Στο Ελσίνκι συναντήθηκαν την Τρίτη οι ηγέτες των νατοϊκών χωρών της Βαλτικής Θάλασσας, επιχειρώντας να ενισχύσουν τα μέτρα ασφαλείας σε μία θαλάσσια περιοχή, που κάποτε ήταν πρότυπο ευημερίας και πολυμερούς συνεργασίας.
Aφορμή για τη συνάντηση στάθηκαν οι μυστηριώδης και διαδοχικές ζημιές σε υποβρύχια καλώδια που κόπηκαν στη Βαλτική Θάλασσα. Στα μέσα Νοεμβρίου ένα καλώδιο τηλεπικοινωνιών που συνέδεε τη Λιθουανία με τη νήσο Γκότλαντ της Σουηδίας τέθηκε κάτω από άγνωστες συνθήκες, ενώ την επόμενη μέρα σταμάτησε να λειτουργεί ακόμα ένα καλώδιο που συνέδεε τη Γερμανία με τη Φινλανδία.
Πολλοί κάνουν λόγο για προφανή δολιοφθορά ενώ ορισμένοι υποψιάζονται ότι πίσω από αυτές τις ενέργειες κρύβεται είτε η Ρωσία, είτε ο αποκαλούμενος «σκιώδης στόλος» που δραστηριοποιείται για λογαριασμό της Ρωσίας σε διεθνή ύδατα, προκειμένου να παρακαμφθούν οι δυτικές κυρώσεις. Ενίοτε πάντως, οι υποψίες στρέφονται και εναντίον της Κίνας.
Επιστρατεύονται «νέες τεχνολογίες»
Μετά τη σύνοδο, ο νέος Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ανακοίνωσε την έναρξη της επιχείρησης Baltic Sentry, υπό τη διεύθυνση του Αμερικανού στρατιωτικού διοικητή των συμμαχικών δυνάμεων στην Ευρώπη Κρίστοφερ Καβόλι. Οπως αναφέρει ο Ρούτε, «η συγκεκριμένη στρατιωτική επιχείρηση αποτελεί μέρος της προσπάθειας να βελτιώσουμε τη ναυτική παρουσία μας, επιτηρώντας περιοχές που θεωρούνται κρίσιμες για τη Συμμαχία μας. Περιλαμβάνει μία σειρά μέτρων, όπως οι ναυτικές περιπολίες με φρεγάτες. Επίσης, συμφωνήσαμε σήμερα σε μία πρωτοβουλία για να αναπτύξουμε νέες τεχνολογίες που συμβάλλουν σε αυτή την προσπάθεια, όπως η χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών με σκοπό την καλύτερη επιτήρηση και την αποτροπή».
Στη σύνοδο του Ελσίνκι συμμετείχε και ο καγκελάριος Ολαφ Σολτς, ο οποίος ανέφερε ότι η Γερμανία θα συμμετάσχει στις νατοϊκές περιπολίες, χαρακτήρισε «πολύ σοβαρή υπόθεση» τα σενάρια περί δολιοφθοράς και μάλιστα έβαλε ξεκάθαρα στο κάδρο των ευθυνών τον «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας. Οπως τόνισε ο Γερμανός καγκελάριος μετά τη συνάντηση, «θα συνεχίσουμε τις δράσεις εναντίον του “σκιώδους στόλου” της Ρωσίας, όπως είναι οι κυρώσεις που έχουν ήδη επιβληθεί και άλλες που θα ακολουθήσουν. Θα ληφθούν μέτρα εναντίον συγκεκριμένων πλοίων και συγκεκριμένων ναυτιλιακών εταιρειών, που, μεταξύ άλλων, αποτελούν και μία απειλή για το περιβάλλον».
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ απείλησε με συλλήψεις τους ύποπτους πλοιάρχους, χωρίς ωστόσο να αναφερθεί συγκεκριμένα στη Ρωσία ή σε οποιαδήποτε άλλη χώρα. «Οι καπετάνιοι θα πρέπει να καταλάβουν ότι οι απειλές εναντίον των υποδομών μας θα έχουν συνέπειες» υπογραμμίζει ο Μαρκ Ρούτε. «Δεν αποκλείονται ακόμη και συλλήψεις ή κατασχέσεις».
Τι επιτρέπεται στα διεθνή ύδατα;
Ο «σκιώδης στόλος» της Ρωσίας απασχολεί ιδιαιτέρως το ΝΑΤΟ μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Εκτιμάται ότι περιλαμβάνει περισσότερα από 400 πλοία, ως επί το πλείστον παλαιότερης κατασκευής και χωρίς επαρκή ασφαλιστική κάλυψη, τα οποία παρακάμπτουν τις δυτικές κυρώσεις και ιδιαίτερα την απαγόρευση προμήθειας πετρελαίου. Σύμφωνα με τους Financial Times, το ιδιοκτησιακό καθεστώς παραμένει ασαφές, καθώς το αποκρύπτει μία αλυσίδα αχυρανθρώπων και offshore εταιρειών, οι οποίες μάλιστα αλλάζουν ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
Αξιωματούχοι της Ε.Ε. εκτιμούν πως στον «σκιώδη στόλο» ανήκει και το πετρελαιοφόρο Eagle S, με σημαία Νήσων Κουκ, που εντοπίστηκε μεταξύ Φινλανδίας και Εσθονίας και θεωρείται ύποπτο για δολιοφθορά, τα περασμένα Χριστούγεννα, στο υποθαλάσσιο καλώδιο τροφοδοσίας Estlink-2. Τα 24 μέλη του πληρώματος συνελήφθησαν και κρατούνται στην Φινλανδία. Η υπόθεση του Eagle S έδωσε νέα τροφή στη συζήτηση για τη λήψη δραστικών μέτρων.
Το ζήτημα είναι ότι, κατά κανόνα, τα πλοία του «σκιώδους στόλου» κινούνται σε διεθνή ύδατα και σε αυτές τις περιπτώσεις οι δυνατότητες παρέμβασης των εθνικών αρχών είναι μάλλον περιορισμένες, σχολιάζει στην ανάλυσή της η Deutsche Welle.
Αυτό ισχύει και στην περίπτωση του «σκιώδους στόλου» που εμφανίζεται στα ανοιχτά της νότιας Πελοποννήσου, αλλά και πάλι σε διεθνή ύδατα, καταλήγει η γερμανική εφημερίδα.
Πηγή Deutsche Welle
