Εμπρηστικές παρενέργειες στη θρυαλλίδα της εσωτερικής αντιπαράθεσης μεταξύ στρατηγών και κυβέρνησης Ερντογάν, αλλά και στο ευρύ πεδίο αντιπαράθεσης της Τουρκίας με το ΡΚΚ και τους Κούρδους, ενδέχεται να έχει η χθεσινή διπλή βομβιστική επίθεση στη Σμύρνη, με ένα νεκρό και δύο τραυματίες. Η πρώτη έκρηξη σημειώθηκε το πρωί σε κάδους απορριμμάτων μπροστά σε εμπορικό κέντρο στη συνοικία Σιρινιέρ, τραυματίζοντας δύο οδοκαθαριστές, τον έναν σοβαρά. Η δεύτερη έκρηξη παγιδευμένου δέματος πάνω σε μοτοσικλέτα έγινε τρεισήμισι ώρες αργότερα σε απόσταση εκατό μέτρων από την προηγούμενη μπροστά σε κατάστημα με χαλιά, που πήρε φωτιά. Σκοτώθηκε ένας περαστικός λαχειοπώλης, όπως δήλωσε ο υπουργός Αμυνας Βεσντί Γκιονούλ, ο οποίος διέκοψε την επίσκεψή του σε παρακείμενη πόλη και μετέβη στη Σμύρνη.
Μέχρι χθες το βράδυ κανείς δεν είχε αναλάβει την ευθύνη, αλλά τα εκρηκτικά που χρησιμοποιήθηκαν στρέφουν τις υποψίες των αρχών προς το ΡΚΚ. Οι δύο εκρήξεις στην τουριστική Σμύρνη, τρεις ημέρες μετά την ενέδρα σε λεωφορείο και τον θάνατο 13 από τους 14 πολιτοφύλακες που μετέφερε στην επαρχία Σιρνάκ, κοντά στα σύνορα με το βόρειο Ιράκ, ενισχύουν την επιχειρηματολογία του αρχηγού ΓΕΕΘΑ στρατηγού Μπουγιούκανιτ, ο οποίος τη Δευτέρα, μιλώντας στη Στρατιωτική Ακαδημία στην Αγκυρα απηύθυνε προδειοποιήσεις προς πολλές πλευρές, λέγοντας «Υπάρχουν όρια στη σιωπή μας».
Πέραν της διακηρυγμένης άρνησης του στρατηγού προς το ενδεχόμενο ίδρυσης αυτόνομου κουρδικού κράτους, οι καλυμμένες απειλές του την πρώτη ημέρα των εργασιών της νέας Εθνοσυνέλευσης και λίγο πριν από τη σημερινή ομιλία του προέδρου Γκιουλ στο Συμβούλιο της Ευρώπης, προκάλεσε κατ’ αρχήν την αντίδραση προέδρου της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου (PACE) Ρενέ βαν ντερ Λίντεν, ο οποίος εγκωμίασε τον κ. Γκιουλ, μέλος της PACE από το 1992 έως το 2001, και κάλεσε τους στρατιωτικούς να μείνουν εκτός πολιτικής στην Τουρκία. Ωστόσο, οι αιχμηρές αναφορές του στρατηγού Μπουγιούκανιτ στο σχέδιο αναθεώρησης του τουρκικού Συντάγματος που έχει εκπονήσει η κυβέρνηση Ερντογάν, επέσυρε νέες διαβεβαιώσεις του Τούρκου πρωθυπουργού για τον σεβασμό προς το κοσμικό κράτος, αλλά και όλες τις κοινωνικές τάξεις της χώρας του. «Θα ετοιμάσουμε ένα Σύνταγμα αποδεκτό από όλη την κοινωνία, το οποίο θα λάβει υπόψη όλες τις ευαισθησίες του λαού μας και τις βασικές αξίες του τουρκικού έθνους», υπογράμμισε ο κ. Ερντογάν σε ομιλία του προς την κοινοβουλευτική ομάδα του Κόμματος της Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης (ΑΚΡ) στην Εθνοσυνέλευση. Ο Τούρκος πρωθυπουργός κάλεσε παράλληλα τους Τούρκους πολίτες να ψηφίσουν «ναι» στο δημοψήφισμα της 21ης Οκτωβρίου, με το οποίο ο τουρκικός λαός καλείται να εγκρίνει ή να απορρίψει πακέτο μεταρρυθμίσεων, με πρώτη την άμεση εκλογή προέδρου. Ακολουθεί η μετατροπή της προεδρικής θητείας από επταετή σε πενταετή και της κυβερνητικής από πενταετή σε τετραετή.
Η πρωθυπουργική έκκληση είναι λογική, δοθέντος ότι το δημοψήφισμα πλησιάζει. Σύμφωνα όμως με τουρκικά δημοσιεύματα τον τελευταίο καιρό έχει εκδηλωθεί «υπόγεια εκστρατεία κατά του δημοψηφίσματος» με όπλο ηλεκτρονικές επιστολές προς διαφορετικούς αποδέκτες, που καλούνται να απόσχουν, διότι εάν η συμμετοχή είναι κάτω από 50%, το δημοψήφισμα θα ακυρωθεί. Αναλυτές ισχυρίζονται ότι το ΑΚΡ ίσως να θέλει να αποφύγει τελικώς το δημοψήφισμα, εφόσον το θέμα της εκλογής του 11ου προέδρου έχει διευθετηθεί με την εκλογή του Α. Γκιουλ από την Εθνοσυνέλευση – μια αρχική πρόβλεψη στο πακέτο των μεταρρυθμίσεων που καλούνται να εγκρίνουν οι Τούρκοι είναι η εκλογή του 11ου προέδρου με άμεση ψηφοφορία.
