Η Ρωσία παρουσιάζει το νέο της πρόσωπο

Η διεθνής εικόνα της Ρωσίας ποτέ δεν ήταν τόσο αντιφατική. Από τη γωνία οπτικής που επιλέγει κανείς να δει αυτή την αχανή χώρα -από μόνη της μια «ήπειρος»- θα εισπράξει και μια διαφορετική εικόνα. Αν θέλει να δει μόνο τη διαφθορά, την ανισότητα, την αρνητική ανομοιογένεια ή το υπέδαφος που βράζει λεκιάζοντας με σταγονίδια τη βιτρίνα, τότε θα έχει μπροστά του μία «άρρωστη» χώρα με μια διαρκή όσο και αθεράπευτη παθογένεια. Αν θέλει να δει μόνο τη λάμψη, τους ανερχόμενους αστούς, το νέο χρήμα και την κοσμοπολίτικη νέα γενιά, τότε θα έχει μπροστά του μια δυναμική χώρα με μια ανεξάντλητη δυνατότητα δημιουργίας και προόδου. Ανέκαθεν, όμως, η Ρωσία ήταν μια χώρα δύο ταχυτήτων και δύο κόσμων. Από τους σλαβόφιλους και τους δυτικόφιλους του 19ου αιώνα ως τους υπερ-πατριώτες και τους υπερ-κοσμοπολίτες του σήμερα, η Ρωσία εξακολουθεί και παρουσιάζει στον κόσμο ένα πρόσωπο που αν μη τι άλλο συναρπάζει με την πολυπλοκότητά του. Αυτό που παρακολουθεί ο μέσος πολίτης της Δύσης σήμερα είναι μια έκδηλη αγωνία εκ μέρους μεγάλης μερίδας της ρωσικής κοινωνίας σε διάφορες σφαίρες δραστηριοτήτων να ξεπεράσει όχι μόνο το χάσμα που τη χωρίζει από τις προηγμένες χώρες με βάθος καπιταλιστικής κουλτούρας, αλλά ακόμη και τον ίδιο της τον εαυτό. Ορισμένοι μιλούν για μιία μανία υπερβολής και μια συχνά ρηχή εξωστρέφεια, που ενίοτε, προκαλεί πικρόχολα σχόλια και προβληματισμό. Οι επικρίσεις δεν στερούνται λογικής. Δεν μπορεί κανείς να μένει αδιάφορος στην ορμή του σήμερα που εν θερμώ παρασύρει βαθύτερα κοιτάσματα, τα οποία ενδεχομένως οι αυριανές γενιές να εκτιμήσουν με άλλα κριτήρια. Αλλά αυτό που μοιάζει να προέχει και να υπερισχύει είναι η φωτεινότητα μιας ανατέλλουσας «αυτοκρατορίας» που λόγω θέσης, μεγέθους, ιστορίας και πλούτου, αναπτύσσει μια νέα επικοινωνιακή γλώσσα. Η γλώσσα αυτή γίνεται το διαβατήριο της νέας, λουστραρισμένης Ρωσίας που μοιάζει θέλει να πετάξει όσο πιο γρήγορα μπορεί τα βαρίδια του παρελθόντος. Η πιο περιζήτητη σοπράνο, η Αννα Νετρέμπκο, είναι Ρωσίδα αλλά η επιρροή της ξεπερνάει τον κόσμο της όπερας. Η Μόσχα θα αποκτήσει φαραωνικούς ουρανοξύστες και οι μαικήνες της θα σαρώνουν τις αίθουσες δημοπρασιών έργων τέχνης. Αυτή η νέα Ρωσία έχει ακόμη εφηβικό ενθουσιασμό και τίποτε δεν μοιάζει να μπορεί να ανακόψει την ορμή αυτού του έρωτα με τον πλούτο, τη λάμψη και την καλή ζωή.