Δεκαέξι ανεμογεννήτριες αναμένεται να τοποθετηθούν ανάμεσα στις ακτές και στους δασώδεις λόφους του ρωσικού νησιού Σαχαλίνη στον Ειρηνικό, δημιουργώντας ένα αιολικό πάρκο μεγαλύτερο από οποιοδήποτε άλλο υπάρχει σήμερα στη Ρωσία. Η καθαρή ενέργεια που θα παράγεται από το πάρκο θα κατευθυνθεί προς την εξόρυξη περισσότερου άνθρακα.
Η Ρωσία προσπαθεί να διατηρήσει τον πλούτο και τη δύναμή της από την πώληση ορυκτών καυσίμων, παρόλο που το Κρεμλίνο αναγνωρίζει όλο και συχνότερα το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής. Την προηγούμενη εβδομάδα, ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν δήλωσε ότι η Ρωσία θα σταματήσει να προσθέτει διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα έως το 2060. Ηταν μια αξιοσημείωτη ανατροπή, αφού ο Πούτιν απορρίπτει εδώ και καιρό τα επιστημονικά δεδομένα της κλιματικής αλλαγής και πολλοί στη χώρα βλέπουν τις διεθνείς προσπάθειες για την καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη ως μέρος του δυτικού σχεδίου αποδυνάμωσης της Ρωσίας. Η ανακοίνωσή του έρχεται πριν από τη σύνοδο κορυφής για το κλίμα, COP26, στη Γλασκώβη.
Ωστόσο, δεν είναι σαφές εάν η Ρωσία είναι ειλικρινής στη νέα της υπόσχεση. Ρώσοι εμπειρογνώμονες και κυβερνητικοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι οι κινήσεις επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από την οικονομία, με τα σχέδια της Ευρωπαϊκής Ενωσης για δασμούς σε χώρες με μεγάλες εκπομπές ρύπων να απειλούν τις ρωσικές εξαγωγές. Ορισμένα από τα ρωσικά σχέδια έχουν προκαλέσει επιφυλάξεις, ειδικά η μεγάλη εξάρτηση από τα δάση ως «εργαλεία» απορρόφησης διοξειδίου του άνθρακα. Η χώρα συνεχίζει να επενδύει στην παραγωγή περισσότερων ορυκτών καυσίμων.
Οι κλιματικές αντιθέσεις της Ρωσίας αποτυπώνονται στη νήσο Σαχαλίνη, βορείως της Ιαπωνίας. Το νησί των 500.000 κατοίκων είναι πλούσιο σε υδρογονάνθρακες, ωστόσο, η περιφερειακή κυβέρνηση δεσμεύθηκε πέρυσι να κάνει το νησί την πρώτη περιοχή της χώρας που θα είναι «ουδέτερη από άνθρακα» έως το 2025.
Η Σαχαλίνη απορροφά τόσον άνθρακα όσον εκπέμπει. Το σχέδιο του νησιού δείχνει ότι το φυσικό αέριο και τα δάση που απορροφούν άνθρακα θα είναι το κλειδί για τη μείωση των «καθαρών» εκπομπών. Προς το παρόν, προβλέπονται επίσης εμπορία εκπομπών, ενέργεια υδρογόνου, μονάδες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ανάπτυξη «αποθηκών» άνθρακα – μια ένδειξη της μεταβαλλόμενης δυναμικής σε μια χώρα όπου οι θερμοκρασίες αυξάνονται με διπλάσια ταχύτητα από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Τα δάση ως «εργαλεία» απορρόφησης διοξειδίου του άνθρακα σε μια χώρα που συνεχίζει να επενδύει στην παραγωγή περισσότερων ορυκτών καυσίμων.
«Tο πιο σημαντικό που συμβαίνει τώρα στη Ρωσία είναι ότι δημιουργείται κάποια συναίνεση γύρω από την κλιματική αλλαγή», δήλωσε πρόσφατα ο ειδικός απεσταλμένος του Πούτιν για την τεχνολογική ανάπτυξη, Ντμίτρι Ν. Πεσκόφ.
Μεγάλο μέρος της Σαχαλίνης καλύπτεται από δάση που μαρτυρούν τον κρίσιμο ρόλο της Ρωσίας στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, αλλά και την ευπάθειά της σε αυτήν. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, τα δάση του νησιού απορροφούν ήδη 11 εκατομμύρια από τα 12 εκατομμύρια μετρικούς τόνους άνθρακα που εκπέμπει η ανθρώπινη δραστηριότητα –- καθιστώντας τον στόχο της ουδετερότητας από άνθρακα εφικτό με σχετικά μικρές μειώσεις εκπομπών.
Οι σχεδιασμοί της Μόσχας
Σε εθνικό επίπεδο, η Μόσχα σχεδιάζει να διπλασιάσει την ποσότητα άνθρακα που υπολογίζεται ότι απορροφάται από τα δάση και άλλα οικοσυστήματα έως το 2050. Μέρος αυτής της αύξησης θα προέλθει από την καταπολέμηση δασικών πυρκαγιών, από την αλλαγή των δασικών πρακτικών, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται αυτή η απορρόφηση, χρησιμοποιώντας «σύγχρονα μαθηματικά μοντέλα βασισμένα στη τεχνητή νοημοσύνη». Αυτό προκαλεί τον σκεπτικισμό των περιβαλλοντολόγων. «Το πρόβλημα είναι ότι αυτοί οι αριθμοί δεν βασίζονται σε αξιόπιστα δεδομένα ή μελέτες», δήλωσε ο ειδικός για το κλίμα της Greenpeace Russia, Βασίλι Γιαμπλόκοφ.
Σύμφωνα με τα σχέδιά της, η Ρωσία θα εκπληρώσει τη δέσμευσή της στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παρισιού να μειώσει τις εκπομπές της κατά 30% έως το 2030 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Υπάρχουν όμως ενδείξεις πως θα αναθεωρήσει τα σχέδιά της για να είναι πιο φιλόδοξα. Το πρόχειρο σχέδιο κυβερνητικής στρατηγικής για το κλίμα καλεί τη Ρωσία να μειώσει τις εκπομπές της κατά 79% έως το 2050.
Η Mόσχα πιθανότατα θα παρουσιάσει τα δικά της αιτήματα στη σύνοδο της Γλασκώβης, συμπεριλαμβανομένων της διεθνούς αναγνώρισης των έργων δέσμευσης άνθρακα που πραγματοποιήθηκαν και τη μεταχείριση της πυρηνικής και της υδροηλεκτρικής ενέργειας ως «πράσινης» στο ίδιο επίπεδο με την αιολική και την ηλιακή ενέργεια. Υπάρχει ακόμη ελπίδα πως η Δύση μπορεί να χαλαρώσει τις κυρώσεις, για να επιβραβεύσει την πιο θετική στάση της Μόσχας απέναντι στο κλίμα. «Ενας αμοιβαίος εχθρός ενώνει τους πάντες», είπε ο Πεσκόφ. «Η Ρωσία διαθέτει μια σειρά από κλειδιά για την επίλυση του προβλήματος της υπερθέρμανσης του πλανήτη, το οποίο είναι πολύ δύσκολο να λυθεί χωρίς εμάς».
