Νέα ανάλυση DNA από οστά στρατιωτών του στρατού του Ναπολέοντα, που χάθηκε στην εκστρατεία του 1812 στη Ρωσία, ρίχνει φως στις ασθένειες που πιθανόν αποδεκάτισαν τους άνδρες του.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Current Biology, δείχνει ότι οι στρατιώτες δεν πέθαναν μόνο από τύφο, όπως θεωρούνταν επί δύο αιώνες, αλλά και από άλλες λοιμώξεις που δεν είχαν εντοπιστεί ποτέ έως σήμερα.
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Ρεμί Μπαρμπιέρι, πρώην υπότροφο του Ινστιτούτου Παστέρ στο Παρίσι και νυν μεταδιδακτορικό ερευνητή στο Πανεπιστήμιο του Τάρτου στην Εσθονία, ανέλυσε δείγματα δοντιών από μαζικό τάφο που βρέθηκε το 2001 στο Βίλνιους της Λιθουανίας.
Στα υπολείμματα βρέθηκαν ίχνη δύο παθογόνων βακτηρίων: Salmonella enterica, που προκαλεί παρατυφοειδή πυρετό, και Borrelia recurrentis, που ευθύνεται για υποτροπιάζοντα πυρετό.
«Μέχρι τώρα πιστεύαμε ότι μόνο ο τύφος ευθυνόταν για την εξόντωση του στρατού του Ναπολέοντα», ανέφερε ο Μπαρμπιέρι. «Αντί γι’ αυτό, βρήκαμε κάτι απροσδόκητο. Ενδείξεις πολλών λοιμώξεων, που ανοίγουν νέους δρόμους για να κατανοήσουμε τι συνέβη τότε».
Η αρχική αναγνώριση του βακτηρίου Rickettsia prowazekii, υπεύθυνου για τον τύφο, είχε γίνει το 2006, αλλά οι μέθοδοι της εποχής δεν επέτρεπαν ευρύτερη ανάλυση.
Στη νέα μελέτη, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τεχνική υψηλής απόδοσης (high-throughput sequencing), ικανή να ανιχνεύει DNA που έχει αποσυντεθεί επί αιώνες. «Μπορούμε πια να έχουμε μια πολύ καθαρότερη εικόνα για το τοπίο των λοιμώξεων στο παρελθόν και το πώς διαμόρφωσαν την ιστορία», εξήγησε ο συνυπεύθυνος της έρευνας Νικολάς Ρασκοβάν, επικεφαλής της Μονάδας Μικροβιακής Παλαιογενομικής στο Ινστιτούτο Παστέρ.
Από τα 13 δείγματα που εξετάστηκαν δεν ανιχνεύθηκαν ίχνη τύφου, ωστόσο οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι αυτό δεν αναιρεί τα ευρήματα της μελέτης του 2006.
Το δείγμα είναι μικρό για να καθοριστεί η έκταση της επιδημίας, αλλά αποδεικνύει ότι «πολλαπλές λοιμώξεις έπληξαν το στρατόπεδο» του Ναπολέοντα.
Ο Αμερικανός ειδικός στην αρχαία γενετική Σεσίλ Λιούις, που δεν συμμετείχε στην έρευνα, χαρακτήρισε τα ευρήματα «ουσιαστική συμβολή στην κατανόηση της κατάρρευσης του στρατού του Ναπολέοντα».
Οπως σημείωσε, «τέτοιες μελέτες μας δείχνουν πώς τα παθογόνα εξελίχθηκαν, κάποια εξαφανίστηκαν, άλλα επιβίωσαν και διαμόρφωσαν τις σημερινές ασθένειες».
Οι λοιμώξεις αυτές –παρατυφοειδής και υποτροπιάζων πυρετός– εξακολουθούν να υπάρχουν και σήμερα, αν και πολύ πιο σπάνια και με ηπιότερη μορφή. Ο Ναπολέων επέζησε της ολέθριας υποχώρησης από τη Ρωσία, όμως η καταστροφή του στρατού του επιτάχυνε την πτώση του λίγα χρόνια αργότερα.
«Είναι εντυπωσιακό πόσο γρήγορα έχει προχωρήσει η τεχνολογία από το 2006 μέχρι σήμερα», σχολίασε ο Ρασκοβάν. «Μπορούμε να κάνουμε πράγματα που τότε ήταν αδιανόητα και αυτό μας δίνει αισιοδοξία για τις ανακαλύψεις που έρχονται».
Πηγή: CNN
