ΜΟΣΧΑ. Οργισμένη υπήρξε χθες η αντίδραση του Κρεμλίνου στο αίτημα των χωρών της Βαλτικής, που ζητούν επίσημη συγγνώμη από τη Ρωσία για την κατοχή των χωρών τους από τον Κόκκινο Στρατό μετά το τέλος του B΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Μπους κατευθυνόταν χθες για διήμερη επίσημη επίσκεψη στη Ρίγα, πρωτεύουσα της Λεττονίας, όπου θα συναντηθεί αύριο με τους ηγέτες και των τριών κρατών της Βαλτικής, πριν μεταβεί στη Μόσχα για τις τελετές μνήμης του Πολέμου τη Δευτέρα, τηλεοπτικό δίκτυο της Λιθουανίας μετέδιδε συνέντευξή του, στην οποία ανέφερε ξεκάθαρα ότι θα επιδιώξει επίσημη συγγνώμη από τη Μόσχα για λογαριασμό των Βαλτικών κρατών. «Ασφαλώς και θα υπενθυμίσω στον κ. Πούτιν το θέμα της συγγνώμης. H ημέρα αυτή συνοδεύεται από πικρή γεύση για πολλούς Αμερικανούς, που έλκουν την καταγωγή τους από τη Βαλτική», είπε ο πρόεδρος Μπους στη χθεσινή του συνέντευξη.
Οργή για Φερχόιγκεν
«Δεν υπήρξε σοβιετική κατοχή! O σοβιετικός στρατός εισήλθε στις Βαλτικές έπειτα από αίτημα των νομίμως εκλεγμένων τοπικών αρχών», είπε χθες ο αρμόδιος Ευρωπαϊκών Θεμάτων του Κρεμλίνου, Σεργκέι Γιαστρέμσκι. «Συστήνω σε όσους επιδιώκουν να αναπτύξουν εποικοδομητικές σχέσεις με τη Ρωσία, να αφήσουν τις αναλύσεις στους ιστορικούς και τους ειδικούς, αφήνοντας κατά μέρος τις φοβίες και τις ιστορικές προκαταλήψεις», κατέληξε ο Ρώσος αξιωματούχος.
Την οργή του κ. Γιαστρέμσκι δεν προκάλεσε τόσο το αίτημα των κατοίκων των Βαλτικών, όσο οι δηλώσεις του Ευρωπαίου επιτρόπου Οικονομίας, Γκίντερ Φερχόιγκεν, ο οποίος είχε δηλώσει στις αρχές της εβδομάδας ότι η παραδοχή από μέρους της Μόσχας πως κατείχε παράνομα τις Βαλτικές αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για βελτίωση των σχέσεων E.E. Ρωσίας. Τις απόψεις αυτές απηχούν και οι δηλώσεις του Δανού πρωθυπουργού Αντερς Φογκ Ράσμουσεν, ο οποίος ζήτησε και αυτός επίσημη συγγνώμη από τη Ρωσία προς τις Βαλτικές. Οι πρόεδροι Λιθουανίας και Εσθονίας, Βάλντας Αντάμκους και Αρνολντ Ρούτελ αντίστοιχα, αρνήθηκαν να παραστούν στις τελετές της Δευτέρας στη Μόσχα, ενώ η πρόεδρος της Λεττονίας, Βάιρα Φραϊμπέργκα, προειδοποίησε ότι αν και αποδέχθηκε την πρόσκληση του προέδρου Πούτιν, θα αξιοποιήσει την ευκαιρία της παρουσίας της στη Μόσχα για «να υπενθυμίσει στον κόσμο ότι η Ευρώπη δεν απελευθερώθηκε όλη με το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου».
Εμμεση και σπανιότατη κριτική άσκησε, όμως, χθες ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν στο σταλινικό καθεστώς και την πολιτική του τη δεκαετία του 1930 και 1940. «H χώρα μας, ο λαός μας και η κοινωνία μας ήταν εύρωστες το 1941, παρά τις προσπάθειες του καθεστώτος να καταστρέψει τη ζωτικότητα αυτή μέσω της καταπίεσης», είπε ο Ρώσος πρόεδρος, που συνήθως αποφεύγει να κατακρίνει τον Στάλιν.
Πούτιν, Σρέντερ θυμούνται
Σε μία προσπάθεια γεφύρωσης των ιστορικών χασμάτων, ο πρόεδρος Πούτιν και ο Γερμανός καγκελάριος Σρέντερ παραχώρησαν κοινή συνέντευξη στο χθεσινό φύλλο της γερμανικής εφημερίδας Bild, στην οποία τονίζουν πως οι κοινές μνήμες τους από τον Πόλεμο τους ενώνουν. O καγκελάριος Σρέντερ έχασε τον στρατιώτη της Βέρμαχτ πατέρα του κατά την υποχώρηση των Γερμανών στη Ρουμανία, ενώ ο πρόεδρος Πούτιν έχασε τον μεγάλο του αδελφό στην πολιορκία του Λένινγκραντ. H μητέρα του Ρώσου προέδρου κόντεψε μάλιστα να ταφεί ζωντανή, καθώς μεταφέρθηκε λιπόθυμη μέχρι το χείλος ομαδικού τάφου από ομάδα καθαριότητας, λίγη ώρα αφού είχε χάσει τις αισθήσεις της από την πείνα.
Στο μεταξύ, αμφιβολία εξέφρασε χθες το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών σχετικά με τις πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας, που θα αλλάξει ριζικά το καθεστώς χορήγησης βίζας σε Ρώσους από την E.E. Οι Βρυξέλλες ζητούν από τη Ρωσία να δεχθεί, μεταξύ άλλων, την επαναπροώθηση Ρώσων λαθρομεταναστών από την Ευρώπη στο έδαφός της.
