Τις τεταμένες σχέσεις ΗΠΑ – Ρωσίας αποπειράθηκαν να εξομαλύνουν οι επικεφαλής της αμερικανικής και της ρωσικής διπλωματίας, Χίλαρι Ρόνταμ-Κλίντον και Σεργκέι Λαβρόφ την Παρασκευή στη Γενεύη. Προτού, όμως, οι υψηλοί προσκεκλημένοι πάρουν τις θέσεις τους στο επίσημο δείπνο, η πρωτοβουλία της κ. Κλίντον να προσφέρει χιουμοριστικό δώρο στον Ρώσο ομόλογό της προκάλεσε στιγμιαία αμηχανία. Η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών προσέφερε στον κ. Λαβρόφ κόκκινο πλαστικό κουμπί, με την αγγλική λέξη «reset» (επανεκκίνηση) και τη ρωσική λέξη «peregruzka» γραμμένη με αγγλικούς και όχι κυριλλικούς χαρακτήρες.
Το δώρο αναφερόταν έμμεσα στην ομιλία του αντιπροέδρου Τζο Μπάιντεν τον περασμένο μήνα στο Μόναχο, στην οποία ο Αμερικανός αντιπρόεδρος είχε ζητήσει Μόσχα και Ουάσιγκτον «να πατήσουν το κουμπί της επανεκκίνησης» στις σχέσεις τους.
«Δουλέψαμε σκληρά για να βρούμε τη σωστή λέξη στα ρωσικά. Πιστεύετε ότι τα καταφέραμε;» ρώτησε η κ. Κλίντον τον Σεργκέι Λαβρόφ, δίνοντάς του το ακαλαίσθητο αντικείμενο. «Είναι λάθος», είπε στεγνά ο κ. Λαβρόφ, προτού εξηγήσει ότι η λέξη που είχαν χρησιμοποιήσει οι Αμερικανοί σημαίνει «υπερφόρτωση» και όχι επανεκκίνηση (perezagruzka).
Επαναδιαπραγμάτευση
Παρά το μικρό αυτό ατόπημα, η συζήτηση μεταξύ της κ. Κλίντον και του κ. Λαβρόφ υπήρξε εγκάρδια και εποικοδομητική, θέτοντας τις βάσεις για εκ βάθρων επαναδιαπραγμάτευση του Συμφώνου Μείωσης των Βαλλιστικών Οπλων (START), αλλά και για συνεργασία στο ακανθώδες θέμα της αντιπυραυλικής ασπίδας. Το ατυχές κόκκινο κουμπί συνέχισε, όμως, να εισβάλλει στη συζήτηση. Ο κ. Λαβρόφ είπε έτσι ότι ελπίζει η γλωσσική αυτή αστοχία να «συμβάλει στην προώθηση της εκμάθησης της ρωσικής γλώσσας στις ΗΠΑ και της αγγλικής στη Ρωσία». Η κ. Κλίντον απάντησε ότι η εσφαλμένη μετάφραση ίσως να είναι πιο εύστοχη από τη σωστή, καθώς η επανεκκίνηση των σχέσεων σημαίνει εργασιακή «υπερφόρωση» και για τις δύο πλευρές. Ο κ. Λαβρόφ συμφώνησε με την εκτίμηση αυτή, λέγοντας ότι «το φορτίο είναι βαρύ, σε ό,τι αφορά τα θέματα προς συζήτηση, αλλά ούτε η Χίλαρι ούτε κι εγώ επιθυμούμε να το αποφύγουμε».
Εχοντας εξαντλήσει τις ηλεκτρολογικές παρομοιώσεις, ο κ. Λαβρόφ υπογράμμισε τη χαρά του που ΗΠΑ και Ρωσία ετοιμάζονταν να πατήσουν ένα κουμπί επανεκκίνησης και όχι ένα άλλο κόκκινο κουμπί, που θα σηματοδοτούσε την έναρξη πολέμου. Πηγές του Στέιτ Ντιπάρτμεντ αδυνατούσαν χθες να δώσουν εξηγήσεις για το ετυμολογικό σφάλμα, αν και η πολυμελής συνοδεία της Αμερικανίδας ΥΠΕΞ διαθέτει πολλούς άριστους γνώστες της ρωσικής γλώσσας και κουλτούρας, που όφειλαν να έχουν εντοπίσει το οφθαλμοφανές λάθος.
Αναγνωρίζοντας ότι το μεταφραστικό σφάλμα απειλούσε να επισκιάσει την ουσία της συνάντησης, η κ. Κλίντον έσπευσε να θερμάνει το κλίμα. «Εκτιμώ την προθυμία του υπουργού Εξωτερικών, κ. Λαβρόφ, να συζητήσει όλα τα θέματα. Τίποτε δεν έμεινε εκτός συζήτησης. Πιστεύω ότι κάναμε μία καλή αρχή», είπε η κ. Κλίντον. Ο κ. Λαβρόφ, του οποίου η σχέση με την προηγούμενη Αμερικανίδα ΥΠΕΞ, Κοντολίζα Ράις, υπήρξε ιδιαίτερα τεταμένη, συμφώνησε λέγοντας: «Πιστεύω ότι μπορούμε να φθάσουμε σε κοινές θέσεις σε ό,τι αφορά τους στρατηγικούς εξοπλισμούς και την αντιπυραυλική άμυνα. Πρέπει να σας ομολογήσω ότι με την κ. Κλίντον οι σχέσεις μας είναι άριστες».
Οι δύο υπουργοί συμφώνησαν να συνεργασθούν στην εκπόνηση της νέας συνθήκης περιορισμού των βαλλιστικών πυραύλων, το χρονοδιάγραμμα της οποίας θα αποφασίσουν οι πρόεδροι Ομπάμα και Μεντβέντεφ, στην πρώτη μεταξύ τους συνάντηση στο Λονδίνο τον Απρίλιο.
Ο κ. Λαβρόφ και η κ. Κλίντον συζήτησαν επίσης την πρόσφατη πρόταση του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, σε επιστολή του στον Ρώσο ομόλογό του, για αλλαγές στο σχεδιαζόμενο σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας σε Πολωνία και Τσεχία, εφόσον η Ρωσία βοηθήσει στην τιθάσευση των ιρανικών πυρηνικών φιλοδοξιών.
Διαφωνία στο Κόσοβο
Στη συνέντευξη Τύπου, που παραχώρησαν μετά το δείπνο, η κ. Κλίντον τόνισε ότι δεν απέφυγε κανένα «δύσκολο» θέμα, όπως τον πόλεμο στη Γεωργία, ενώ ο κ. Λαβρόφ επανέλαβε τη ρωσική διαφωνία με την ανεξαρτησία του Κοσόβου.
Νωρίτερα, η κ. Κλίντον δεσμεύθηκε σε αναζωογόνηση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, κατά τη διάρκεια ομιλίας της σε φοιτητές και ασκούμενους στο Ευρωκοινοβούλιο στις Βρυξέλλες, ενώ υπογράμμισε τη σημασία της Ευρώπης στην επίτευξη πανανθρώπινων στόχων, όπως η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και η καταπολέμηση της τρομοκρατίας.
