Από τα ξημερώματα της 13ης Ιουνίου που ξεκίνησε η επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν, ο Αράς Αζίζι κοιμάται ελάχιστες ώρες. Ενημερώνεται διαρκώς για τις εξελίξεις και συνομιλεί με φίλους και συγγενείς στην πατρίδα του.
Ενεργό μέλος κοινωνικών κινημάτων κατά του καθεστώτος και έχοντας συλληφθεί μία φορά, εγκατέλειψε την Τεχεράνη όταν ήταν 20 ετών για να σπουδάσει στο εξωτερικό. Σήμερα, στα 36 του, ζώντας πλέον στην Αμερική και με σπουδές στην Ιστορία και στην Πολιτική, είναι λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ, αρθρογραφεί για το αμερικανικό Atlantic και έχει γράψει δύο βιβλία για το Ιράν.
Ο δρ Αζίζι αναφέρει πως υπήρχε η υπόσχεση του καθεστώτος ότι εφόσον το Ισραήλ επιτεθεί στο Ιράν ανοίγει ταυτόχρονα μέτωπο με όλο τον άξονα (Χαμάς, Χεζμπολάχ, Χούθι, σιιτικές πολιτοφυλακές). «Αντ’ αυτού, σήμερα το Ισραήλ πολεμάει πρακτικά σε ένα μέτωπο. Οι Χούθι σχεδόν δεν επιτίθενται πια, η Χεζμπολάχ πολύ περιορισμένα, οι άλλες ομάδες επίσης. Είναι τεράστια ήττα για τον Χαμενεΐ. Εχει χάσει τον σεβασμό. Ακόμη κι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι “έπρεπε να είχαμε επιτεθεί νωρίτερα” τον κατηγορούν για ανικανότητα».
Ο αναλυτής επισήμανε πως ο συγκεκριμένος πόλεμος έδειξε με κάποιον τρόπο την αναποτελεσματικότητα του καθεστώτος να προστατέψει τους πολίτες. Σημείωσε ότι ελάχιστα έχουν γίνει από την πολιτική προστασία, ενώ αυτό που βλέπει είναι κυρίως την αλληλεγγύη που δείχνουν οι Ιρανοί μεταξύ τους. Ο ίδιος εξηγεί πως η αναποτελεσματικότητα αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι οι άνθρωποι που περιστοιχίζουν την κυβέρνηση επιλέγονται με βάση την ιδεολογική τους προσήλωση και όχι τις ικανότητές τους. «Οι άνθρωποι που ήταν πραγματικά μορφωμένοι, ικανοί, άνθρωποι με δύναμη και επάρκεια, έχουν εκδιωχθεί από το σύστημα. Πολλοί έχουν φυλακιστεί».
Ερωτηθείς για τα μηνύματα του Μπέντζαμιν Νετανιάχου προς τον ιρανικό λαό, χαρακτήρισε «φαντασιώσεις» τις παραινέσεις για εξέγερση και «επανάσταση του λαού» στο Ιράν που θα ανατρέψει το καθεστώς, λέγοντας ότι ο κόσμος αυτή τη στιγμή προσπαθεί να επιβιώσει. «Εδώ οι άνθρωποι φοβούνται να βγουν στον δρόμο, θα οργανώσουν επανάσταση;». Αυτό όμως, είπε, δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν αλλαγές εκ των έσω. «Υπάρχουν φράξιες εντός του καθεστώτος που είναι πιθανόν να θέλουν να ακολουθήσουν μια ειρηνική πολιτική και αυτές ίσως φέρουν μια αλλαγή».
Δεδομένων των συνθηκών, αυτό είναι και το καλύτερο σενάριo, σύμφωνα με τον ιστορικό και συγγραφέα: «Αυτό που ίσως δούμε είναι η εμφάνιση μιας πιο ορθολογικής, πατριωτικής, τεχνοκρατικής και πραγματιστικής ηγεσίας μέσα από το ίδιο το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας, η οποία θα αναλάβει τα ηνία και θα αποδεχθεί την ανάγκη για ειρήνη. Φυσικά ελπίζω σε μια δημοκρατία. Ομως, το πιθανότερο είναι ότι θα προκύψει απλώς ένα πιο τεχνοκρατικό καθεστώς».
