Αφησαν τα εγκόσμια και κλείστηκαν σε ερμητικά σφραγισμένους σωλήνες σε εργαστήριο της Μόσχας οι έξι επίδοξοι κατακτητές του Κόκκινου Πλανήτη. Θα διατρέφονται με αποξηραμένα τρόφιμα και θα αναπνέουν ανακυκλωμένο αέρα, αλλά γι’ αυτά τα βιώματά τους δεν επιτρέπεται να πουν κουβέντα.
Οι έξι μελλοντικοί ταξιδιώτες του διαστήματος θα παραμείνουν απομονωμένοι από τον υπόλοιπο κόσμο επί 105 ημέρες. Θα κάνουν το πρώτο βήμα για την αποστολή επανδρωμένων διαστημικών αποστολών στον Αρη, δοκιμάζοντας τα όρια της ανθρώπινης αντοχής στη μοναξιά και τη μονοτονία ενός διαπλανητικού ταξιδιού.
«Κατά κάποιο τρόπο είναι ένα πραγματικό διαστημικό ταξίδι, ακίνδυνο και χωρίς έλλειψη βαρύτητας», εξηγεί ο Σεργκέι Ριαζάνσκι, εκπαιδευόμενος κοσμοναύτης και αρχηγός της- μελλοντικής- αποστολής.
Το ρωσικό πρόγραμμα προσομοίωσης του διαστημικού ταξιδιού στον Αρη θα συνεχιστεί με τη δεύτερη φάση του πειράματος, που θα διαρκέσει επί 520 ημέρες, όσο ακριβώς και ολόκληρο το μελλοντικό ταξίδι στον Κόκκινο Πλανήτη.
Η αλήθεια είναι ότι επανδρωμένη αποστολή στον Κόκκινο Πλανήτη δεν θα επιχειρηθεί πριν από την πάροδο 20 ετών. Οι Ρώσοι επιστήμονες και η πολιτική ηγεσία της χώρας, ωστόσο, θέλησαν να βρεθούν στην πρωτοπορία και δρομολόγησαν αυτό το πρόγραμμα προσομοίωσης του ταξιδιού. Το Mars-500 -όπως ονομάζεται- δεν πρόκειται να πληγεί παρά την οικονομική κρίση. Ο πρωθυπουργός Βλαντιμίρ Πούτιν, εξάλλου, δεσμεύτηκε ότι δεν θα περιορίσει τη χρηματοδότηση των αποστολών διαστημικής εξερεύνησης.
Η ρωσική προσπάθεια έχει σήμερα ιδιαίτερη σημασία. Η NASA ετοιμάζεται να αποχαιρετίσει το πρόγραμμα του διαστημικού λεωφορείου, παραχωρώντας στη Ρωσία το αποκλειστικό προνόμιο επανδρωμένων αποστολών, τουλάχιστον μέχρι να ετοιμαστούν οι πύραυλοι ΑRΕS.
Ο ανταγωνισμός για την κατάκτηση του διαστήματος, που αποτέλεσε το κύριο χαρακτηριστικό της ψυχροπολεμικής περιόδου, έχει αντικατασταθεί από ένα νέο πνεύμα διεθνούς συνεργασίας. Εκτός από τις ρωσικές διαστημικές υπηρεσίες στο Μars-500 συμμετέχει η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (ESA), το Ινστιτούτο Βιοϊατρικής Διαστημικής Ερευνας, που εδρεύει στο Χιούστον του Τέξας και άλλοι.
«Είμαστε υπερήφανοι που το πείραμά μας προβλήθηκε διεθνώς και προσέλκυσε κορυφαίους επιστήμονες από άλλα κράτη», δήλωσε ο Μαρκ Σ. Μπελακόφσκι, αναπληρωτής διευθυντής του προγράμματος. «Εργαζόμαστε για το καλό της Ανθρωπότητας».
Ο Μπελακόφσκι πιστεύει ότι μόνο με διεθνή συντονισμένη προσπάθεια θα καταστεί δυνατή η υπερκέραση των εμποδίων που εγκυμονεί η μελλοντική επανδρωμένη αποστολή στον Αρη. Τα πληρώματα θα πρέπει να προστατευτούν από την επικίνδυνη ακτινοβολία αλλά και τη μυική ατροφία που θα προκαλέσει η μακροχρόνια παραμονή τους σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας. Το σημαντικότερο, όμως, είναι να προστατευθούν τα πληρώματα από τον ίδιο τους τον εαυτό. Το διαπλανητικό ταξίδι διαφέρει από τις μακροχρόνιες αποστολές που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη. Εκεί τα πληρώματα έχουν επαφή με το κέντρο ελέγχου, λαμβάνουν βοήθεια από ειδικούς στη Γη και μιλούν με τους οικείους τους. Κατά την αποστολή στον Αρη, οι αστροναύτες θα επικοινωνούν δύσκολα με τον πλανήτη μας.
«Ο αστροναύτης που θα ταξιδέψει στον Αρη πρέπει να έχει αυτοέλεγχο, να αξιολογεί την κατάσταση τις σχέσεις του με το πλήρωμα και το κέντρο ελέγχου και να διορθώνει τα σφάλματά του», εξηγεί ο Μπόρις Μαρούκοφ, διευθυντής του πειράματος και τέως μέλος των αποστολών στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. «Στην πραγματικότητα πρέπει να είναι ψυχοθεραπευτής του εαυτού του».
Οι εθελοντές που συμμετέχουν στην πρώτη φάση του Mars- 500- τέσσερις Ρώσοι, ένας Γερμανός και ένας Γάλλος- θα λάβουν μέρος σε 70 πειράματα για τις διακυμάνσεις του μεταβολισμού, τους κύκλους ύπνου – εγρήγορσης και την κατάσταση καρδιαγγειακού και ανοσοποιητικού συστήματος σε συνθήκες απομόνωσης.
