ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ. Σε ενεργειακή συμφωνία με τον ρωσικό κολοσσό Gazprom κατέληξε, χθες, η σερβική κυβέρνηση, ενισχύοντας περαιτέρω τον έλεγχο της Μόσχας στο δίκτυο εφοδιασμού των ευρωπαϊκών κρατών, λίγες ημέρες μετά τη σύναψη ανάλογης συμφωνίας στη Βουλγαρία. Πέρα από την οικονομική της διάσταση, η κίνηση της σερβικής κυβέρνησης αποκτά σοβαρές πολιτικές προεκτάσεις, με την αντιπολίτευση να καταγγέλλει ότι οι ευνοϊκοί όροι που πέτυχε η Ρωσία στις διαπραγματεύσεις της με το Βελιγράδι αποτελούν «αμοιβή» για τη ρωσική στήριξη στο θέμα του Κοσσυφοπεδίου. Επίσης, η διαδικασία για την εκλογή του νέου προέδρου της Σερβίας ενδέχεται, σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, να άνοιξε τον δρόμο για το οριστικό «ναι» του Βελιγραδίου.
Η συμφωνία προβλέπει την κατασκευή από την Gazprom μιας προέκτασης του αγωγού φυσικού αερίου South Stream στη νότια Σερβία, όπως και υπόγειων εγκαταστάσεων αποθήκευσης φυσικού αερίoυ στη βόρεια Βοϊβοντίνα, ενώ ένα τρίτο σκέλος της αφορά την πώληση μεγάλης μερίδας μετοχών της σερβικής πετρελαϊκής εταιρείας NIS. Ορισμένοι Σέρβοι αξιωματούχοι έσπευσαν να επισημάνουν ότι η αρχική ρωσική προσφορά ποσού 600 εκατ. δολαρίων για το 51% των μετοχών της NIS αντιπροσωπεύει μόλις το ένα πέμπτο της πραγματικής αξίας της εταιρείας. Δεν έγινε σαφές εάν η Ρωσία τελικά βελτίωσε την προσφορά της, αλλά το μικρό φιλοδυτικό κόμμα G-17 επέμεινε ότι οι όροι της συμφωνίας, που πρόκειται να υπογραφεί την Παρασκευή στη Μόσχα, εξακολουθούν να μην είναι τόσο ευνοϊκοί για τη σερβική πλευρά. Σύμφωνα, πάντως, με τον αρμόδιο Σέρβο υπουργό, Βελιμίρ Ιλιτς, η συμφωνία αποτελεί «στρατηγικής σημασίας επένδυση, τη μεγαλύτερη στη Σερβία έως τώρα». «Πρόκειται για το μεγαλύτερο οικονομικό σχέδιο στη Σερβία, που θα διασφαλίσει την ταχεία ανάπτυξη της χώρας μας», συμφώνησε ο πρωθυπουργός, Βόιτσλαβ Κοστούνιτσα. Ο κυβερνητικός συνασπισμός είχε καθυστερήσει να δώσει τη συναίνεσή του εξ αιτίας των επιφυλάξεων του μεταρρυθμιστικού Δημοκρατικού Κόμματος του προέδρου Μπόρις Τάντιτς. Τελικά, σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, το Δημοκρατικό Κόμμα ήρε τις αντιρρήσεις του «επειδή χρειάζεται τη στήριξη του πρωθυπουργού για την επικράτηση του προέδρου Τάντιτς έναντι του εθνικιστή, Τόμισλαβ Νίκολιτς» στον δεύτερο γύρο των εκλογών στις 3 Φεβρουαρίου.
Οπως το έθεσε ο οικονομικός αναλυτής Μίσα Μπρίκιτς, «η συμφωνία είναι το άμεσο αποτέλεσμα μιας διευθέτησης μεταξύ Ρώσων και Σέρβων πολιτικών, που απέφερε πολιτικά κέρδη στον Κοστούνιτσα και στους δικούς του». Ο πρωθυπουργός, πάντως, αρνήθηκε τις κατηγορίες ότι ξεπλήρωσε με αυτόν τον τρόπο τη Μόσχα για την υποστήριξή της στο θέμα του Κοσσυφοπεδίου.
Οποια και αν είναι τα οφέλη για τη Σερβία, η Ρωσία ενισχύει αναμφισβήτητα τα «χαρτιά» της στην ενεργειακή κούρσα με τη Δύση. Η συναίνεση της Σερβίας ανακοινώθηκε 4 ημέρες αφότου ο Πούτιν εξασφάλισε τη βουλγαρική συμμετοχή στο σχέδιο για την κατασκευή του South Stream, που θα μεταφέρει το ρωσικό φυσικό αέριο στη νότια Ευρωπη και αποτελεί το αντίβαρο του υποστηριζόμενου από τη Δύση σχεδίου Nabucco. Δυτικοί αναλυτές στο Βελιγράδι παρατηρούσαν χθες ότι οι έως τώρα χειρισμοί της Gazprom έναντι των Ευρωπαίων πελατών της και η «συχνά επιθετική προσέγγιση του Κρεμλίνου έναντι της Δύσης ήδη έχουν δημιουργήσει φόβους ότι η Ρωσία -ίσως και η Σερβία- θα χρησιμοποιήσει τον έλεγχό της επί των ενεργειακών αποθεμάτων ως πολιτικό μοχλό, απειλώντας με αποκλεισμό όσα κράτη αντιτίθενται στις αποφάσεις της και αμείβοντας όσα την υποστηρίζουν».
