ΤΑΛΙΝ. Σοβαρή κρίση στις σχέσεις της Ρωσίας και της Εσθονίας ήλθε να πυροδοτήσει χθες η απομάκρυνση από το κέντρο του Ταλίν του μνημείου του Σοβιετικού στρατιώτη και ενώ είχαν προηγηθεί επεισοδιακές διαδηλώσεις με έναν νεκρό, καθώς η σχετική απόφαση των εσθονικών αρχών είχε ξεσηκώσει ήδη θύελλα διαμαρτυριών από την πλευρά της ρωσικής μειοψηφίας. Οι ταραχές στην Εσθονία ξέσπασαν, σημειωτέον, λίγες ώρες μετά το διάγγελμα Πούτιν, με το οποίο ο Ρώσος πρόεδρος επιτέθηκε μετωπικά στα αμερικανικά σχέδια για την αντιπυραυλική άμυνα, αλλά και στα μέλη του ΝΑΤΟ που δεν έχουν υπογράψει τη Συνθήκη για τις Συμβατικές Δυνάμεις στην Ευρώπη, αφήνοντας σαφείς αιχμές κατά των κρατών της Βαλτικής.
Υπό την κάλυψη της νύχτας, οι εσθονικές αρχές προχώρησαν στην απομάκρυνση του μνημείου, παρά τις διαμαρτυρίες και την τραγική έκβαση των διαδηλώσεων των ρωσόφωνων πολιτών, ο αριθμός των οποίων φθάνει τις 300.000 σε μια χώρα με συνολικό πληθυσμό 1,3 εκατομμυρίου ατόμων. Η Μόσχα είχε ήδη διαμαρτυρηθεί για τα σχέδια μεταφοράς του μνημείου του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, προειδοποιώντας ότι ενδεχόμενη απομάκρυνση θα αποτελέσει προσβολή για εκείνους που πολέμησαν κατά του φασισμού. Εχουν προηγηθεί άλλες φραστικές αντιπαραθέσεις με αιχμή τις σοβαρές παραβιάσεις των δικαιωμάτων της ρωσικής μειοψηφίας. Οι εσθονικές αρχές υποστηρίζουν ότι αναγκάστηκαν να απομακρύνουν το μνημείο εσπευσμένα μετά τις διαδηλώσεις της Πέμπτης, προκειμένου να αποτρέψουν περαιτέρω ταραχές.
Αίτημα διακοπής σχέσεων
Στη Μόσχα, ωστόσο, η ρωσική Ανω Βουλή προχώρησε πάραυτα σε ψηφοφορία, τασσόμενη υπέρ της διακοπής των διπλωματικών σχέσεων, ενδεχόμενο που ο πρόεδρος Πούτιν δεσμεύτηκε να εξετάσει. Πρόκειται για «απάνθρωπη ενέργεια και ιεροσυλία», εξήγησε ο εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μιχαήλ Καμίνιν. Η κίνηση, υπογράμμισε ο ίδιος, ήταν προσβλητική, καθώς έγινε τις παραμονές της 9ης Μαΐου, επετείου του τέλους του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, που είναι εθνική εορτή στη Ρωσία. «Αρκετά ανεχτήκαμε τον χλευασμό σε βάρος των νεκρών και της νίκης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου», διαμαρτυρήθηκε ο πρόεδρος του Ομοσπονδιακού Συμβουλίου (Ανω Βουλής), Σεργκέι Μιρόνοφ. Με τη σειρά του, ο Μιχαήλ Μαργκέλοφ, επικεφαλής της επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων του σώματος, δήλωσε ότι τα γεγονότα κατέδειξαν ότι «ο πόλεμος κατά του φασισμού δεν τελείωσε στις 9 Μαΐου του 1945». Σύμφωνα με ανακοίνωση της εσθονικής κυβέρνησης στις ταραχές της Πέμπτης σκοτώθηκε ένα άτομο, τουλάχιστον 14 τραυματίστηκαν και περίπου 300 συνελήφθησαν. Οι σχέσεις με τη Ρωσία παραμένουν αγκάθι για τη χώρα, με την πλειοψηφία του πληθυσμού να αντιμετωπίζει τα μνημεία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ως σύμβολα των 50 χρόνων της σοβιετικής κατοχής. Η χώρα κατελήφθη από τη Γερμανία από το 1941 έως το 1944 και πολλοί Εσθονοί κατατάχθηκαν στους κόλπους των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων. Οι σοβιετικές δυνάμεις ανακατέλαβαν την Εσθονία, ύστερα από σφοδρές μάχες, αλλά εν όψει της επικείμενης επιστροφής του Κόκκινου Στρατού, χιλιάδες άτομα επέλεξαν είτε να αποσυρθούν μαζί με τους Γερμανούς, είτε να διαφύγουν στη Φινλανδία και τη Σουηδία. Πέρα από τις ανθρώπινες και υλικές απώλειες του πολέμου, οι Εσθονοί υπέστησαν τις διώξεις του Στάλιν. Στις 20 Αυγούστου του 1991, μετά την απόπειρα πραξικοπήματος κατά του Γκορμπατσόφ, η Εσθονία κηρύχθηκε ανεξάρτητη.
