Το τζίντζερ (πιπερόριζα) προσθέτει μια πικάντικη νότα όχι μόνο στα μπισκότα των εορτών, αλλά και στα καθημερινά γεύματα. Είναι επίσης ένα φυτικό γιατρικό με σειρά από οφέλη για την υγεία. Δεν είναι «πανάκεια», λέει η Μέγκαν Κράιτον, ερευνήτρια και διαιτολόγος στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Κουίνσλαντ στην Αυστραλία, η οποία έχει μελετήσει το τζίντζερ. Ωστόσο, μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμο για την αντιμετώπιση ορισμένων συμπτωμάτων, ειδικά της ναυτίας και του πόνου, τονίζει. Ας το εξετάσουμε πιο αναλυτικά.
Πεπτικά προβλήματα
Το τζίντζερ χρησιμοποιείται εδώ και χιλιάδες χρόνια για την αντιμετώπιση ποικίλων ενοχλήσεων: κρυολογημάτων, πονοκεφάλων, στομαχικών διαταραχών, πόνων στις αρθρώσεις και στους μυς, καθώς και κόπωσης. Εχει ιδιαίτερη θέση στην Αγιουρβέδα και στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική ως θερμαντικό μπαχαρικό που διεγείρει την πέψη, βελτιώνει την κυκλοφορία και συμβάλλει στη συνολική ζωτικότητα. Ορισμένες από αυτές τις παραδοσιακές χρήσεις έχουν εξεταστεί σε εργαστηριακές μελέτες, σε ποικίλους βαθμούς. Μία από τις καλύτερα τεκμηριωμένες ιδιότητες του τζίντζερ είναι η δράση του κατά της ναυτίας, εξηγεί η Κάλγκι Μόντι, επεμβατική καρδιολόγος στο Louisiana State University Health, η οποία παρέχει καθοδήγηση για τη θεραπευτική χρήση του τζίντζερ. Το τζίντζερ περιέχει περισσότερες από 400 χημικές ενώσεις, όμως η δράση του κατά της ναυτίας αποδίδεται κυρίως σε δύο από αυτές –την τζιντζερόλη και τα ομόλογα shogaol–, που ευθύνονται και για την πικάντικη γεύση του. Οι ουσίες αυτές φαίνεται πως αναστέλλουν τη δράση συγκεκριμένων χημικών αγγελιοφόρων στο έντερο και στον εγκέφαλο που προκαλούν ναυτία και έμετο, ενώ παράλληλα βελτιώνουν την πέψη, επιταχύνοντας τον ρυθμό με τον οποίο η τροφή απομακρύνεται από το στομάχι. Οι μελέτες έχουν επικεντρωθεί κυρίως στη ναυτία και στον έμετο, που σχετίζονται με την εγκυμοσύνη και τη χημειοθεραπεία. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι το τζίντζερ μπορεί να μειώσει σοβαρά την ένταση της ναυτίας και στις δύο περιπτώσεις, ενώ στη δεύτερη φαίνεται να μειώνει και τη συχνότητα του εμέτου. Οι περισσότερες έρευνες χρησιμοποιούν συμπληρώματα τζίντζερ –κάψουλες, δισκία, σκόνες ή εκχυλίσματα– επειδή η δοσολογία και οι συγκεντρώσεις των δραστικών συστατικών τους είναι πιο σταθερές σε σύγκριση με το φρέσκο τζίντζερ. Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι είναι πιθανό όλες οι μορφές του να προσφέρουν οφέλη. Η δρ Ζάοπινγκ Λι, επικεφαλής του τμήματος κλινικής διατροφής στο UCLA Health, συνιστά την κατανάλωση τσαγιού τζίντζερ, τη χρήση συμπληρωμάτων ή ακόμη και το πιπίλισμα καραμέλας τζίντζερ, ιδίως όταν είναι δύσκολη η πρόσληψη υγρών.
Μειώνει τη φλεγμονή
Ερευνες δείχνουν ότι το τζίντζερ μπορεί να συμβάλει στη μείωση της φλεγμονής που προκαλεί πόνο, αναφέρει η Κράιτον. Τα πρώιμα δεδομένα υποδηλώνουν ότι ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό σε άτομα με πόνο στα γόνατα λόγω οστεοαρθρίτιδας, καθώς και σε περιπτώσεις εμμηνορροϊκού πόνου.
Αν έχετε πονοκέφαλο ή κράμπες περιόδου, μπορείτε να δοκιμάσετε φρέσκο χυμό τζίντζερ αραιωμένο με νερό και λίγο μέλι ή να προσθέσετε φέτες τζίντζερ στο τσάι σας, προτείνει η Μόντι.
Τονίζει, ωστόσο, ότι το τζίντζερ θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως συμπληρωματική προσέγγιση και όχι ως υποκατάστατο της ιατρικής αγωγής.
Ευρύτερα οφέλη
Πέρα από την ανακούφιση του πόνου και των στομαχικών ενοχλήσεων, το τζίντζερ μπορεί να προσφέρει και ευρύτερα οφέλη για την υγεία. Η Μόντι το χαρακτηρίζει «ιατρική ρίζα» λόγω των αντιφλεγμονωδών και αντιοξειδωτικών ιδιοτήτων του, οι οποίες συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας των κυττάρων και στη στήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι το τζίντζερ μπορεί να βοηθήσει στον καλύτερο έλεγχο του σακχάρου στο αίμα και στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, σημειώνει η Κράιτον.
Επειδή καταναλώνεται συνήθως σε μικρές ποσότητες, το τζίντζερ δεν αποτελεί σημαντική πηγή βιταμινών ή μετάλλων. Παρ’ όλα αυτά, περιέχει μέτριες ποσότητες μαγνησίου, καλίου, καθώς και βιταμινών C και B6.
Τρόποι κατανάλωσης
Δεν υπάρχει μία μορφή που να υπερέχει ξεκάθαρα. Το τριμμένο τζίντζερ είναι πρακτικό στη χρήση, ενώ το φρέσκο τζίντζερ προσφέρει επιπλέον θρεπτικά συστατικά, όπως φυτικές ίνες.
Για τη γενική υγεία, οι ειδικοί συνιστούν περίπου ένα κουταλάκι του γλυκού τριμμένο τζίντζερ ή ένα κομμάτι φρέσκου τζίντζερ μήκους περίπου 2,5 εκατοστών την ημέρα.
Ωστόσο, προειδοποιεί η Κράιτον, δεν χρειάζεται υπερβολή. Η μεγάλη κατανάλωση μπορεί να προκαλέσει ήπιες αλλά ενοχλητικές παρενέργειες, όπως καούρα, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και δυσπεψία.
Αν λαμβάνετε φαρμακευτική αγωγή ή έχετε προβλήματα υγείας, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν χρησιμοποιήσετε συμπληρώματα τζίντζερ.
Το τζίντζερ διαθέτει αυτή τη «ζωντανή, πικάντικη και ελαφρώς γλυκιά γεύση», που μπορεί να αναβαθμίσει πολλές συνταγές και να μειώσει ακόμη και την ανάγκη για πρόσθετο αλάτι ή ζάχαρη, καταλήγει η Μόντι.
