνάρτητος: Μιλάει περισσότερο, χρησιμοποιεί απρεπείς εκφράσεις και προσωπικούς χαρακτηρισμούς, επιχειρηματολογεί βάσει προσωπικών εντυπώσεων και σεναρίων και όχι γεγονότων, αφαιρείται και φλυαρεί ακατάσχετα για θέματα άσχετα με τις αρχικές του παρεμβάσεις – όπως ένας οκτάλεπτος μονόλογος στη χριστουγεννιάτικη δεξίωση για τα δηλητηριώδη φίδια στο Περού, μια μακρά αναφορά στους μαρκαδόρους Sharpie κατά τη διάρκεια υπουργικού συμβουλίου ή μία μίνι εγκωμιαστική παρέμβαση για τις κουρτίνες του Λευκού Οίκου κατά τη διάρκεια ενημέρωσης για τον πόλεμο στο Ιράν.
Εχει μπερδέψει τη Γροιλανδία με την Ισλανδία, έχει καυχηθεί περισσότερες από μία φορές ότι κατάφερε να τερματίσει έναν «πόλεμο» μεταξύ της Καμπότζης και του Αζερμπαϊτζάν, δύο χωρών που χωρίζονται από σχεδόν 6.500 χλμ., προφανώς εννοώντας την Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν.
Ακόμη και προτού εξαπολύσει τα πυρά του κατά του Πάπα Λέοντα, το βράδυ της Κυριακής του Πάσχα, και στη συνέχεια δημοσιεύσει –και διαγράψει– μια φωτογραφία με τον ίδιο σαν άλλο Ιησού, ο Τραμπ είχε σοκάρει πολλούς με τις εκρήξεις οργής του εναντίον των επικριτών του, τους οποίους κατηγορεί συχνά για προδοσία – ένα σοβαρό αδίκημα που μπορεί να επισύρει την ποινή του θανάτου.
Μεταξύ όσων προκάλεσαν αίσθηση, στην αμερικανική και διεθνή κοινή γνώμη, ήταν
- όταν χαρακτήρισε τον Ρομπ Ράινερ, λίγες ώρες αφότου βρέθηκε νεκρός στο διαμέρισμά του, «βασανισμένο και προβληματικό», αποδίδοντας τον θάνατό του «στην οργή που προκάλεσε σε άλλους» λόγω της «άκαμπτης και ανίατης προσβολής» στον ίδιο
- όταν ανάρτησε βίντεο που εμφάνιζε το ζεύγος Ομπάμα με τη μορφή πιθήκων
- όταν δήλωσε δημοσίως «ωραία, χαίρομαι που πέθανε» για τον πρώην διευθυντή του FBI, Ρόμπερτ Μιούλερ.
Ο Νίξον και η «θεωρία του τρελού»
Ο Τζον Ανταμς, ο Αντριου Τζάκσον και οι δύο Ρούσβελτ κατηγορούνταν κατά καιρούς από τους πολιτικούς τους αντιπάλους για ψυχική αστάθεια.
Ο Αβραάμ Λίνκολν πάλευε με την κατάθλιψη. Ο Γούντροου Γουίλσον δεν ήταν ποτέ ο ίδιος μετά από ένα εγκεφαλικό. Ο Λίντον Μπ. Τζόνσον έχει καταγραφεί ως μία κυκλοθυμική προσωπικότητα, με συμπεριφορά που εναλλασσόταν συχνά από την ακραία ενεργητικότητα στη μελαγχολία. Ο Ρόναλντ Ρέιγκαν φαινόταν να χάνει τις δυνάμεις του προς το τέλος της προεδρίας του, και πολλοί αναρωτιούνταν αν η νόσος Αλτσχάιμερ, η οποία διαγνώστηκε χρόνια αργότερα, είχε ήδη αρχίσει να τον επηρεάζει.
Θιασώτες του Τραμπ τον συγκρίνουν με τον Ρίτσαρντ Νίξον, ο οποίος υποστήριζε αυτό που φέρεται να αποκαλούσε «τη θεωρία του τρελού» (σ.σ.: είχε δώσει εντολή στον Χένρι Κίσινγκερ, τον σύμβουλο εθνικής ασφάλειας που ηγούνταν των ειρηνευτικών συνομιλιών για το Βιετνάμ, να τον εμφανίσει στους διαπραγματευτές ασταθή και απρόβλεπτο, στο πλαίσιο ενός διαπραγματευτικού μοχλού πίεσης για την εξασφάλιση μιας καλύτερης συμφωνίας). Ωστόσο, κατ’ ιδίαν, ορισμένοι από τους ίδιους τους συμβούλους του Νίξον δεν πίστευαν ότι όλα αυτά ήταν απλώς ένα τέχνασμα.
Ο Τραμπ φέρεται να έχει προσπαθήσει κατά καιρούς να αξιοποιήσει την «τρέλα» που του καταλογίζουν. «Κάνε τους να πιστέψουν ότι είμαι τρελός», είχε στη Νίκι Χέιλι, την πρέσβειρά του στα Ηνωμένα Εθνη κατά την πρώτη θητεία του, αναφερόμενος στους Βορειοκορεάτες. «Ξέρεις ποιο είναι το μυστικό ενός πραγματικά καλού tweet;», ρώτησε κάποτε τον τότε γενικό εισαγγελέα του, Γουίλιαμ Π. Μπαρ. «Η κατάλληλη δόση τρέλας».
Ωστόσο, όπως δήλωσε ο ίδιος στην εφημερίδα The New York Post την περασμένη εβδομάδα, αυτή τη φορά, τουλάχιστον, δεν προσποιούταν. «Ημουν πρόθυμος να το κάνω», είπε σχετικά με την απειλή του να αφανίσει τον πολιτισμό του Ιράν.
Το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης για την ψυχική κατάσταση του Τραμπ υπερβαίνει ό,τι ίσχυε για οποιονδήποτε προηγούμενο πρόεδρο. «Εκτός από τον Νίξον, δεν έχει υπάρξει ποτέ τέτοιο επίπεδο ανησυχίας σε βάθος χρόνου», εξηγεί ο Τζούλιαν Ζέλιζερ, καθηγητής πολιτικής ιστορίας στο Πρίνστον και επιμελητής ενός βιβλίου για την πρώτη θητεία του Τραμπ.
Οπως σημειώνει ο ίδιος, η δεύτερη θητεία Τραμπ διαφοροποιείται έντονα από την πρώτη στο ότι πλέον δεν υπάρχει «ανάχωμα» στην ασυνάρτητη συμπεριφορά του. «Οταν κάνει ό,τι κάνει, όλοι γύρω του κοιτάζουν κάτω και δεν λένε τίποτα», λέει ο Ζέλιζερ. «Σε αντίθεση με την πρώτη θητεία, δεν φαίνεται καν να προσπαθούν, έστω παρασκηνιακά, να τον σταματήσουν».
Σύμφωνα με τον Ζέλιζερ, αυτό έχει κάποια λογική, δεδομένης της εκλογικής του βάσης. «Στην εποχή της πόλωσης, υπάρχει ένα κομμάτι στην αμερικανική πολιτική, ιδίως εντός του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, που συμπαθεί αυτό το στυλ ηγεσίας. Και τι μπορεί να είναι πιο αντισυστημικό από κάποιον που είναι πρόθυμος να ξεφύγει από τον έλεγχο;», σχολιάζει ο ίδιος.
Πηγή: New York Times
