ΜΟΣΧΑ. Συμβόλαιο για την τιμολόγηση και τη διέλευση φυσικού αερίου διάρκειας δέκα ετών υπέγραψε χθες η Ρωσία και η Ουκρανία, θέτοντας τέρμα στον πολυήμερο «πόλεμο του φυσικού αερίου». Η συμφωνία υπεγράφη στη Μόσχα από τους επικεφαλής της ρωσικής Γκαζπρόμ και της ουκρανικής Ναφτογκάζ, υπό τα βλέμματα των πρωθυπουργών Βλαντιμίρ Πούτιν της Ρωσίας και Γιούλια Τιμοσένκο της Ουκρανίας.
Μια ένδειξη ότι η συμφωνία θεωρείται οριστική ήταν η δήλωση του Ρώσου πρωθυπουργού Πούτιν σύμφωνα με την οποία εκλείπει πλέον η ανάγκη αποστολής Ευρωπαίων παρατηρητών που θα μετρούν τους όγκους του διακινούμενου αερίου. Η συμφωνία ουσιαστικά καταργεί τις εκπτώσεις στην προμήθεια φυσικού αερίου, που απολάμβανε η Ουκρανία από τα πρώτα μετασοβιετικά χρόνια. Από το 2010, η Ουκρανία θα αντιμετωπίζεται όπως κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα και θα υποχρεούται να καταβάλλει στη Ρωσία αντίτιμο που καθορίζεται από τις τρέχουσες τιμές της αγοράς. Αυτό σημαίνει σημαντική αύξηση για την Ουκρανία, που ώς τώρα προμηθευόταν το φυσικό αέριο στη μισή τιμή. Αντίστοιχα, η έκπτωση που παρείχε η Ουκρανία στη Ρωσία στο κόστος διέλευσης καταργείται, με αποτέλεσμα το τίμημα που καταβάλει η Ρωσία για τη διέλευση του αερίου της από το ουκρανικό έδαφος να διπλασιαστεί. Οι αλλαγές αυτές θα εφαρμοστούν από το 2010, ενώ τη φετινή χρονιά, η Ουκρανία θα έχει έκπτωση 20% και η Ρωσία θα διατηρήσει την έκπτωση στο κόστος διέλευσης. Επίσης, η συμφωνία καταργεί την ενδιάμεση εταιρεία RusUkrEnergo, που κατηγορείτο για αδιαφανείς χειρισμούς, και στο εξής οι εταιρείες Gazprom και Naftogaz θα διαπραγματεύονται απευθείας μεταξύ τους. Παρατηρητές επίσης σημείωσαν ότι στο κοινό ανακοινωθέν δεν έγινε καμιά αναφορά στο χρέος της Ουκρανίας προς τη Ρωσία, το οποίο η πρώτη αρνείται ότι υπάρχει.
Υπογράφηκε χθες
Η συμφωνία, που οριστικοποιήθηκε μετά από μαραθώνιες διαβουλεύσεις Πούτιν-Τιμοσένκο τα ξημερώματα της Κυριακής, υπογράφηκε χθες σε τελετή που μεταδόθηκε απευθείας από τη ρωσική τηλεόραση. Στους Ευρωπαίους αξιωματούχους που ρωτούσαν πότε θα αποκατασταθεί η ροή του φυσικού αερίου, η Τιμοσένκο χθες το βράδυ απάντησε «εντός ολίγων ωρών».
Ως χθες το βράδυ δεν υπήρχε αντίδραση στη συμφωνία από την πλευρά του φιλοδυτικού Ουκρανού προέδρου Γιούσενκο, που είναι πολιτικός αντίπαλος της Τιμοσένκο και στο παρελθόν έχει τορπιλίσει τις απόπειρές της να έρθει σε συνεννόηση με τη Ρωσία. Ο παράγοντας Γιούσενκο οδηγούσε κάποιους Ευρωπαίους αξιωματούχους να συγκρατούν την αισιοδοξία τους, χθες, έως ότου δουν πραγματικά το ρωσικό φυσικό αέριο να ρέει ανεμπόδιστο από το ουκρανικό έδαφος. Η τιμολογιακή διαμάχη που, καλώς εχόντων των πραγμάτων, μόλις έληξε, είχε αρχίσει την 1η Ιανουαρίου και είχε κλιμακωθεί στις 7 Ιανουαρίου με την πλήρη διακοπή της ροής ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη. Η διαμάχη άφησε χωρίς φυσικό αέριο περιοχές της Ουκρανίας αλλά και χώρες όπως η Σλοβακία και η Βουλγαρία.
