ΧΑΪΛΙΓΚΕΝΤΑΜ. Ψυχροπολεμικές μνήμες πλανώνται πάνω από τη σύνοδο του G8, καθώς οι προειδοποιήσεις του Βλαντιμίρ Πούτιν για νέα εξοπλιστική κούρσα και οι κατηγορίες περί «δυτικού ιμπεριαλισμού» μπορεί να έχουν κυρίως ως στόχο το ρωσικό ακροατήριο εν όψει των κρίσιμων εκλογών στη χώρα, αλλά δηλητηριάζουν παράλληλα τη σχέση Μόσχας-Δύσης. Ο Αμερικανός πρόεδρος, Τζορτζ Μπους, έσπευσε χθες να ανασκευάσει το αρνητικό κλίμα, διαβεβαιώνοντας την Ευρώπη ότι δεν απειλείται από τη Ρωσία. Γεγονός όμως είναι ότι μία σειρά ζητημάτων, από την αντιπυραυλική ασπίδα και το Κοσσυφοπέδιο μέχρι τις δυτικές καταγγελίες για τις ρωσικές επιδόσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το Ιράν, δυσχεραίνει την αναθέρμανση του άλλοτε φλογερού ειδυλλίου Βλαντιμίρ-Τζορτζ.
«Η Ρωσία δεν πρόκειται να επιτεθεί στην Ευρώπη», ήταν η κατηγορηματική δήλωση του Μπους κατά το άνοιγμα των εργασιών στο Χάιλιγκενταμ της Γερμανίας, όπου διεξάγεται η σύνοδος του G8. O Πούτιν, ο οποίος αναμενόταν να βρεθεί σήμερα πρόσωπο με πρόσωπο με τον Αμερικανό πρόεδρο στη διάρκεια της συνόδου, απείλησε πρόσφατα ότι η χώρα του θα στρέψει τους πυραύλους της εναντίον ευρωπαϊκών χωρών, αν η Ουάσιγκτον προχωρήσει στην ανάπτυξη της αντιπυραυλικής ασπίδας. Ερωτηθείς αν ο αμερικανικός στρατός σκοπεύει να αντιδράσει στην προειδοποίηση αυτή, ο Μπους επέμεινε ότι «η Ρωσία δεν είναι εχθρός – δεν χρειάζεται στρατιωτική απάντηση, επειδή δεν είμαστε σε εμπόλεμη κατάσταση με τη Ρωσία». Πάντως, ο Μπους αναγνώρισε ότι οι σχέσεις ΗΠΑ-Ρωσίας είναι στην παρούσα φάση «σύνθετες», αλλά εξέφρασε την ελπίδα ότι η σύνοδος θα δώσει το έναυσμα για γεφύρωση των διμερών τους δεσμών. «Θα συνεχίσω να συνεργάζομαι με τον πρόεδρο Πούτιν, προκειμένου να του εξηγήσω ότι η αντιπυραυλική ασπίδα δεν στρέφεται εναντίον του», πρόσθεσε ο Μπους.
Το σημερινό τετ α τετ των δύο ανδρών αναμένεται λοιπόν λιγότερο ειδυλλιακό από τον Ιούνιο του 2001, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει περιπαθώς ότι «είχε τη δυνατότητα να αγγίξει την ψυχή» του Ρώσου προέδρου. Τώρα, έξι χρόνια αργότερα, η εμπιστοσύνη μεταξύ τους μοιάζει να έχει καταρρεύσει, ειδικά μετά τις προχθεσινές δηλώσεις Μπους για «εκτροχιασμό των ρωσικών, δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων». Εκτός πάντως από το σημερινό τους ραντεβού οι δύο ηγέτες, που ολοκληρώνουν μέσα στο 2008 τη δεύτερη θητεία τους ο καθένας, θα έχουν τη δυνατότητα να ξανασυναντηθούν στο πατρικό σπίτι του Μπους στο Κενεμπάνκπορτ στο Μέιν. Εκεί θα μπορούσαν να αποκαταστήσουν τη θερμή γλώσσα του σώματος που είχαν κάποτε, με φιλικά χτυπήματα στην πλάτη και προσφώνηση στον ενικό.
Οι αναλυτές διαπιστώνουν βίους παράλληλους μεταξύ των δύο προέδρων. Αμφότεροι ανέδειξαν σε κυρίαρχο στοιχείο της πολιτικής τους τον πόλεμο κατά τη τρομοκρατίας και είναι γνωστοί για τις υπερεξουσίες, που διεκδίκησαν και εν μέρει εξασφάλισαν. Οι περισσότεροι διεθνείς παρατηρητές αποδίδουν τη σκληρή γλώσσα των δύο ανδρών στις αναμετρήσεις στις ΗΠΑ και τη Ρωσία, που έχουν προγραμματιστεί για το 2008 και τον προσεχή Δεκέμβριο αντίστοιχα. Η ψυχροπολεμική ρητορική του Πούτιν φαίνεται ότι έχει απήχηση στους ψηφοφόρους, καθώς τονώνει την εθνική τους περηφάνια. Θεωρείται άλλωστε βέβαιο ότι τις επικείμενες προεδρικές εκλογές θα κερδίσει οιοσδήποτε λάβει επισήμως το χρίσμα του διαδόχου του Πούτιν από τον ίδιο το Ρώσο πρόεδρο.
«Θέμα ψυχολογίας»
Ελάχιστοι ωστόσο εκτιμούν ότι ο κίνδυνος ενός νέου Ψυχρού Πολέμου είναι ρεαλιστικός. Καταρχάς η Ρωσία απέχει πολύ από την πάλαι ποτέ Σοβιετική Ενωση. Οι αμυντικές της δαπάνες έχουν συρρικνωθεί και η οικονομία της διέπεται από τους ίδιους κανόνες με κάθε καπιταλιστική χώρα, που δύσκολα θα «άντεχε» μία τέτοια κρίση. «Είναι θέμα ψυχολογίας, δεν πρόκειται για νέο Ψυχρό Πόλεμο», σχολίασε ο Γκενάντι Γκερασίμοφ, τέως Σοβιετικός εκπρόσωπος επί Ψυχρού Πολέμου. «Θέλει απλά να τον πάρει στα σοβαρά η Δύση. Τον βοηθάει να ανακηρυχθεί σε υπερασπιστή της Ρωσίας, που είναι θύμα της αμερικανικής επιθετικότητας. Αν λάβετε υπόψη σας τον αντιαμερικανισμό σε όλο τον κόσμο, μπορείτε να καταλάβετε ότι η ρητορική αυτή είναι προς όφελος του Πούτιν. Τον βοηθάει να παραμείνει στην εξουσία και μάλιστα να διευρύνει την ισχύ του», πρόσθεσε. «Μην ανησυχείτε υπερβολικά, μόνο λίγο. O πόλεμος δεν επιστρέφει. Ισως είναι ένα κλεφτό βλέμμα στο παρελθόν», τόνισε.
