Διαβάζοντας τα δημοσιεύματα του δυτικού Τύπου περί Τουρκίας αποκομίζει κανείς την εντύπωση ότι στη χώρα αυτή διεξάγεται μάχη μεταξύ του θρησκευόμενου, πλην όμως δημοκρατικού κυβερνώντος κόμματος και της κοσμικής, αλλά αντιδημοκρατικής αντιπολίτευσης. Η πραγματικότητα διαφέρει. Ο υπέρτατος αγών δίδεται υπέρ της σωτηρίας της ψυχής της Τουρκίας. Αυτή θα μετεξελιχθεί σε σύγχρονη φιλελεύθερη δημοκρατία, παραμένοντας σημαντικό μέλος της ευρωατλαντικής κοινότητας; Ή θα διολισθήσει προς ανελεύθερα συστήματα, θα μετακινηθεί προς τον άξονα Ρωσίας – Ιράν;
Η τόσο περίπλοκη πολιτική και κοινωνική μεταμόρφωση που συντελείται στην Τουρκία ενέχει το στοιχείο της μοναδικότητας. Θεμελιώθηκε με βάση τις αρχές της κοσμικής Δημοκρατίας, προσανατολισμένης προς τη Δύση, όπως το θέλησαν οι ιδρυτές της. Ομως, οι δημοκρατικοί θεσμοί παρέμειναν ανίσχυροι, ο πολιτικός και δημοκρατικός πολιτισμός δεν απέκτησε ρίζες. Σήμερα, στην Τουρκία εξελίσσεται μια πάλη εξουσίας από την οποία εξαρτάται το μέλλον της μοναδικής αυτής δυτικής δημοκρατικής λαϊκής αλλά και μουσουλμανικής χώρας.
Το κυβερνών κόμμα και οι οπαδοί του έχουν χρισθεί «δημοκράτες», ταγμένοι στις μεταρρυθμίσεις και στις ελευθερίες, ενώ οι της αντιπολίτευσης φέρουν το στίγμα του «φασίστα κοσμικού» που ανθίσταται στις αλλαγές. Αλλά, η μεταρρυθμιστική προσπάθεια του ΑΚΡ, αν και σημαντική, ευνοεί τη θρησκευόμενη συντητηρητική βάση, ενώ ελάχιστη μέριμνα έχει ληφθεί υπέρ των φιλελεύθερων μουσουλμάνων, όπως οι Αλεβίτες.
Ανησυχητική είναι και η συστηματική υπονόμευση του στρατού, του δικαστικού σώματος και του εκπαιδευτικού συστήματος, των τριών αυτών πυλώνων της κοσμικής και δυτικής ταυτότητας της Τουρκίας. Οι πρόσφατες αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου χαρακτηρίσθηκαν «δικαστικό πραξικόπημα» ακόμη και από φιλελεύθερους Τούρκους και τους Δυτικούς υποστηρικτές τους. Αυτοί δεν αντιλαμβάνονται ότι έτσι ενισχύουν τους σκληροπυρηνικούς μουσουλμάνους, που απεργάζονται την επαναφορά του ισλαμικού νόμου.
Γιατί, λοιπόν, η Δύση δεν εκφράζει την ανησυχία της για τους κινδύνους που απειλούν την τουρκική Δημοκρατία; Μάλλον επειδή η κυβέρνηση ενεδύθη τον μανδύα του φιλοαμερικανού και φιλοευρωπαίου, ενώ η αντιπολίτευση υιοθέτησε αντιαμερικανική και αντιευρωπαϊκή στάση. Ομως, η αντιδυτική στάση της αντιπολίτευσης θυμίζει αυτήν του προδομένου εραστή. Και αυτή υποστηρίζει την ένταξη στην Ε. Ε. Φοβάται όμως ότι οι Ευρωπαίοι θα ασκήσουν πιέσεις για την επιβολή μεταρρυθμίσεων που θα εντείνουν τον ισλαμικό χαρακτήρα της Τουρκίας, η οποία για το λόγο αυτό δεν θα γίνει δεκτή σε μια από τις λέσχες της Δύσης.
Η αντιπολίτευση πρόσκειται στις ΗΠΑ. Οργίζεται όμως με την εμμονή της Ουάσιγκτον να προβάλει τους Τούρκους μετριοπαθείς ισλαμιστές ως πρότυπο για άλλους ισλαμιστές στο μουσουλμανικό κόσμο, διευκολύνοντας έτσι τα κινήματα αυτά να κατακτήσουν την εξουσία μέσω της κάλπης αντί της βίας.
Σήμερα παθιασμένοι ιδεολόγοι και προβοκάτορες και στα δύο στρατόπεδα σύρουν την Τουρκία στο διχασμό. Η χώρα οδεύει προς μια «ανελεύθερη δημοκρατική διακυβέρνηση», ανεξαρτήτως του νικητή της μάχης. Πώς θα επανέλθει στην οδό της φιλελεύθερης δημοκρατίας; Ο Ρόμπερτ Κέιγκαν έχει δίκιο, οι ιδεολογίες επέστρεψαν. Χρειάζεται έντονη προσπάθεια ώστε η Τουρκία να παραμείνει στο στρατόπεδο της Δύσης. Πρόκειται για θέμα ζωτικής σημασίας. Πολλώ μάλλον που οι «ανελεύθερες κυριαρχικές δημοκρατίες», όπως η Ρωσία ή ισλαμικά κράτη σαν το Ιράν, έχουν αποφασίσει να σύρουν την Τουρκία στη δική τους πλευρά.
