Σε περαιτέρω σύσφιγξη των οικονομικών και πολιτικών τους δεσμών προχωρούν η Ρωσία και η Κίνα, που μέσα στην εβδομάδα υπέγραψαν μια σειρά συμφωνιών συνεργασίας, με σημαντικότερη όλων εκείνη για την κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου με σκοπό τη μεταφορά ρωσικού φυσικού αερίου στην Κίνα. Παράλληλα, όμως, βρίσκεται σε εξέλιξη μια σκληρή διαπραγμάτευση ανάμεσα στις δύο πλευρές, με το Πεκίνο να επιδιώκει μια άλλη πολύ σημαντικότερη συμφωνία για τη μεταφορά πετρελαίου από τη Σιβηρία στην Κίνα, και τη Ρωσία να χρησιμοποιεί ως διαπραγματευτικό πλεονέκτημα την ενέργεια στην προσπάθειά της να αναβαθμίσει τις εμπορικές της σχέσεις με την Κίνα. Αυτή μοιάζει, ωστόσο, να ενδιαφέρεται κυρίως για τους άφθονους φυσικούς πόρους της Ρωσίας.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν υπέγραψε τις εν λόγω συμφωνίες με τον Κινέζο ομόλογό του, Χου Ζιντάο, στο πλαίσιο επίσκεψής του στο Πεκίνο, τη σημασία της οποίας καθιστούσε σαφή η παρουσία 90 υψηλόβαθμων στελεχών του ενεργειακού τομέα της Ρωσίας που τον συνόδευαν, συμπεριλαμβανομένων του υπουργού Ενέργειας, Βίκτορ Κριστένκο, και του διευθύνοντος συμβούλου της Gazprom, Αλεξέι Μίλερ. O Ρώσος πρόεδρος τόνισε ότι στο πλαίσιο της συμφωνίας προβλέπεται η μεταφορά 60 με 80 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως, που θα διεκπεραιώνεται μέσω δύο αγωγών από τα κοιτάσματα της δυτικής Σιβηρίας και της ρωσικής Απω Ανατολής.
Μία εκ των συμφωνιών προβλέπει και τη δημιουργία δύο κοινοπραξιών ανάμεσα στη ρωσική πετρελαιοβιομηχανία Rosneft και την ομόλογή της στην Κίνα, CNPC, για την παραγωγή, διύλιση και εμπορία πετρελαίου. Δεν υπήρξε, όμως, από ρωσικής πλευράς καμία δέσμευση σχετικά με τη συμφωνία που ενδιαφέρει διακαώς την Κίνα και αφορά τη δημιουργία αγωγού μήκους 4.100 χιλιομέτρων, που θα μεταφέρει 30 εκατομμύρια τόνους πετρελαίου ετησίως από τη Σιβηρία για να καλύψει τις διαρκώς αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες της ραγδαία αναπτυσσόμενης Κίνας. O κ. Πούτιν αρκέσθηκε μόνον σε μια ασαφή υπόσχεση όταν δήλωσε ότι «αν το σχέδιο αυτό εφαρμοσθεί, που δεν έχω αμφιβολία ότι θα εφαρμοσθεί, θα επιφέρει σημαντική αύξηση της ποσότητας πετρελαίου το οποίο θα μεταφέρεται από τη Ρωσία στην Κίνα». Δεν προέβη, πάντως, σε καμία διευκρίνιση περί του πότε ενδέχεται να ληφθεί η σχετική απόφαση.
Εξάλλου, μία ημέρα νωρίτερα, ο Ρώσος υπουργός Ενέργειας κ. Κριστένκο είχε δηλώσει ότι δεν είναι δυνατόν να προχωρήσει ένα τέτοιο σχέδιο προτού ολοκληρωθεί η σχετική μελέτη, την οποία σκοπεύει να χρηματοδοτήσει η ρωσική κυβέρνηση. Ομως, αν και ασαφής, η υπόσχεση του Ρώσου προέδρου προκάλεσε έκπληξη καθώς το 2003 η Ρωσία είχε απορρίψει σχέδιο για την κατασκευή αγωγού μεταφοράς πετρελαίου απευθείας στην Κίνα, δείχνοντας να προτιμά μια εναλλακτική διαδρομή εντός του ρωσικού εδάφους, με απόληξη το λιμάνι της Ναχόντκα στον Ειρηνικό, απέναντι από την Ιαπωνία.
Το διμερές εμπόριο
Αυτή έχει, άλλωστε, προσφερθεί να καλύψει το μεγαλύτερο μέρος του κόστους της κατασκευής. Δεδομένου ότι το πετρέλαιο της Σιβηρίας ενδιαφέρει εξίσου το Πεκίνο και το Τόκιο, που διαγκωνίζονται για να διασφαλίσουν την πλέον συμφέρουσα διαδρομή, στη διάρκεια της επίσκεψής του ο Ρώσος πρόεδρος άσκησε πιέσεις στην κινεζική κυβέρνηση να διευρύνει τις διμερείς εμπορικές σχέσεις, τονίζοντας ότι η εμμονή του Πεκίνου να διασφαλίσει τους άφθονους φυσικούς πόρους της Ρωσίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε «αστάθειες στο διμερές εμπόριο».
Τόνισε, ειδικότερα, ότι παρά τη σύσφιγξη των διμερών σχέσων, πολλά σοβαρά προβλήματα χωρίζουν τις δύο πλευρές και υπογράμμισε ότι «παρά την ιλιγγιώδη αύξηση των πωλήσεων ρωσικού πετρελαίου, φυσικού αερίου και άλλων φυσικών πόρων στην Κίνα, το περασμένο έτος οι εξαγωγές ρωσικού μηχανολογικού εξοπλισμού σημείωσαν ραγδαία πτώση και περιορίστηκαν στο 50% εκείνων του 2004».
Σε ό,τι αφορά, άλλωστε, τις αντιδράσεις του ρωσικού τύπου στη σινορωσική συμφωνία, ήταν στο σύνολό τους θετικές, καθώς περιέγραφαν ως «ζωτικής σημασίας» τη σύσφιγξη των σχέσεων ανάμεσα στις δύο πλευρές.
