ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ. Δύο συλλαλητήρια, το ένα του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης στο Ερζερούμ και το άλλο της κεμαλικής αντιπολίτευσης στη Σμύρνη, αποδεικνύουν την αλήθεια των προβλέψεων των πολιτικών αναλυτών ότι η προεκλογική περίοδος μέχρι τις βουλευτικές εκλογές του Νοεμβρίου θα είναι ιδιαίτερα ταραγμένη. Στη Σμύρνη συγκεντρώθηκαν πάνω από ένα εκατομμύριο άτομα, κερδίζοντας τις εντυπώσεις του διεθνούς Τύπου, κάτι το οποίο απέτυχε να κάνει το κυβερνών κόμμα, το οποίο πρώτη φορά, δανειζόμενο από τη σημειολογία των κεμαλιστών, χρησιμοποίησε τεράστια τουρκική σημαία.
Η Σμύρνη, μέχρι την καταστροφή της το 1922, ήταν γνωστή ως «άπιστη Σμύρνη». Οι μη Μουσουλμάνοι αποτελούσαν τα δύο τρίτα των κατοίκων της, με τους Ελληνες να κυριαρχούν. Οι «άπιστοι» ξεριζώθηκαν κακήν κακώς και οι φλόγες που αφάνισαν το μεγαλύτερο μέρος της Σμύρνης αποτέλεσαν την τελευταία πράξη της μικρασιατικής τραγωδίας. Παρά την αλλαγή των κατοίκων της, η τουρκική πόλη φυλάει ζηλότυπα τον τίτλο της «άπιστης».
Για τους Ελληνες το άκουσμα του ονόματός της φέρνει στο νου μνήμες της Καταστροφής – εικόνες της φλεγόμενης Προκυμαίας και των χιλιάδων προσφύγων που ζητούν σωτηρία. Για τους Τούρκους η Σμύρνη έχει ταυτισθεί με τον εθνάρχη Ατατούρκ και την οικοδόμηση της νέας Τουρκίας. Η πόλη, όπου «ερρίφθησαν οι πρώτες σφαίρες κατά της ελληνικής κατοχής», επέχει σημαντική θέση στη σημειολογία του τουρκικού εθνικισμού. Η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Τουρκίας, με τριάμισι εκατομμύρια κατοίκους, είναι συνώνυμο φιλελεύθερου τρόπου ζωής.
Η Σμύρνη, που εποικίσθηκε με Τούρκους της Κρήτης και των Βαλκανίων, είναι παραδοσιακά η πιο φιλελεύθερη από τις τουρκικές μεγαλουπόλεις. Πόλη της Σεζέν Ακσού, έχει χτίσει τη φήμη της στη σχετική ελευθερία των ηθών της. Εδώ οι ισλαμικές μαντίλες είναι λιγότερες απ’ ό,τι στην Πόλη και την Αγκυρα και οι γυναίκες κυκλοφορούν με σύνολα που οι συμπατριώτισσές τους αλλού δεν θα τολμούσαν να φορέσουν στο δρόμο. Στη Σμύρνη, το Ισλάμ είναι πολύ light. Η άσχημη τσιμεντούπολη δεν αποτελεί τουριστικό προορισμό, και η οικονομία της δεν είναι ιδιαίτερα ανθηρή. Ωστόσο, μόνο τουριστικά θέρετρα όπως το Μπόντρουμ (Αλικαρνασσός) και η Αττάλεια, εύπορα και επηρεασμένα από τα ήθη των Ευρωπαίων τουριστών, την ανταγωνίζονται στο ζήτημα της κοινωνικής ελευθερίας και ανεκτικότητας.
Ο Ταγίπ Ερντογάν είναι ιδιαίτερα αντιπαθής στη μόνη από τις τρεις μεγαλύτερες μητροπόλεις της χώρας που δεν έχει αλωθεί από το ισλαμικών καταβολών κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ). Τη στιγμή που οι δημαρχίες της Πόλης και της Αγκυρας πέρασαν στον έλεγχο των ισλαμιστών, εκείνη της Σμύρνης παραμένει σε κεμαλικά χέρια. Αποτελεί προπύργιο της αξιωματικής αντιπολίτευσης του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, ενώ τα κεντροδεξιά κεμαλικά κόμματα είναι εδώ ισχυρότερα απ’ ό,τι σε άλλες επαρχίες. Ο Ερντογάν είχε προκαλέσει την μήνι των Σμυρνιών, όταν στις δημοτικές εκλογές του 2004 τους είχε καλέσει να ψηφίσουν το ΑΚΡ ώστε «να πάψουν να είναι άπιστοι». Η ρήση γύρισε μπούμερανγκ εναντίον του. «Είμαστε και θα παραμείνουμε άπιστοι», διεκήρυξαν οι Σμυρνιοί, και το ΑΚΡ ηττήθηκε κατά κράτος.
Λόγω της προσήλωσής της στα κοσμικά ιδεώδη και της ιδιαίτερης θέσης της στην ιστορία του τουρκικού εθνικισμού και του κεμαλικού κράτους, η Σμύρνη θεωρήθηκε ιδανικός τόπος για την οργάνωση μαζικού συλλαλητηρίου των Κεμαλιστών. Τα συλλαλητήρια αυτά ξεκίνησαν ως όργανο πίεσης κατά του ΑΚΡ στην αντιπαράθεση γύρω από την προεδρική εκλογή και μετετράπησαν, μετά την ακύρωσή της, σε καίριο συστατικό της προεκλογικής τους εκστρατείας. Πάνω από ένα εκατομμύριο άτομα ξεχύθηκαν την Κυριακή στην προκυμαία της Σμύρνης για να διακηρύξουν ότι είναι «άπιστοι» κατά τον Ερντογάν, που θέτει πρωταρχική σημασία στην ισλαμική πίστη, και τυφλά πιστοί στο κεμαλικό δόγμα. Το συλλαλητήριο συνδιοργάνωσαν άνω των εξήντα οργανώσεις, πολλές από τις οποίες χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα εθνικιστικές. Κυριάρχησε το κλασικό σύνθημα «Η Σμύρνη είναι και θα παραμείνει άπιστη», αλλά και κραυγές κατά των ΗΠΑ και της Ε.Ε. Οι διαδηλωτές έφεραν τουρκικές σημαίες και πορτρέτα του Ατατούρκ, ενώ πριν κατακλύσουν την παραλία, πολλοί προσκύνησαν το μνήμα της μητέρας του Ατατούρκ στο Κορδελιό, τιμώντας έτσι τη γιορτή της μητέρας.
Κουρδική η βόμβα στο Μπουρνόβα;
Στο ΡΚΚ αποδίδουν τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης την τοποθέτηση της βόμβας που εξερράγη στο προάστιο του Μπουρνόβα, στη Σμύρνη, το περασμένο Σάββατο, μια ημέρα πριν από το κεμαλικό συλλαλητήριο. Από τη βόμβα σκοτώθηκε ένας πολίτης και τραυματίσθηκαν δεκατέσσερις. Οι πληροφορίες που θέλουν την επίθεση έργο των Κούρδων αυτονομιστών δεν έχουν επιβεβαιωθεί.
