Η Σταρ Σίτι, το πάλαι ποτέ απόρρητο κέντρο εκπαίδευσης κοσμοναυτών της ΕΣΣΔ κοντά στη Μόσχα, για πτήσεις με το διαστημόπλοιο Σογιούζ, έχει διατηρήσει πολλά χαρακτηριστικά της σοβιετικής εποχής. Ολοι οι Αμερικανοί που εργάσθηκαν εκεί διηγούνται ιστορίες γραφειοκρατικής τρέλας, απαράβατων κανόνων και μονομερών αποφάσεων.
Θα θυμίζει κωμόπολη
Με τη νέα του ονομασία «Σταρ Σίτι», το κέντρο θα θυμίζει από εδώ και στο εξής πραγματική αμερικανική κωμόπολη, καθώς η ΝΑΣΑ θα διακόψει από το 2010 και για πέντε έτη τις επανδρωμένες διαστημικές αποστολές προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, προτού εμφανίσει την επόμενη γενιά διαστημοπλοίων της, γύρω στο 2015. Οι Αμερικανοί ειδικοί, που εργάζονται δίπλα στους Ρώσους συναδέλφους τους στη Σταρ Σίτι, αναφέρουν ότι η πολυετής συνεργασία τους με Ρώσους φυσικούς και αστρονόμους, έχει δημιουργήσει στενούς δεσμούς φιλίας και αλληλοεκτίμησης.
«Πρόκειται για εντυπωσιακό πολιτικό επίτευγμα. Πολλές κυβερνήσεις διαδέχθηκαν η μία την άλλη στο Κρεμλίνο και την Ουάσιγκτον, αλλά η μεταξύ μας συνεργασία βελτιώθηκε», λέει ο Αμερικανός αστροναύτης Γκάρεθ Ράισμαν, που ταξίδεψε στις αρχές του χρόνου στο ΔΔΣ, όπου παρέμεινε για χρονικό διάστημα τριών μηνών.
Τους πρώτους μήνες της διαστημικής συνεργασίας, στα τέλη της δεκαετίας του 1990, η έλλειψη επαρκούς χρηματοδότησης της Σταρ Σίτι σήμανε πραγματική πείνα για τους εκπαιδευόμενους. «Δεν υπήρχε καθόλου φαγητό στα ράφια του διαστημικού κέντρου. Πέντε φορές την εβδομάδα, το μενού μας ήταν ρύζι και φασόλια», θυμάται ο Μάικλ Μπαράτ, μέλος της πρώτης ομάδας Αμερικανών τεχνικών στη Σταρ Σίτι.
Ο σημερινός επικεφαλής του αμερικανικού διαστημικού προγράμματος στη Σταρ Σίτι, Τζον Μακμπράιν, διηγείται πώς έχασε 15 κιλά σωματικού βάρους, κατά τη διάρκεια της πρώτης του «θητείας» στη Σταρ Σίτι από τον Ιούλιο έως και τον Οκτώβριο του 1994. Οι πρώτες αυτές ημέρες ήταν γεμάτες καχυποψία και δισταγμό, ενώ τα πρώτα αμερικανικά πληρώματα είχαν την πεποίθηση ότι παρακολουθούνται από την KGB. Τα πράγματα, όμως, έχουν αλλάξει. Παρά την ύπαρξη σημαντικών πολιτισμικών διαφορών μεταξύ Αμερικανών και Ρώσων, η συνεργασία είναι πλέον άριστη, ενώ οι Αμερικανοί αστρονόμοι άρχισαν να εκτιμούν την απέριττη φύση των εγκαταστάσεων και των ρωσικών διαστημοπλοίων. «Δαπανούν τα χρήματά τους εκεί που αξίζει και όχι σε νέα σχέδια, που θα ήταν βασισμένα σε αισθητικά κριτήρια και δεν θα είχαν καμία ουσιαστική αξία», λέει ο Φίλιπ Κλίρι, στέλεχος της ΝΑΣΑ.
