«Εταίροι» τώρα, Τουρκία-Ρωσία

3' 18" χρόνος ανάγνωσης

Αυτή την περίοδο η Τουρκία και η Ρωσία, παραδοσιακοί εχθροί κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, αναθερμαίνουν σιωπηρά τις μεταξύ τους σχέσεις. H αιτία αυτής της αναθέρμανσης είναι ο σταθερός σύμμαχος της Τουρκίας την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, οι ΗΠΑ. Στο αποκορύφωμα της ισχύος τους η Οθωμανική Αυτοκρατορία και η τσαρική Ρωσία αντιμάχονταν η μία την άλλη για την κυριαρχία στην περιοχή. Οι δύο πλευρές βρίσκονταν σε αντίπαλα στρατόπεδα στον A΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ αργότερα στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η Τουρκία έγινε ο κυριότερος υπερασπιστής των συμφερόντων του NATO κατά της ΕΣΣΔ. Επειτα από αιώνες αντιδικίας με σκοπό την εδραίωση της επιρροής τους στα Βαλκάνια, την Κριμαία και τον Καύκασο, οι δύο ιστορικοί αντίπαλοι, η Τουρκία και η Ρωσία, ανέπτυξαν σημαντικές διμερείς οικονομικές σχέσεις και προωθούν και τη μεταξύ τους στενότερη πολιτική συνεργασία.

Ολα αυτά δεν περνούν απαρατήρητα από την Ουάσιγκτον. Σημαντικοί πολιτικοί αναλυτές στο περιβάλλον του Τζορτζ Μπους, θεωρούν ότι ο κύριος λόγος για την πολιτική προσέγγιση είναι ο κοινός φόβος τόσο των Τούρκων όσο και των Ρώσων, για τους Αμερικανούς. Επισημαίνουν ότι ενδεχόμενη στενότερη στρατηγική συνεργασία μεταξύ Αγκυρας και Μόσχας μπορεί να πλήξει τα αμερικανικά συμφέροντα στην Τουρκία και τη Ρωσία. «Οι Τούρκοι συνδέουν το Ιράκ με το χάος και την απειλή για τα εθνικά τους συμφέροντα, ενώ οι ΗΠΑ χαιρετίζουν το Ιράκ ως τη χώρα που πέρασε τις εξετάσεις για τη διάδοση της ελευθερίας και της δημοκρατίας στον κόσμο. Το γεγονός αυτό ωθεί πολλούς Τούρκους να συνδέσουν την αμερικανική δημοκρατία και τις πρωτοβουλίες για μεταρρυθμίσεις στη Μέση Ανατολή με επεκτατική πολιτική, η οποία θα έχει ως συνέπεια να αποδυναμώσει την Τουρκία», λέει η Ζέινο Μπαράν, διευθύντρια του προγράμματος διεθνούς ασφάλειας στο NixoCenter, ενός συντηρητικού think tank της Ουάσιγκτον. «Οι Τούρκοι φοβούνται ότι οι Κούρδοι του Ιράκ μπορεί να αποκτήσουν ανεξάρτητο κράτος, γεγονός που μπορεί να έχει επιπτώσεις για τους Κούρδους της Τουρκίας που ζουν στην τουρκοϊρακινή μεθόριο. Το γεγονός ότι η πλούσια σε πετρέλαιο πόλη του Κιρκούκ περνά στον έλεγχο των Κούρδων και ότι οι Τουρκμένοι που ζουν στο Κιρκούκ πέφτουν θύματα διακρίσεων, προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη δυσπιστία έναντι των ΗΠΑ», προσθέτει η Μπαράν. «Στη σημερινή Τουρκία, οι στρατιωτικοί, οι ισλαμιστές, οι αριστεροί και οι εθνικιστές -δυνάμεις που αντιμάχονται η μία την άλλη- ενώνονται στην αντίθεσή τους κατά των ΗΠΑ». Από την πλευρά του, ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν νιώθει στριμωγμένος από τις ΗΠΑ μετά την εκλογική νίκη του φιλοδυτικού προέδρου της Ουκρανίας, Βίκτορ Γιούσενκο, χάρη στη μεγάλη υποστήριξη της Δύσης. Καθώς οι ΗΠΑ τον επικρίνουν για το έλλειμμα δημοκρατίας στη χώρα του και τις προσπάθειές του να εθνικοποιήσει εκ νέου τα ενεργειακά αποθέματα της Ρωσίας, ο Πούτιν πιστεύει ότι θα είναι ο επόμενος στη «σειρά των υποψήφιων προς αντικατάσταση ηγετών» αν η Ουάσιγκτον βρει την κατάλληλη ευκαιρία. «Οι ΗΠΑ πρέπει να καταλάβουν ότι παίζεται ένα δυνατό ψυχολογικό παιχνίδι και γι’ αυτό η Τουρκία στρέφεται προς τη Ρωσία. H Τουρκία και η Ρωσία εξακολουθούν να νοσταλγούν τα χαμένα τους εδάφη και φοβούνται μήπως βρεθούν κυκλωμένες από μια Δύση εχθρική απέναντί τους. Αμφιταλαντεύονται μεταξύ της ανασφάλειας για τη μείωση της επιρροής τους στην παγκόσμια πολιτική και του αισθήματος ότι είναι απαραίτητες στην Ευρασία».

Ο Μπρους Τζάκσον, πρόεδρος Project oTransitional Democracies, ενός σημαντικού think tank που εδρεύει στην Ουάσιγκτον και το οποίο μελετά τις περιοχές των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών, εκφράζει επίσης ανησυχίες για την πολιτική προσέγγιση μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας. «Ισως το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι οι επικείμενες συνομιλίες της Τουρκίας με τη Ρωσία, για κοινή δράση στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, συνομιλίες οι οποίες θα γίνουν σε βάρος άλλων μικρότερων φιλοευρωπαϊκών χωρών της περιοχής». O Τζάκσον προτρέπει τις ΗΠΑ να αντιμετωπίσουν τόσο την Τουρκία όσο και τη Ρωσία. «Αν ελπίζουμε να πετύχουμε κάτι στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, δεν θα το πετύχουμε αν δεν αντιμετωπίσουμε τη Ρωσία στα σημεία όπου η στάση της υπερβαίνει τα όρια του αποδεκτού. Επίσης, θα πρέπει να τονίσουμε στην Τουρκία ότι περιμένουμε από τους φίλους μας και συμμάχους μας να στηρίξουν άλλες δημοκρατικές χώρες και να εργαστούν για την ειρηνική διευθέτηση των προβλημάτων στην περιοχή».

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT