Στις 11 Ιουνίου 1999, γύρω στις 8 το πρωί, ένα στρατιωτικό κονβόϊ αποτελούμενο απο πενήντα περίπου οχήματα μεταφοράς προσωπικού και φορτηγά αυτοκίνητα πέρασε τον ποταμό Δρίνο στα συνορα Βοσνίας – Σερβίας, μέσω της γέφυρας του Σβόρνικ και λίγο μετά τα μεσάνυχτα έφτασε στο Κόσοβο. Ηταν Ρώσοι κομάντος της διεθνούς ειρηνευτικής στρατιωτικής δύναμης SFOR, οι οποίοι διέσχισαν εν μέσω θερμών εκδηλώσεων του πληθυσμού, με την άδεια βεβαίως του Μιλόσεβιτς, την Σερβία και προτού χαράξει αναπτύχθηκαν στο στρατιωτικό αεροδρόμιο της Πρίστινα.
Μια μέρα πριν στο Κουμάνοβο της ΠΓΔΜ οι Σέρβοι είχαν συνθηκολογήσει και στη βάση του ψηφίσματος 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας από τις 12 Ιουνίου θα άρχιζε η ανάπτυξη στο Κόσοβο της διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης στην οποία συμμετείχαν και οι Ρώσοι.
Συμβολισμοί
Η αστραπιαία κίνηση των ρωσικών δυνάμεων να καταλάβουν, προτού φτάσουν οι δυτικοί, το στρατιωτικό αεροδόμιο, αιφνιδίασε τους πάντες.
Η Ρωσία πάτησε πρώτη το πόδι στο Κόσοβο! Οι συμβολισμοί ήταν ισχυροί, στη Δύση επικράτησε αμηχανία και τα σενάρια για τη σκοπιμότητα της απίστευτης, όσο και παράτολμης για την παραπαίουσα τότε Ρωσία του Γέλτσιν, ενέργειας φούντωσαν διεθνώς.
Ηθελε να δείξει η Μόσχα ότι έχει τον πρώτο λόγο στις επερχόμενες εξελίξεις στην περιοχή; έστειλε ο Μιλόσεβιτς τους Ρώσους στο αεροδρόμιο για να αδειάσουν, προτού φτάσουν οι δυτικοί, τις τεράστιες υπόγειες στοές από το σερβικό πολεμικό υλικό ή μήπως η Μόσχα αντάλλαξε την κατάληψη του αεροδρομίου με τα συντρίμμια του αόρατου βομβαρδιστικού «Στελθ» που κατέρριψαν οι Σέρβοι στον πόλεμο και την τεχνολογία του οποίου επιθυμούσε διακαώς η ρωσική πολεμική αεροπορική βιομηχανία;
Απειλεί με βέτο
Οπως και να είχε το πράγμα, η πρώτη κόντρα Ρώσων και δυτικών για το Κόσοβο είχε σημειωθεί, αν και ανγκάστηκαν να σύντομα το Κόσοβο παραδίδοντάς το ολοκληρωτικά στους ΝΑΤΟϊκούς. Οχτώ χρόνια μετά τον πόλεμο, η Μόσχα κοντράρει και πάλι, με διπλωματικά αυτή τη φορά μέσα αλλά από θέση αυξημένης ισχύος πλέον στην παγκόσμια σκακιέρα, τη Δύση για το Κόσοβο. Απειλεί με veto στο Συμβούλιο Ασφαλείας το σχέδιο Αχτισάρι και αντιπροτείνει τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων μεταξύ Σέρβων και Αλβανών που όμως δεν πρόκειται να συμφωνήσουν στον αιώνα τον άπαντα. Οι Ρώσοι στυλώνουν τα πόδια για το Κόσοβο χωρίς στην πραγματικότητα να έχουν ιδιαίτερα και ισχυρά συμφέροντα-τουλάχιστον ορατά- σε αυτήν την «καταραμένη γωνιά των Βαλκανίων».
Τότε προς τι η μετωπική αντιπαράθεση με τους Αμερικανούς και τους δυτικοευρωπαίους που κινδυνεύει να δημιουργήσει αν όχι ψυχροπολεμικές συνθήκες κλίμα αμοιβαίας καχυποψίας; Στον κόσμο της διπλωματίας είναι παγιωμένη η πεποίθηση ότι οι Ρώσοι μέσω του Κοσόβου κάνουν επίδειξη ισχύος.
Με τις κινήσεις τους διεθνώς επιδιώκουν να καταστήσουν σαφές ότι είναι πλέον παγκόσμια δύναμη και οι εποχές κατά τις οποίες οι Αμερικανοί και το ΝΑΤΟ έλυναν και έδεναν στον πλανήτη χωρίς να τους δίνουν λογαριασμό πέρασαν.
Τώρα η Ρωσία του Πούτιν διεκδικεί λόγο και, κυρίως, ανταλλάγματα στις διευθετήσεις των κρίσεων ανά τον κόσμο. Με ανοιχτά τα μέτωπα στο ζήτημα της εγκατάστασης αντιπυραυλικής ασπίδας του ΝΑΤΟ στα ευρωπαϊκά σύνορά της, τη συζητούμενη ένταξη της Γεωργίας και της Ουκρανίας στην Ατλατική Συμμαχία, την αντιπαράθεση γύρω από τους αγωγούς, η Μόσχα στο κοσοβαρικό δείχνει τα δόντια της.
Οσον αφορά φόβους ότι ενδεχόμενη ανεξαρτησία του Κοσόβου θα προκαλέσει ντόμινο στην επικράτειά της, τέτοιοι δεν υπάρχουν για τη Ρωσία που, αντιθέτως, υποδαυλίζει αποσχιστικές τάσεις στην Απχαζία και τη Νότια Οσετία περιοχές που επιδιώκουν την προσάρτισή τους στη ρωσική επικράτεια.
Αν έχει ένα άμεσο και πρακτικό κέρδος από την αδιαλλαξία της στην υπόθεση του Κοσόβου η Ρωσία αυτός έχει να κάνει με την ίδια τη Σερβία, την οποία θέλει να φέρει στην αγκαλιά της.
Η Μόσχα θέλει να κρατήσει το ένα πόδι στα Βαλκάνια, όπου έχασε παραδοσιακά προγεφυρώματα όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία, και αυτό μπορεί να πατάει πλέον μόνο στο Βελιγράδι.
Διχασμός
Οι Σέρβοι πιο κοντά ως Σλάβοι και ορθόδοξοι στους Ρώσους, έχουν εναποθέσει τις ελπίδες, όσες τους έχουν απομείνει, να περισώσουν το λίκνο του έθνους τους, στην Μόσχα και τον Πούτιν. Το φιλορωσικό αίσθημα σαρώνει μεγάλο μέρος του σερβικού πληθυσμού και η δήλωση στη βουλή του ηγέτη των υπερεθνικιστών Τόμισλαβ Νίκολιτς ότι θα ήταν ευτυχής εάν η Σερβία αποτελούσε εδαφικό κομμάτι της ρωσικής Ομοσπονδίας, ικανοποίησε πολλούς Σέρβους. Η χώρα εμφανίζεται «χωρισμένη» σε φιλορώσους και φιλοδυτικούς.
Το ερώτημα ωστόσο για το μέχρι πού μπορεί να το πάει η Μόσχα, παραμένει.
Τι θα γίνει, για παράδειγμα, εάν μετά ένα πιθανό veto της στο Σ.Α, οι ΗΠΑ και μαζί της και όλοι οι δυτικοί αναγνωρίσουν μονομερώς ως ανεξάρτητο το Κόσοβο, όπως απείλησε από τη Μόσχα την Τετάρτη η Κοντολίζα Ράϊς;
