Δεν αναμένεται, πλην συγκλονιστικού απροόπτου, αλλαγή πολιτικού σκηνικού στις σημερινές προεδρικές εκλογές στη Σερβία που διεξάγονται εν αναμονή δραματικών εξελίξεων στο Κόσοβο.
Ολα δείχνουν ότι θα υπάρξει και δεύτερος γύρος στις 3 Φεβρουαρίου, με σχεδόν βέβαιους διεκδικητές τον σημερινό φιλοδυτικό πρόεδρο Μπόρις Τάντιτς και τον φιλορώσο υπερεθνικιστή Τόμισλαβ Νίκολιτς.
Θα περίμενε κανείς να είναι φορτισμένη η ατμόσφαιρα στην προεκλογική εκστρατεία και τα αίματα να έχουν ανάψει καθώς το Κόσοβο, βρίσκεται ένα βήμα πριν από την απόσχιση και η μεγαλύτερη ήττα του σερβικού εθνικισμού μετά το 1389, διαγράφεται περίπου βέβαια.
Δεν συμβαίνει όμως αυτό. Οσο και αν ηχεί παράδοξο, το Κόσοβο δεν πυροδότησε υψηλούς τόνους στην αντιπαράθεση των υποψηφίων και τούτο διότι οι θέσεις των βασικών υποψηφίων στο φλέγον αυτό ζήτημα συμπίπτουν.
Απορρίπτουν την ανεξαρτησία
Τάντιτς και Νίκολιτς, αλλά και ο υποστηριζόμενος από το κόμμα του πρωθυπουργού Κοστούνιτσα, τρίτος στις δημοσκοπήσεις υποψήφιος, Βέλιμιρ Ιλιτς, κατέρχονται στις εκλογές δεσμευμένοι από αποφάσεις του κοινοβουλίου που απορρίπτουν την ανεξαρτησία του Κοσόβου. Το τι θα πράξουν βέβαια μετά τον δεύτερο γύρο όταν οι Αλβανοί ανακηρύξουν, όπως δηλώνουν οι ηγέτες τους, ανεξάρτητο κράτος και οι δυτικοί σπεύσουν να τους αναγνωρίσουν, είναι ένα άλλο ζήτημα.
Επί του παρόντος εκείνο που ενδιαφέρει περισσότερο τη Δύση είναι να αποτραπεί σε αυτές τις εκλογές η πλήρης κυριαρχία του φιλορωσικού μπλοκ πολιτικών δυνάμεων στη Σερβία κάτι που θα συμβεί εάν ηττηθεί ο προνομιακός συνομιλητής Ευρωπαίων και Αμερικανών πρόεδρος Τάντιτς και τον προεδρικό θώκο καταλάβει ο εθνικιστής υποψήφιος.
Σε μια τέτοια εξέλιξη -αν δηλαδή εκλεγεί ο Νίκολιτς, ο οποίος πριν από λίγους μήνες είχε δηλώσει στη βουλή ότι θα ήταν ευτυχής εάν η Σερβία γινόταν ρωσική επαρχία- και με δεδομένο ότι και ο πρωθυπουργός Κοστούνιτσα αλληθωρίζει προς τη Μόσχα, οι δύο ισχυρότεροι πυλώνες εξουσίας στο Βελιγράδι θα γίνουν οι καλύτεροι αγωγοί για τη διοχέτευση της ρωσικής επιρροής στη μοναδική πλέον χώρα των δυτικών Βαλκανίων που παραμένει εκτός της δυτικής ομπρέλας.
Στην πραγματικότητα λοιπόν, σ’ αυτές τις εκλογές, πίσω από τους δύο μονομάχους, αναμετρώνται η Ρωσία και η Δύση με «λεία» το μέλλον της Σερβίας.
Αν δηλαδή, ο σημαντικός αυτός παίκτης των Δυτικών Βαλκανίων, πορευτεί προς την αγκαλιά της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ ή θα προσδεθεί στο άρμα της Ρωσίας που πασχίζει να αποκτήσει ένα ισχυρό προγεφύρωμα στην ευαίσθητη περιοχή της Βαλκανικής.
Ρωσική επέλαση
Οι Ρώσοι συνοδεύουν τη σθεναρή υποστήριξη της σερβικής θέσης στο Κόσοβο, με οικονομική επέλαση στη Σερβία.
Πίσω από το «νιετ» της διπλωματίας του Κρεμλίνου στην ανεξαρτησία, κινείται δραστήρια ο ενεργειακός κολοσσός της Gazprom, που διεκδικεί την εξαγορά της πετρελαϊκής εταιρείας N.I.S και των διυλιστηρίων της υποσχόμενος ταυτόχρονα μεταξύ των ανταλλαγμάτων και την ένταξη της Σερβίας στον αγωγό south streαm.
Το κλίμα για τα ρωσικά οικονομικά συμφέροντα τούτη την εποχή είναι ευνοϊκότερο από κάθε άλλη φορά και οι οιωνοί καλοί. Η γενικευμένη συμπάθεια που επικρατεί στον πληθυσμό, λόγω της στάσης της Ρωσίας στις κρίσιμες για τους Σέρβους τούτες ώρες, αποτελεί ιδανική ατμόσφαιρα για σημαντικές στρατηγικές συμφωνίες της Gazprom που κινείται ταχύτατα και με ούριους ανέμους για την απόκτηση της νευραλγικής σημασίας για την σερβική οικονομία και πολιτική εταιρείας πετρελαιοειδών.
Η Δύση ανησυχεί σφόδρα διαβλέποντας στην προοπτική να περάσει δηλαδή η N.I.S στους Ρώσους, τον κίνδυνο ελέγχου από τη Μόσχα της σερβικής πολιτικής σκηνής, και επομένως του γεωπολιτικού προσανατολισμού της χώρας.
Υπάρχει όμως και κάτι που την καίει περισσότερο: με την εξαγορά του πετρελαϊκού συστήματος της Σερβίας, η Gazprom θα θέσει υπό τον έλεγχό της σχεδόν όλα τα σημαντικά διυλιστήρια της νοτιοανατολικής Ευρώπης, με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό για το ευρύτερο γεωστρατηγικό ενεργειακό παιχνίδι στην περιοχή. Το διακύβευμα λοιπόν είναι πολύ μεγαλύτερο από την ανεξαρτησία ή μη του Κοσόβου και ήδη στο εσωτερικό της κυβέρνησης συνασπισμού έχει ξεσπάσει διαμάχη για την επιχειρούμενη εισβολή των πανίσχυρων ρωσικών συμφερόντων.
Κοστούνιτσα και Νίκολιτς τάσσονται αναφανδόν υπέρ της συμφωνίας με τους Ρώσους, ακόμα και με μικρότερα οικονομικά ωφέλη, με το επιχείρημα της ρωσικής υποστήριξης στο Κόσοβο, το κόμμα του Τάντιτς λέει με μισή καρδιά ότι αποδέχεται συνεργασία με την Gazprom αλλά με πολλαπλάσια ωφέλη από αυτά που δίνει η εταιρεία, ενώ το τρίτο κόμμα του συνασπισμού και το πλέον δυτικόφιλο G17 εναντιώνεται πλήρως επισείοντας τον κίνδυνο πλήρους εξάρτησης της Σερβίας από τη Ρωσία.
Με φόντο λοιπόν όλα αυτά Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στο Βελιγράδι και με προσεκτικές κινήσεις στο θέμα του Κοσόβου προσπαθούν να ενισχύσουν ή τουλάχιστον να μη φέρουν σε δυσχερή θέση τον Τάντιτς και το φιλοδυτικό μπλοκ δυνάμεων στο Βελιγράδι.
Γι’ αυτό επέβαλαν στους Αλβανούς να μεταθέσουν για μετά τις προεδρικές εκλογές την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας. Για τον ίδιο λόγο μάλλον θ΄αφήσουν γι’ αργότερα την αποστολή της ευρωπαϊκής δύναμης διοίκησης και αστυνόμευσης στο Κόσοβο, που θα αντικαταστήσει την UNMIK και τη διεθνή αστυνομία, ενώ δεν αποκλείεται να κάνουν και κάποιο «δωράκι» στον Τάντιτς, πριν από τον κρίσιμο δεύτερο γύρο, προσφέροντάς του ευνοϊκότερους όρους για την υπογραφή της Συμφωνίας σταθεροποίησης και Σύνδεσης με την Ε.Ε. Οσον αφορά τώρα το τι μέλλει γενέσθαι στην εκλογή προέδρου, που σημειωτέον δεν συγκεντρώνει σημαντικές εξουσίες, μπορεί ο λαϊκιστής Νίκολιτς, νεκροθάφτης στο επάγγελμα και αντικαταστάστης του υπόδικου για εγκλήματα πολέμου στη Χάγη Βόϊτσλαβ Σέσελι, στο Σερβικό Ριζοσπατικό Κόμμα, να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, οι εκτιμήσεις όμως των εκλογολόγων και πολιτικών αναλυτών στο Βελιγράδι συμφωνούν στο ότι στον δεύτερο γύρο ο Κοστούνιτσα θα αναγκαστεί να ψηφίσει τον Τάντιτς και έτσι το τοπίο θα παραμείνει ως έχει. Τουλάχιστον μέχρι να ξεκαθαρίσει, την άνοιξη κατά τα φαινόμενα, κάπως η κατάσταση στο Κόσοβο, εάν, εν τω μεταξύ, η υπόθεση της Gazprom δεν πυροδοτήσει αμέσως μετά τις εκλογές εξελίξεις.
