H διακήρυξη στις αρχές του μηνός από τον ναύαρχο, Βλαντιμίρ Μαζορίν, διοικητή του ρωσικού ναυτικού, ότι η Μόσχα προτίθεται να εγκαταστήσει εκ νέου μόνιμη ναυτική παρουσία στη Μεσόγειο έχει πυροδοτήσει εξονυχιστικές έρευνες από την Ουάσιγκτον έως το Τελ Αβίβ. Αν και αποτελεί μάλλον φιλοδοξία παρά γεγονός, η κίνηση μπορεί να έχει χίλιες μύριες επιπτώσεις, που αφορούν είτε το περιφερειακό μονοπώλιο του αμερικανικού Εκτου Στόλου, είτε την ασφάλεια των καυκάσιων και βορειοαφρικανικών ενεργειακών οδών ανεφοδιασμού.
Η πλέον δραματική επίπτωση πάντως είναι η προοπτική επανενεργοποίησης των ψυχροπολεμικών ναυτικών βάσεων της Ρωσίας στα λιμάνια Ταρτούς και Λατάκια της Συρίας. Μια τέτοια κίνηση, σύμφωνα με τους αναλυτές, θα περιπλέξει περαιτέρω τις δυτικές προσπάθειες για τη διευθέτηση των προβλημάτων του Λιβάνου και της Παλαιστίνης. Οι αμυντικοί πύραυλοι και τα συστήματα παρακολούθησης γύρω από τις ρωσικές εγκαταστάσεις θα μπορούσαν επίσης να αντιστρέψουν τη στρατιωτική ισορροπία σε βάρος του Ισραήλ. Σύμφωνα με έκθεση αμερικανικής ιδιωτικής εταιρείας μυστικών υπηρεσιών, «ενδεχόμενη ρωσική ναυτική παρουσία στις συριακές ακτές θα επέτρεπε στο καθεστώς του Σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Ασαντ να οχυρωθεί έναντι πιθανών επιθέσεων προερχόμενων από τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ… Με αυτόν τον τρόπο οι Ρώσοι θα προσφέρουν μια δελεαστική πολιτική ασφαλείας». Οι εγκαταστάσεις του ρωσικού στόλου στην Ταρτούς έχουν εγκαταλειφθεί από το 1991, αλλά παραμένουν ως η μόνη ρωσική ναυτική βάση εκτός της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών. Σύμφωνα με περσινές αναφορές, έγιναν εργασίες καθαρισμού των χώρων της Ταρτούς, ενώ στη Λατάκια άρχισαν οι εργασίες κατασκευής νέας προκυμαίας. Η οικονομική εφημερίδα «Κομερσάντ» ανέφερε ότι τα σχέδια απέχουν πολύ από την εφαρμογή. Αλλά όπως σημείωσε η «Ποστ» του Κιέβου, η βάση του στόλου της Μαύρης Θάλασσας στη Σεβαστούπολη είναι πλέον όμηρος των θυελλωδών ρωσο-ουκρανικών σχέσεων και η προθεσμία ενοικίασής της λήγει το 2017, επιβάλλοντας μια αναδιαπραγμάτευση ή κάποια άλλη κίνηση. Ανήσυχη μπροστά στο ενδεχόμενο μιας ισραηλινής αντίδρασης, η Συρία αρνείται οποιαδήποτε πρόθεση να φιλοξενήσει ξένη στρατιωτική παρουσία. Αλλά στην περίπλοκη πολιτική σκηνή της Μέσης Ανατολής, τέτοιου είδους ανακοινώσεις από ένα καθεστώς με μακρά παράδοση πολιτικών και εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία δεν έχουν τόσο μεγάλη αξία. Η Συρία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ως απειλή το ενδεχόμενο να φιλοξενήσει τον ρωσικό στόλο σε περίπτωση που η περιορισμένη συνεργασία της με τις ΗΠΑ για το Ιρακ δεν καταφέρει να αποσπάσει παραχωρήσεις για το θέμα του Λιβάνου ή εγγυήσεις για την αποφυγή οποιασδήποτε απόπειρας αλλαγής του καθεστώτος από την πλευρά της Ουάσιγκτον.
Ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος έχει εμπλακεί σ’ ένα περιπετειώδες διεθνές παιχνίδι στρατιωτικής και διπλωματικής αντιπαλότητας με τις ΗΠΑ, ενδέχεται επίσης να χρησιμοποιεί τις συριακές βάσεις ως διπλωματικό χαρτί. Θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως μοχλός για την αύξηση της ρωσικής επιρροής στην ειρηνευτική διαδικασία ή για τον έλεγχο των συριακών πραγμάτων στο μέλλον. Οπως παρατηρεί ο αναλυτής Ντιμίτρι Τρένιν, «η Ρωσία αναζητεί ευκαιρίες, όποιες κι αν είναι αυτές». Και η οικοδόμηση της επιρροής της στη Μέση Ανατολή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Σύμφωνα με άλλον αναλυτή, τον Πάβελ Μπάεφ, η Ρωσία περιμένει να δει πώς θα εξελιχθούν οι δίδυμες κρίσεις του Ιράκ και του Ιράν. Τώρα που τα αραβικά κράτη, πανικόβλητα, προωθούν πυρηνικά προγράμματα για να αντισταθμίσουν την ιρανική απειλή, η Ρωσία θέλει το μερίδιό της στις συνεπαγόμενες επιχειρήσεις του Κόλπου. Την ίδια στιγμή βοηθάει το Ιράν να ολοκληρώσει την κατασκευή των πυρηνικών εγκαταστάσεων στο Μπουσέρ.
